Thứ Tư, 7 tháng 5, 2014

NGƯỜI NHẬT LÀM GIÁO DỤC NHƯ THẾ NÀO?

Sửng sốt bữa cơm bán trú của trẻ Nhật

Không lạ gì bữa ăn bán trú ở trường tiểu học, vậy nhưng cách người Nhật quan tâm đến chuyện ăn uống của trẻ vẫn khiến tôi sửng sốt.

Tôi lấy chồng Nhật cũng đã được 10 năm. Ban đầu, hai vợ chồng chung sống với nhau tại một căn hộ chung cư nhỏ ngay trung tâm thành phố, cũng thuận tiện cho việc đi đi về về thăm nhà mẹ đẻ. Bố mẹ tôi không muốn con gái lấy chồng nước ngoài, cũng không muốn con cháu sang nước ngoài sống. Chính vì thể theo nguyện vọng của ông bà, nên tôi và chồng cùng Ben – con trai nhỏ vẫn sống ở Việt Nam.

Tuy nhiên năm Ben được 7 tuổi, chồng tôi đột ngột chuyển công tác. Chính vì vậy, cả gia đình quyết định cùng anh quay về Nhật Bản để làm việc. Thời gian sống ở Nhật không lâu, vậy nhưng đất nước cùng những con người nơi đây đã khiến tôi vô cùng cảm mến. Một trong những ấn tượng khiến tôi cứ muốn kể mãi không thôi về đất nước này, đó chính là chuyện ăn uống của trẻ tiểu học – cái đang ảnh hưởng trực tiếp đến con trai tôi. Cần phải nói, Ben cũng đã từng đi học tiểu học lớp 1 ở Việt Nam. Chính vì vậy, tôi không lạ gì về những bữa ăn trưa ở trường. Vậy nhưng thực sự, chuyện ăn uống của trẻ Nhật ở trường tiểu học vẫn khiến tôi vô cùng “choáng váng”.

Nước Nhật có nghèo nhưng trẻ em đi học thì phải được ăn cơm miễn phí vì trẻ em là niềm hy vọng của dân tộc.

Khác với chuyện phải đóng tiền ăn bán trú cho con ở Việt Nam, học sinh tiểu học Nhật được ăn trưa “miễn phí”. Đây là một phần của luật cải cách Nhật Bản những năm 1954.

Trước đây, Nhật Bản rất nghèo và thường xuyên phải nhận viện trợ lương thực của UNICEF và Mỹ. Trẻ Nhật đi học đều có một bữa ăn trưa ở trường. Vậy nhưng một số em không được ăn vì bố mẹ không có tiền trả. Chính vì vậy, năm 1954, chính phủ đã ra quyết định đưa vấn đề ăn trưa ở trường của trẻ vào văn bản luật. Vì mục đích tất cả trẻ em đều được ăn, đều được lớn và đều là niềm hy vọng cho tương lai của đất nước Nhật Bản đang còn đói nghèo, những bữa ăn trưa ở trường này sẽ hoàn toàn miễn phí. Đây là một quyết định đáng nể và vô cùng quan trọng còn tồn tại cho đến ngày nay ở Nhật Bản.

Sửng sốt bữa cơm bán trú của trẻ Nhật
Bữa trưa của trẻ là vấn đề quốc gia (ảnh minh hoạ)

Đồ ăn trưa rất đa dạng nhưng mỗi ngày chỉ có một thực đơn duy nhất

Đồ ăn bán trú ở Nhật vô cùng phong phú và nhiều món, không hề lặp đi lặp lại ngày này qua ngày khác. Tuy nhiên trong ngày, trẻ con sẽ chỉ có duy nhất một thực đơn nhất định và không được quyền lựa chọn. Đó là cách người Nhật dạy cho trẻ biết quý trọng thức ăn và hạn chế chuyện kén cá chọn canh. Tuy nhiên với những trẻ bị dị ứng, trường luôn có món ăn thay thế riêng cho các con. Tôi có thể liệt kê ví dụ thực đơn của Ben ở trường trong một tuần như sau:

Thứ 2: Rau gạo chiên, đậu hũ và súp nấm kinoko, giá đỗ cay
Thứ 3: Mì Udon lạnh với đậu phụ, đậu tương, khoai lang chiên, trái cây với bánh bao bột gạo
Thứ 4: Bibimbap (một món ăn Hàn Quốc - cơm với rau hỗn hợp và một quả trứng), đậu phụ và canh wakame, một quả mận

Thứ 5: Gạo Yukari (Yukari là một loại thảo mộc Nhật Bản như lá vừng hay húng quế), cá rán,, súp miso
Thứ 6: Bánh mì tỏi Pháp, súp, bắp cải và xà lách bắp
Thứ 7: Cơm với dưa chua Yukari, thịt lợn xào, củ cải và súp miso rong biển.

Từ thực đơn này, chúng ta có thể nhận ra những đặc điểm rất riêng của bữa ăn bán trú ở Nhật như:
- Thực phẩm nặng về ngũ cốc và rau quả, chỉ có một phần protein nhỏ như cá hay thịt lợn.
- Những món ăn đều được chế biến tươi sống, hạn chế đồ hộp.

- Tuy đồ Nhật vẫn là chủ yếu nhưng trường học luôn cố gắng giới thiệu trong thực đơn ăn uống cả những món Tây, Hàn Quốc…
Sửng sốt bữa cơm bán trú của trẻ Nhật
Một suất ăn điển hình ở trường tiểu học Nhật. (ảnh minh hoạ)
Sửng sốt bữa cơm bán trú của trẻ Nhật
Khẩu phần ăn thường có rất nhiều cơm và rau nhưng chỉ điểm xuyết chút thịt nhưng vẫn đảm bảo đủ số protein cần cho cơ thể trẻ. (ảnh minh hoạ)
Sửng sốt bữa cơm bán trú của trẻ Nhật
Nhà trường cũng rất cố gắng giới thiệu nhiều món ăn phong phú (ảnh minh hoạ)

Giờ ăn cũng là giờ học

Bữa ăn trưa của học sinh Nhật không phải là ngồi chờ cơm rồi ăn. Đó cũng là giờ học tính tự lập và tính đoàn kết của trẻ. Mỗi buổi trưa, những học sinh trực nhật hôm đó sẽ chịu trách nhiệm xúc cơm cho các bạn. Bọn trẻ cũng không ai ăn trước cho đến khi các bạn mình phát cơm xong và khâu chuẩn bị hoàn tất. Trẻ tiểu học xúc cơm cho bạn, đương nhiên không thể nhanh, không thể khéo bằng các cô. Sẽ có đôi khi các em làm rơi khay, làm vãi canh, rớt thịt ra sàn. Tuy nhiên các cô giáo không hề bực bội mà luôn đứng bên cạnh để hỗ trợ các em. Nhà bếp cũng luôn có đồ ăn chuẩn bị thêm vì không hôm nào không có trẻ làm rơi đồ.

Tôi thích cách trẻ con Nhật được dạy trong giờ ăn, mỗi bé một khay, đợi bạn bè ngồi xuống hết mới bắt đầu vào bữa. Bọn trẻ luôn cố gắng ăn hết suất của mình vì bỏ thừa không được khuyến khích ở Nhật. Sau bữa ăn, mỗi học sinh nhí lại tự mình dọn dẹp, mang bát đĩa trả về phòng bếp, gập bàn ghế, lau sàn phòng. 

Sửng sốt bữa cơm bán trú của trẻ Nhật
Đến bữa ăn, tổ học sinh trực nhật hôm đó sẽ chịu trách nhiệm múc cơm cho các bạn (ảnh minh hoạ)
Sửng sốt bữa cơm bán trú của trẻ Nhật
Cô giáo luôn sẵn sàng giúp đỡ các bé (ảnh minh hoạ)
Sửng sốt bữa cơm bán trú của trẻ Nhật
Nhà bếp ở trường tiểu học rất sạch sẽ và vệ sinh (ảnh minh hoạ)

Biết quý trọng thức ăn từ việc tự trồng rau cho mình

Trước kia khi còn ở Việt Nam, thành phố đất chật người đông khiến tôi chẳng thể dạy Ben về những loại rau củ và chỉ cho con biết cây trái lớn lên như thế nào. Chính vì vậy, khi sang Nhật tôi đã vô cùng mừng rỡ bởi ở đây, các trường mẫu giáo và tiểu học đều có vườn rau xanh và tức là, bọn trẻ sẽ được học cách tự trồng lấy thực phẩm cho chúng.

Ben đã mang về cho tôi một quả cà tím và cắt nó một cách đầy tự hào. Tương tự như vậy, khi đến mùa củ cải, Ben lại mang về nhà vài củ củ cải bé xinh. Cũng nhờ đi học tiểu học, Ben đã có thể vô cùng tự tin trong việc cắt gọt rau củ. Ở các trường tiểu học Nhật, mỗi năm đều có một cuộc thi cho học sinh lớp lớn tự nấu một món ăn cho gia đình. 

Sửng sốt bữa cơm bán trú của trẻ Nhật
Trẻ tiểu học được học về cách trồng cây (ảnh minh hoạ)
Sửng sốt bữa cơm bán trú của trẻ Nhật
Và thực sự được ra đồng trồng lúa (ảnh minh hoạ)
Sửng sốt bữa cơm bán trú của trẻ Nhật
Sản phẩm thu hoạch sẽ được các em mang về khoe gia đình (ảnh minh hoạ)
Sửng sốt bữa cơm bán trú của trẻ Nhật
Học cách tự nấu nướng cũng là một phần trong giáo dục tiểu học (ảnh minh hoạ)

Nhiều người khen cách người Nhật giáo dục trẻ tiểu học trong giờ ăn bán trú ở trường. Cũng có vài ý kiến chê trách khi cho rằng để trẻ tham gia vào việc bếp núc như vậy là quá sớm. Tuy nhiên riêng đối với tôi, tôi vô cùng cảm kích và thích thú với những gì con trai mình đang được học ở trường. Giờ ăn trưa ở trường chưa và không bao giờ chỉ đơn giản là một bữa ăn "chống đói" cho học sinh, ít nhất là đối với người Nhật. Trẻ có thể học được rất nhiều thứ, chúng ta cũng có thể cho con được rất nhiều thứ - thông qua 1 tiếng ăn trưa quý giá này. Trẻ con là chồi non, là tương lai của đất nước, chính vì vậy, việc đầu tư cho các bé từ bữa ăn đến cái học của người Nhật là quan điểm tôi vô cùng ngưỡng mộ. 
Theo chia sẻ của độc giả lethuy...@........
(Nguồn : hcm.eva.vn) 

CÁCH DẠY CON CỦA NGƯỜI VIỆT



Những hành xử của bậc Cha Mẹ như thế nào là gián tiếp dạy con như thế đó:

- Cha Mẹ hành xử đạo đức thì con sẽ là người có phẩm cách.
- Cha Mẹ sống theo Nhân - Lễ - Nghĩa -Trí - Tín thì con sẽ biết sống đạo làm người.
- Cha Mẹ thường ở "bẩn" thì con chẳng bao giờ biết ở "sạch" là cái chi chi.
- Cha Mẹ có lối sống "Tứ Hải giai huynh đệ" thì con không bao giờ có mái nhà ruột thịt.
- Cha Mẹ tham lam, ích kỹ thì con sẽ là người bất hiếu, bất nhân.
- Cha Mẹ không tin vào Nhân Quả thì con sẽ là tội đồ của thiên hạ
Dưỡng bất giáo (nuôi con không giáo dục) là tội lỗi của Bậc Cha Mẹ và cũng là đầu mối cuộc đời Tối hay Sáng của con cái từ cái nôi của Cha Mẹ đặt để.Ti Double EN

Cách dạy con đáng xấu hổ của mẹ Việt


Tôi muốn vạch ra những “tội tày đình” của các ông bố bà mẹ Việt xấu tính đang dạy con.
Người Việt có nhiều tính xấu “gia truyền”. Tức là truyền từ đời này đến đời sau vẫn không hết xấu tính mà còn "phong phú" hơn. Vậy nhưng đừng khiến thế hệ trẻ con ngày nay cũng “noi gương” theo bố mẹ chúng để trở nên như vậy. Chúng ta có thể xấu tính trong nhiều chuyện nhưng đừng“xấu” trong cách dạy con. Tôi muốn vạch ra những “tội tày đình” của các ông bố bà mẹ Việt cần tránh

Tội: độc tài
Trong gia đình Việt Nam truyền thống, cha mẹ thường có xu hướng quyết định cuộc đời con. Từ quyết xem con sẽ ăn gì, mặc gì, học trường nào cho đến cả việc quyết định xem con nên…thích gì, nên yêu ai sau này. Tư tưởng “độc tài” này là một trong những nguyên nhân khiến trẻ kém thông minh bởi các bé không được thực hiện quyền dân chủ cơ bản nhất, cũng không được nói lên quan điểm của bản thân mình. Ỷ lại, dựa dẫm vào bố mẹ sẽ khiến não bộ bé trì trệ và không muốn suy nghĩ.

Tội: vô cảm với những việc không liên quan đến mình
Khi chúng ta nhìn thấy một tên trộm đang móc túi trên bến xe bus, chúng ta giả vờ như không nhìn thấy. Khi con nói với chúng ta có một vụ đánh nhau, bắt nạt trên đường, chúng ta nhanh chóng nắm tay con bỏ đi chỗ khác. Trẻ con nhìn, trẻ con nghĩ và trẻ con sẽ bắt chước nhanh hơn ta tưởng rất nhiều. Vô cảm, cố tỏ ra vô can với những việc không liên quan đến mình nghĩa là mẹ đang gieo vào đầu con những hạt giống của sự ích kỷ, khiến con mất đi sự tinh tế, nhạy cảm trong cuộc sống.

Tội: nói dối
Người lớn chúng ta luôn tự cho mình được quyền nói dối trẻ nhỏ và bao biện rằng những lời nói dối này hoàn toàn “vô hại”. Chúng ta nói với con rằng chúng ta nói dối vì “thiện ý”, vì “muốn tốt cho con”.Tuy nhiên, trẻ nhỏ sẽ nghĩ sao khi phát hiện ra bố mẹ đã nói dối? Chúng sẽ cho rằng tại sao bố mẹ được quyền nói dối còn con thì không? Từ đó, các bé sẽ bắt đầu thử nói dối và không lâu sau thậm chí còn trở thành một “chuyên gia” nói dối.

Tội: thích bao bọc quá mức
Trẻ muốn đi sang đường chúng ta từ chối với lý do đương nhiên, đó là “rất nguy hiểm”. Vậy nhưng không ai quan tâm đến việc dạy con vì sao nguy hiểm và phải bảo vệ mình khi tham gia giao thông như thế nào. Con không thể nấu nướng vì lửa có thể gây bỏng, con không được cầm dao vì như thế rất dễ đứt tay…Kết quả là, trẻ con bị bao bọc quá mức khiến cho nhiều bé đã hết tiểu học, hết cấp 2 vẫn không biết tự mình đi đến trường, tự mình nấu nướng khi bố mẹ vắng nhà.
Mẹ nên nhớ, nguy hiểm tồn tại ở khắp mọi nơi, có thể xảy ra mọi lúc. Chính vì vậy, giấu con, bao bọc con khỏi những nguy hiểm không phải là cách giải quyết vấn đề. Dạy cho trẻ cách xác định các mối nguy hiểm, xử lý khủng hoảng mới là cái nên làm.

Tội: không tuân thủ luật lệ
Bản thân trẻ em hiếm khi băng qua đường khi có đèn đỏ bởi khi ở trường mẫu giáo,các bé đã được dạy rằng “đèn đỏ dừng lại, đèn xanh được đi”. Vậy nhưng khi tham gia giao thông cùng bố mẹ thì sao?... Đèn đỏ thì 'chơi' luôn! Người lớn luôn vượt đèn đỏ, không đội mũ bảo hiểm, không lên cầu vượt dành cho người đi bộ mà leo qua thanh chắn giữa đường để sang vỉa hè bên kia. Chúng ta biện minh rằng “quá bận” và“đang vội” nhưng ít ai biết hành động này của bố mẹ dưới mắt trẻ con có nghĩa là: vì lợi ích của bản thân, đôi khi ta có thể bỏ qua một số quy tắc?

Tội: Tiết kiệm tiền một cách keo kiệt
Như thế nào là keo kiệt? Là khi con hỏi xin mẹ 10 nghìn để ủng hộ các bạn trẻ vùng sâu vùng xa, chúng ta nhăn mặt và bảo rằng “nhà mình cũng nghèo mà có ai cho tiền đâu”. Là khi nhà hết hành lá, chúng ta không bảo con đi mua mà sai bé chạy sang sân nhà hàng xóm “hái tạm” ... "mượn đở" vài cọng. Là khi thấy bố mẹ các bạn khác mua đồ cho con, chúng ta nhanh chóng kéo con mình đi khỏi chỗ đó. Tiết kiệm và dạy cho con biết quý trọng đồng tiền không sai. Vậy nhưng tiết kiệm đến keo kiệt thì mẹ đang khiến trẻ nhỏ phải chịu áp lực lớn và cũng đồng thời “dạy” con thêm vào thói xấu.

Tội: hay ghen tị và thích so sánh
Trẻ con chỉ luôn cố gắng chỉ để được bố mẹ công nhận. Vậy nhưng cái chúng ta trao lại cho con lại là sự so sánh. Để khuyến khích con cố gắng lên, chúng ta vạch ra những điểm yếu của con mình, ca ngợi một bạn nhỏ khác thông minh và giỏi hơn con. Chúng ta muốn con học hỏi bạn, mang lại vinh dự cho chúng ta. Ban đầu câu nói này có thể khiến con nỗ lực hơn. Vậy nhưng nếu ngày nào cũng lặp đi lặp lại, chì chiết con trong những câu nói chế nhạo, những đứa trẻ ngây thơ sẽ dần trở nên ghen tị với bạn bè hơn mình, đồng thời nản chí và không muốn cố gắng.

Tội: coi thường trẻ nhỏ
Khi con hỏi bố mẹ về một vấn đề tại sao lại thế, chúng ta có thể cảm thấy mệt mỏi với công việc mà không bận tâm đến việc trả lời con. Cũng có thể câu hỏi của con quá khó và nằm ngoài phạm vi hiểu biết của chúng ta. Câu trả lời thông thường của mẹ Việt sẽ là “Khi nào lớn lên thì con sẽ hiểu”Vậy nhưng trẻ đâu muốn phải chờ đợi lâu đến như vậy? Chúng sẽ nhanh chóng cho rằng bố mẹ đang giấu diếm hoặc đang không tôn trọng con. Hậu quả rõ như ban ngày: Trẻ đi hỏi người khác, và tôn trọng người sẽ cho bé câu trả lời.

(Nguồn : hcm.eva.vn)