KIẾN THOÁT CHẾT TRONG LŨ LỤT NHƯ THẾ NÀO

Kiến lửa Nam Mỹ trong lũ lụt

Kiến thoát chết trong lũ lụt như thế nào

Kiến lửa biết dùng chính cơ thể của mình kết nối với các cá thể kiến khác để tạo thành bè cứu sinh, có khả năng nổi trên mặt nước giúp chúng sống sót khi nước dâng cao.

Nghiên cứu mới tìm hiểu tính chất vật lý của những chiếc bè cứu hộ được tạo ra bởi sự liên kết của các con kiến lửa, phương tiện vận tải bằng đường thủy của các con kiến lửa là chiếc bè kiến đôi khi có chứa tới hàng chục ngàn ấu trùng, lênh đênh trên sóng nước. Liên kết với nhau, những con kiến có thể dùng cơ thể của chính mình và bạn bè để tạo thành chiếc bè cứu sinh kín nước giữ cho chúng không bị chết đuối, kết quả nghiên cứu của các kỹ sư đến từ Viện công nghệ Georgia, ở Atlanta, Hoa kỳ, đã được đăng tải trên tạp chí của học viện khoa học quốc gia Hoa Kỳ, số ra ngày 25 tháng 4 năm 2011.

Kiến lửa tạo thành chiếc bè nổi trên mặt nước lũ 

Bạn chỉ nhận thấy một tổng thể những con kiến trong một khối thống nhất thay vì từng phần riêng biệt, theo Julia Parrish, nhà động vật học, làm việc tại trường Đại học Washington, ở Seattle, Hoa Kỳ: “Đặc tính làm việc theo nhóm của kiến chỉ có thể nhận ra khi bạn quan sát các con kiến trên một bình diện cả nhóm, cả ổ kiến chứ bạn hoàn toàn không thể tiên đoán được điều gì khi bạn chỉ quan sát một cá thể kiến”.

Những con Kiến lửa Nam Mỹ (có tên khoa học là Solenopsis invicta), là một trong những loài sinh vật xâm hại nguy hiểm, đã có sự chuẩn bị tốt cho thảm họa. Chẳng hạn, khi xảy ra lũ lụt ở Braxin, để bảo vệ lẫn nhau, tất cả các con kiến lửa thành viên bao gồm: Kiến chúa, kiến lính và kiến thợ chuyên chở ấu trùng – tạo thành một nhóm kiến lớn giống như bè cứu sinh lênh đênh trên sóng nước. Chúng phải ở sát bên nhau thành nhóm lớn để sống sót, theo Nathan Mlot, đồng tác giả nghiên cứu, làm việc tại Viện công nghệ Georgia, ở Atlanta, Hoa kỳ. Chiếc bè kiến lửa gồm có 2 lớp, khoảng ½ số lượng kiến kiên kết ở phần trên mặt nước đóng vai trò như đáy bè, chúng liên kết với ½ số lượng kiến còn lại ở bên trên, chiếc bè kiến có thể nhấp nhô theo sóng nước trong nhiều ngày hay thậm chí là nhiều tuần.

Khả năng trôi nổi thành công của kiến được xem là quan trọng nhất cả ở các quy mô nhỏ lẫn lớn. Trên quy mô nhỏ, một con kiến duy nhất cũng có thể đi bộ trên mặt nước, ít nhất ở một mức độ, giống như que tăm nổi , hoặc sải chân côn trùng trên nước. Khi bị ướt, kiến lửa cũng có thể tranh thủ được bọt khí nhỏ xíu, có lẽ nhờ nhiều lớp sừng mỏng bọc ngoài cơ thể chúng, đã giúp cho những thủy thủ gan dạ này có thêm sức nổi trên mặt nước.

Trên quy mô lớn, các cá nhân kiến đã liên kết với nhau rất chặt chẽ bởi hình thức: con kiến này cắn chân con kiến kia, con kiến kia lại cắn vào chân của con kiến hàng xóm,… đã khiến cho nước không thể thấm qua chiếc bè kiến này được. Đây là chính là lý do, tại sao loài kiến tạo nên lớp vỏ của thuyền cứu hộ có thể chạm nước nhưng không bao giờ chìm.

Để kiểm tra mức độ linh hoạt, sự dẻo dai, sức chịu đựng sóng gió của chiếc bè kiến. Mlot và các đồng nghiệp đã quay phim cảnh xây dựng bè cứu sinh, khi mà họ thả một quả bóng đông cứng lên chiếc bè kiến vốn có tới hơn 7000 con kiến đang lênh đênh trên sóng nước. Kết quả là bất kể chiếc bè kiến này chở thêm bao nhiêu ấu trùng đi nữa, thì cấu trúc của chiếc bè này vẫn không thay đổi, chỉ dày khoảng 8 milimét, và có hình dạng giống “bánh kép”. Khi ta ngắt nhóm kiến phía trên ra, thì những con kiến khác sẽ bò lên từ phía dưới để lấp đầy lổ hổng.

Cấu trúc năng động này đã làm hiện ra hoàn toàn những manh mối cơ bản, Mlot nghi ngờ. Nói cách khác, các con kiến đã không cần suy nghĩ về chuyện chúng đang làm. Nếu có lỗ trống, thì chúng sẽ leo lên hàn kín lại. “Mỗi con kiến hoạt động theo một vài quy tắc đơn giản”, Mlot nói.

Với các quy tắc đơn giản này, những con kiến đã có thể xây dựng một cấu trúc phi thường, theo Eric Klavins, nhà khoa học máy tính, làm việc tại trường Đại học Washington, Hoa Kỳ. Trong khi, nhiều kỹ sư lại xây dựng Robot theo hình ảnh riêng mà họ nghĩ ra: to lớn cồng kềnh và với nhiều khả năng xử lý. Tuy nhiên sau khi nghiên cứu cách thức các con kiến tương tác với nhau, các kỹ sư đã có thể thiết kế Robot hoạt động dựa trên bộ vi xử lý nhỏ hơn và có thể làm việc trong điều kiện cần sự phối hợp, để xây dựng khẩn cấp những cây cầu chẳng hạn, Klavins nói: “thật tuyệt vời, những con kiến này tài thật”.

Khi bị lũ lụt tấn công, những con kiến đã cùng nhau vượt qua cơn bão trong một chiếc bè kiến tự lắp ráp. Trong nghiên cứu này, nhóm kiến từ 1.000 đến 7.000 con đã trải dài ra trên mặt nước để tạo thành một chiếc bè kiến có độ dày bằng nhau.

Hồ Duy Bình (Theo Sciencenews))

ỨNG PHÓ KHI LŨ LỤT

Đất nước ta thường xuyên phải đối mặt với thiên tai , nên cần phải có những kế hoạch ứng phó chi tiết , những trang bị cần thiết , đồng thời những kỹ năng ứng phó với từng tình huống nguy cơ : động đất , lũ lụt, cháy nổ ..... cần được phổ biến đến từng người dân , và đặc biệt các kỹ năng đó phải được giảng dạy, phổ biến  lặp đi lặp lại  để mọi người có thể phản xạ tự nhiên khi đứng trước những tình huống khẩn cấp .

Trong khi chờ đợi có được những bộ cẩm nang ứng phó cho từng tình huống khẩn cấp ở VN ; chúng tôi xin phép được trích đăng lại ở các trang mạng khác về mảng đề tài này .
CHT 

Chuẩn bị ứng phó khi lũ lụt

Đăng Bởi BAO-NGUYET NGUYEN
trong trang kynangsongsot.blogspot.com 

Lũ lụt là một trong những mối nguy hiểm phổ biến nhất tại Việt Nam cũng như Hoa Kỳ, tuy nhiên không phải tất cả lũ lụt đều như nhau. Một số lũ lụt phát triển chậm,trong khi một số khác như lũ quét, có thể phát triển chỉ trong một vài phút và không có dấu hiệu của mưa. Ngoài ra, lũ lụt có thể ở địa phương, ảnh hưởng đến một khu phố hoặc cộng đồng, hoặc rất lớn, ảnh hưởng đến toàn bộ lưu vực sông và nhiều tiểu bang.

Lũ quét có thể xảy ra trong vòng vài phút hoặc vài giờ của lượng mưa quá nhiều, một vỡ đập hoặc đê bao, hoặc một trận đỗ ra đột ngột bởi nước băng bị tan chảy. Lũ quét thường có một bức tường nguy hiểm của nước ầm ầm mang theo đá, bùn và các mảnh vụn khác. Ngập lụt (overland flooding) là loại phổ biến nhất thường xảy ra khi đường thủy như sông, tràn hoặc vỡ đê bởi nước mưa và gây ra lũ lụt ở khu vực xung quanh. Nó cũng có thể xảy ra khi mưa hoặc tuyết tan vượt quá khả năng của các đường ống ngầm, hoặc năng lực của đường phố và cống được thiết kế để đổ nước lũ ra khỏi các khu vực đô thị.

Hãy nhận biết các nguy cơ lũ lụt bất cứ nào nơi bạn sinh sống hoặc làm việc, nhưng đặc biệt là nếu bạn đang ở trong các vùng trũng thấp, gần nước, đằng sau một đê hoặc phía hạ lưu của một con đập. Thậm chí một con suối rất nhỏ, rãnh, lạch, cống,những lòng sông hoặc suối khô cạn hoặc ở vùng đất thấp có vẻ như vô hại trong thời tiết khô vẫn có thể bị tràn gây lụt lội.

Ngay cả khi bạn cảm thấy bạn sống trong một cộng đồng ít có nguy cơ lũ lụt, hãy nhớ rằng bất cứ nơi nào trời mưa, nó có thể gây lụt lội. Chỉ vì bạn chưa trãi qua một trận lụt trong quá khứ, không có nghĩa là bạn sẽ không trong tương lai. Nguy cơ lũ lụt không chỉ dựa trên lịch sử, nó cũng dựa trên một số yếu tố bao gồm lượng mưa,địa hình, các biện pháp kiểm soát lũ, dòng chảy của sông và thủy triều, và những thay đổi do các công trình xây dựng và phát triển mới. 

Để chuẩn bị cho lũ lụt:

·         Chuẩn bị bộ đồ tiếp liệu khi khẩn cấp.(1)

·         Tìm hiểu xem vị trí của bạn ở trên mực nước lũ có thể xảy ra và những khu vực nào gần và an toàn nhất.

·         Tránh xây nhà trong khu vực bị lũ lụt, trừ khi bạn nâng cao và củng cố nhà của bạn.

·         Nâng cao lò (furnace), máy nước nóng, và bảng điều khiển điện nếu dễ bị ảnh hưởng bởi lũ lụt.

·         Cài đặt "van kiểm tra" trong các ống chử U cho cống (sewer traps) để ngăn nước lũ tồn động trong hệ thống thoát nước của nhà bạn.

·         Bịt kín các bức tường trong tầng hầm với các hợp chất chống thấm để tránhrò rỉ.

·         Xây dựng rào chắn (đê, dầm, tường ngăn lũ) để ngăn chặn nước lũ xâm nhập vào nhà.

Chuẩn bị ứng phó khi lũ lụt

Trong lúc lũ lụt:

Nếu lũ lụt trong khu vực của bạn:

·         Lắng nghe các đài phát thanh hoặc truyền hình để biết thông tin.

·         Nhận biết cơn lũ lụt đột ngột có thể xảy ra. Nếu có bất kỳ khả năng lũ quét, di chuyển ngay lập tức tới nơi cao hơn (mang theo bộ đồ tiếp liệu khi khẩn cấp). Đừng chờ đợi để được hướng dẫn để di chuyển.

·         Nhận biết các dòng chảy, kênh thoát nước, hẻm núi và các khu vực khác được biết sẽ lũ lụt đột ngột. Lũ quét có thể xảy ra ở những khu vực có hoặc không có cảnh báo điển hình như những mưa đám mây hoặc mưa lớn.

Nếu bạn phải chuẩn bị sơ tán, bạn nên làm như sau:

·         Bảo vệ tốt nhà của bạn. Nếu bạn có thời gian, mang đồ đạc ngoài trời vào trong nhà. Di chuyển các vật cần thiết lên tầng trên.

·         Tắt điện, ga, nước ở các thiết bị chuyển mạch hoặc van nếu được hướng dẫn làm như vậy. Ngắt kết nối các thiết bị điện. KHÔNG chạm vào thiết bị điện nếu bạn đang ướt hoặc đang đứng trong nước. 

Nếu bạn phải sơ tán khỏi nhà:

·         Mang theo bộ đồ tiếp liệu khi khẩn cấp

·         Nghe các đài phái thanh của địa phương để được hướng dẫn.

·         Ở trong khu vực an toàn nhất nếu có thể.

·         Không đi bộ qua nước đang chuyển động. 6-inch (15cm) của nước đang chuyển động có thể làm cho bạn ngã. Nếu bạn phải đi bộ trong nước, đi bộ nơi nước không di chuyển. Sử dụng một cây gậy để kiểm tra độ cứng của mặt đất ở phía trước của bạn.

·         Không lái xe vào vùng ngập lũ. Nếu nước lũ tăng quanh chiếc xe của bạn, rời bỏ xe và di chuyển đến vùng đất cao hơn nếu bạn có thể làm như vậy một cách an toàn. Bạn và chiếc xe có thể bị cuốn đi một cách nhanh chóng.

·         Không dừng hoặc đậu xe của bạn ven dòng nước, sông, lạch, đặc biệt trong các tình trạng bị đe dọa.  

Sau khi lũ lụt:

·         Tránh khu vực nước đang di chuyển. 

·         Nước cũng có thể bị điện từ dưới đất hoặc từ đường dây điện bị đứt.

·         Cẩn thận các khu vực có nước lụt rút đi. Nước lũ thường xói mòn đường và lối đi. Các mảnh vỡ từ lũ lụt có thể ẩn các động vật và các chai bể, và cũng rất trơn trượt. Đường xá có thể đã bị suy yếu và có thể sụp đổ bởi trọng lượng của một chiếc xe hơi. Tránh đi bộ hoặc lái xe thông qua những nơi đó.

·         Tránh xa đường dây điện bị đứt, và báo cáo cho các công ty điện lực. 

·         Trở về nhà khi các nhà chức trách cho thấy đã an toàn. 

·         Tránh xa bất cứ tòa nhà nào bị bao quanh bởi nước lũ. 

·         Hết sức thận trọng khi bước vào các tòa nhà; có thể có những thiệt hại không thể nhìn thấy, đặc biệt là ở các nền móng. 

·         Không bật lửa nếu bạn nghi ngờ có đường dẫn khí ga bị phá vỡ. 

·         Kiểm tra thực phẩm bị nhiễm bẩn. Vứt bỏ nếu bị ô nhiễm. 

·         Kiểm tra nguồn nước ô nhiễm. Thanh lọc sạch nước nếu nghi ngờ.

·         Nghe các báo cáo tin tức để tìm hiểu xem nguồn cung cấp nước của cộng đồng an toàn để uống.

·         Tránh sử dụng nước lũ; nước có thể bị ô nhiễm bởi dầu, xăng, hoặc nước thải thô. 

·         Cho sửa chửa các bể tự hoại, các hố lọc, giếng và các hệ thống ngấm chiết càng sớm càng tốt. Hệ thống thoát nước bị hư hỏng là những nguy cơ nghiêm trọng cho sức khỏe. 

·         Làm sạch và khử trùng tất cả mọi thứ mà bị ướt. Bùn còn lại từ nước lụt có thể chứa nước thải và hóa chất. 

Những điểm quan trọng cần nhớ khi lái xe trong điều kiện lũ lụt:

·         6-inch (15cm) của nước sẽ dâng đến sàn của hầu hết các xe ô tô  làm gâymất kiểm soát và có thể bị tắt máy. 

·         1 foot (30cm) của nước sẽ làm nổi nhiều xe. 

·         2 foot (61cm) của dòng nước chảy xiết có thể cuốn đi hầu hết các xe kể cả xe như SUV và pick-up. 

Nguồn: Floods

*************************************

(1)Bộ Đồ Tiếp Liệu Khi Khấn Cấp:

Nếu có trường hợp khẩn cấp trong khu vực của bạn, bạn có thể không có thực phẩm, nước hoặc những vật dụng khác mà bạn cần để tồn tại. Chính vì vậy bạn phải lập một bộ đồ dùng trong trường hợp khẩn cấp và giữ trong nhà. Bộ đồ dùng này cần có đủ các đồ tiếp liệu cho bạn và gia đình trong ít nhất ba ngày. Giữ các đồ tiếp liệu trong các hộp hoặc túi đựng chắc chắn và dễ mang theo. Giữ hộp lớn hơn ở nhà và hộp nhỏ hơn ở trong xe. 

Nên kiểm tra và nạp tiếp đồ vào bộ đồ dùng này vài tháng một lần để bảo đảm thực phẩm hoặc pin không hết hạn. Thời điểm thích hợp để làm việc này là khi múi giờ thay đổi vào mùa thu và mùa xuân. Bạn có thể tập hợp bộ đồ dùng dần dần bằng cách mua từng thứ một, ví dụ như lon thực phẩm hoặc pin. Quý vị sẽ nhanh chóng có bộ đồ dùng trong trường hợp khẩn cấp đầy đủ và sẵn sàng.

·         Lượng nước đủ dùng ít nhất trong 3 ngày: một gallon cho mỗi người trong gia đình trong một ngày để uống và lau rửa.  Bạn sẽ cần nhiều nước hơn nếu có trẻ em, nếu có người đang cho con bú sữa mẹ hoặc nếu trời nóng.

·         Lượng thực phẩm đủ dùng tối thiểu trong 3 ngày, thí dụ như thực phẩm xấy khô, bao gói đóng kính, hoặc đồ ăn lon.

·         Dụng cụ mở nắp lon bằng tay, đĩa giấy, dao muỗng nĩa nhựa và bếp nấu, ví dụ như bếp nướng nhỏ có nhiên liệu. Nếu sử dụng bếp nướng bằng than hoặc khí đốt, nên dùng ở bên ngoài để tránh tình trạng tích tụ khí các bon monoxide.

·         Khăn lau giấy, khăn vệ sinh giấy, xà bong, đồ vệ sinh cá nhân.

·         Đài radio chạy pin, đèn pin, điện thoại di động, với pin dự phòng và đồ chạc điện.

·         Chăn mền/túi ngủ, gối cho tất cả mọi người trong gia đình.

·         Quần áo mặc thêm cho tất cả mọi người trong gia đình (ít nhất là 1 bộ quần áo và giầy dép cho mỗi người).

·         Còi để phòng trường hợp bạn bị mắc kẹt

·         Những vật dụng cần thiết cho trẻ nhỏ và trẻ em, ví dụ như sữa, tã, bình bú, các trò chơi, đồ chơi và sách.

·         Bộ chìa khóa xe hơi dự phòng, thẻ tín dụng, tiền mặt và thông tin quan trọng như số an sinh xã hội và giấy khai sinh.

·         Vải nhựa và băng keo dày (duct tape)

·         Một bản sao của cẩm nang hướng dẫn này.

·         Hình của các thành viên trong đình bạn và thú nuôi để đề phòng trường hợp ly tán và cần giúp tìm nhau.

·         Túi rác và đồ chùi rửa.

·         Bộ dụng cụ sơ cứu y tế

·         Thuốc men (thuốc kê toa, thuốc giảm sốt, aspirin, v.v)

·         Nhiệt kế 

·         Găng tay vô trùng

·         Dung dịch rửa mắt

·         Thuốc mỡ chữa bỏng để ngăn ngừa nhiễm trùng (Neosporin)

·         Thuốc rửa vết thương (hydrogen peroxide 3%, hibiclens)

·         Băng dính vô trùng dùng để băng vết thương

·         Đồ băng bó vô trùng dùng để cầm máu

·         Kính mắt và đồ tiếp liệu cho kính áp tròng

·         Danh sách các bác sĩ mà bạn có thể tới

·         Đồ tiếp liệu y tế (máy đo huyết áp, máy thử tiểu đường, ống tiêm insulin)

(FEMA)

TRISTESSE- CHOPIN