NGƯỜI QUẢN TRÒ TRONG SINH HOẠT TẬP THỂ

I - ĐÔI LỜI DẪN NHẬP

Có thể dùng danh từ “nghề” để nói về công việc Quản Trò, mặc dù nghề này không hề nhắm đến vấn đề sinh kế hay một địa vị danh vọng nào trong xã hội như các nghề khác.
Thế nhưng, nhìn dưới góc độ phục vụ vị tha thì nghề Quản Trò có những đặc nét dễ thương, làm cho ai đã “lỡ” dấn thân vào thì trở thành cái nghiệp, không tài nào rũ bỏ được.
Ở đây, xin trình bày 3 đặc nét làm nên một Quản Trò, hay còn gọi là một Linh Hoạt Viên chân chính:

·         Tính cách

·         Vốn liếng

·         Kinh nghiệm

Khi lần lượt phân tích từng điểm rồi, chính bản thân chúng ta sẽ ý thức được giá trị sâu xa của nghề Quản Trò mà tự tin hơn, nỗ lực hơn để ngày một trở nên thành thạo hơn, đồng thời cũng cảm thông hơn với các anh chị em Quản Trò khác khi họ gặp thất bại khi “hành nghề”.


II - TÍNH CÁCH CỦA NGƯỜI QUẢN TRÒ

Người ta thường quan niệm một cách khá bạc bẽo rằng người Quản Trò là một anh, một chị chuyên làm “trò hề” cho thiên hạ mua vui, có chút máu tiếu lâm, tính tình lại hay bông đùa hời hợt, khi vào việc đứng đắn quan trọng thì chẳng ai dám tin tưởng giao phó, sợ bị người ấy biến thành trò đùa !
Thiết nghĩ, quan niệm như thế là nông cạn, hẹp hòi và tàn nhẫn. Để làm được một anh hề dễ thương, một chị Quản Trò tài giỏi, trước hết, bạn phải là một người có tâm hồn cởi mở, ý thức sâu sắc, bản lĩnh vững vàng và khả năng đa dạng.

<1>Tâm hồn cởi mở: Người Quản Trò có cái Tâm vị tha thì có thể sẵn sàng đóng góp phần mình một cách nhiệt thành cho cuộc vui chung, cho bầu khí tập thể thêm đậm đà, ý nhị và thân tình gắn bó.

<2> Ý thức sâu sắc: Người Quản Trò có ý thức, phán đoán tốt thì sẽ biết làm những gì, biết nói thế nào cho đúng lúc, đúng nội dung, đúng đối tượng, nhờ vậy, thông qua trò chơi, dần dần bồi đắp cho mỗi người và cho tập thể nhiều giá trị giáo dục.

<3> Bản lĩnh vững vàng: Người Quản Trò có bản lĩnh cứng cáp thì có thể biến báo nhanh nhẹn trong mọi việc; không tránh việc, không dựa hơi; thành công không kiêu, thất bại không nản; và đến một thời điểm nào đó sẵn sàng nhường bước cho người giỏi hơn, cho thế hệ trẻ hơn kế thừa mà không buồn, mặc cảm và ganh tỵ.
Khả năng đa dạng: Khả năng càng đa dạng thì người Quản Trò càng có thể biến mọi việc, mọi dịp thành một trò chơi đúng nghĩa và lý thú; biết khá rộng mọi lãnh vực để vận dụng; biết ăn nói dõng dạc mạch lạc, biết cư xử hài hòa. Người Quản Trò có đủ cả sở trường sở đoản thì dễ “nhập vai”: khi kể truyện, lúc đệm đàn, tập hát, tập mini vũ, lại có thể thành diễn viên kịch nghiệp dư hay người dẫn chương trình ( Speaker ), và đặc biệt là người chịu trách nhiệm cuối cùng khi có sự cố xẩy ra mà không còn ai có thể giải quyết.

Như thế, chúng ta không thể coi Quản Trò là một anh hề, có tài vặt và lém miệng. Ngược lại, phải nhìn nhận đây là một thủ lĩnh (leader) đầy trình độ và thiện chí, có thể làm chủ một tập thể từ 6 đến 600.000 người trong một thời gian ngắn hay dài. Kết quả cuối cùng mà người Quản Trò đón nhận được lại chỉ là những phần thưởng tinh thần tự mình cảm nhận được sau khi cuộc vui đã tàn, mọi người đã chia tay.
Vậy, tắt một lời, dù đòi hỏi nhiều kỹ năng, phương pháp, dù đã gọi là nghề, Quản Trò vẫn là cả một “nghệ thuật”.


III - VỐN LIẾNG CỦA NGƯỜI QUẢN TRÒ:

Chúng ta có thể xem vốn liếng ở đây là những gì bẩm sinh người Quản Trò được thiên phú như một năng khiếu quý và hiếm, không phải ai cũng có được. Tuy nhiên, chỉ thế thôi chưa đủ, cần còn rất nhiều nỗ lực học hỏi qua tài liệu sách vở, qua các bài khóa huấn luyện, qua kiến tập và thực tập cùng với các Huynh Trưởng lớn. Chắc chắn một điều là phải luôn trong tư thế sắp sẵn (toujours prêt ), không phải đợi thành tài mới ra nghề, nhưng chính là thành nghề lần hồi mới ra tài.
Ở đây chúng ta sẽ đề cập đến một số vốn liếng thiết thân tối thiểu người Quản Trò phải có:

1. GIỌNG NÓI VÀ KHUÔN MẶT 
Người Quản Trò cần có giọng nói to, dõng dạc để trình bày trò chơi, hướng dẫn luật chơi thật ngắn gọn mà dễ hiểu, gây được sự chú ý tập trung và bất ngờ hấp dẫn chocả tập thể đông người, mặc dù có thể họ đã chơi trò ấy nhiều lần.
Khi người Quản Trò làm cả nhiệm vụ một Trọng Tài, cần có những quyết định công minh mà vẫn giữ được bầu khí vui tươi, khi đưa ra một số khẩu lệnh dứt khoát nhưng pha một chút dí dỏm, khiến mọi người dễ dàng tự nguyện làm theo.
Khuôn mặt người Quản Trò luôn tươi tỉnh, cởi mở, ánh mắt nhìn bao quát toàn bộ, tránh để lộ sự nóng nẩy hoặc nản lòng thoái chí, dứt khoát không nạt nộ, ra lệnh gay gắt.

2. CỬ CHỉ VÀ DÁNG ĐIỆU
Người Quản Trò cần có dáng vẻ tự nhiên, cư xử dễ thương, gây nhiều thiện cảm, tạo được sự chú ý, mới xuất hiện đã làm cho tập thể vui nhộn hẳn lên, tương tác giao kết với nhau thoải mái. Cần tránh các cử chỉ thừa, vụng về, tự mình sẽ dễ mất tự chủ trước đông đảo người tham dự đang tập chú về mình. Tất cả toát lên sự gần gũi thân tình, làm Quản Trò điều khiển cuộc chơi mà cứ như thể ở cùng một phía với người chơi.

3. SỨC KHỎE VÀ THÁO VÁT
Thể lực của người Quản Trò đòi hỏi phải tương đối dai bền, mau hồi phục để tránh tình trạng kiệt sức giữa chừng, thở hổn hển, nói đứt quãng, không chơi mẫu được như trò chơi yêu cầu. Sự thành thạo, nhanh nhẹn tháo vát về kỹ năng ( chơi bóng, vẽ, nút giây, ảo thuật, hò đối đáp... ) cũng hết sức cần thiết cho người Quản Trò dù không đến mức buộc phải là một cầu thủ, một họa sĩ, một thi sĩ, một lực sĩ hay một ảo thuật gia...

4. KIẾN THỨC VÀ Ý NIỆM
Kiến thức bước đầu của nghề Quản Trò có thể là “học lóm”, là bắt chước, nhưng muốn tiến lên mức cao hơn cần phải biết tự học trong sách, với thầy, với bạn để rồi dần dần tự hệ thống thành lý luận kiến thức, làm vốn liếng riêng của mình.
Người Quản Trò cần luôn tự nhủ rằng: mình đang góp phần giúp mọi người nhận ra các giá trị do trò chơi sinh hoạt đem lại. Muốn thế, bản thân phải “ngộ” được trước các giá trị ấy để sau đó mới có thể truyền đạt trò chơi một cách sinh động.
Sẽ không là cường điệu nếu nhận định rằng: nghề Quản Trò cũng góp một phần gián tiếp trong chức năng sư phạm và giáo dục, đặc biệt với các bạn trẻ sinh hoạt.

5. VỐN LIẾNG VÀ TRANG BỊ
Đã làm Quản Trò thì không bao giờ được cạn trò chơi, ngược lại, luôn tìm học và tự sáng tác trò chơi mới, ít ra cũng là biết chế biến, “thêm mắm thêm muối”, để mỗi lần xuất hiện là một lần hứa hẹn sẽ đem đến một trò hấp dẫn, có duyên, có ý nghĩa, đáp ứng được ngay nhu cầu của tập thể. Người Quản Trò cũng nên rủ các bạn trong nghề cùng nhau sưu tập, lập Trương Mục hoặc Ngân Hàng Trò Chơi để vốn liếng trang bị ngày một thêm phong phú đa dạng và hợp thời.


IV - KINH NGHIỆM CỦA NGƯỜI QUẢN TRÒ

Đã gọi là kinh nghiệm thì hay nhất vẫn là chính bản thân người Quản Trò phải tự học lấy, mắt thấy tai nghe, ghi chép vào Sổ Tay Quản Trò, thử nghiệm qua nhiều thành-bại.
Thật vậy, không có kinh nghiệm của người nào lại giống của người nào. Nhờ đó, mỗi Quản Trò sẽ tự hình thành cho mình một tính cách riêng, một nét duyên đặc thù không thể nhầm lẫn với ai khác.
Ở đây, xin nêu 5 vấn đề chính yếu phải thận trọng lưu ý:

·         Về số lượng người chơi;

·         Về đối tượng tham dự;

·         Về bầu khí cuộc chơi;

·         Về điều kiện tổ chức sinh hoạt;

·         Về chính bản thân Quản Trò

1. SỐ LƯỢNG NGƯỜI CHƠI
Có một hàm số nghịch biến về tâm lý tập thể ở đây: khi số lượng người tham gia sinh hoạt càng đông thì tính chất của trò chơi lại càng “trẻ con” đi ! Do vậy, người Quản Trò cần biết biến báo, chọn lựa trò chơi, đưa ra cho hợp với “độ tuổi tâm lý” nghịch thường nói trên. Ở đây chúng ta khảo sát 4 cấp độ của số lượng người chơi:

Trên dưới 12 người: 
Cho dù đối tượng chỉ là các thanh thiếu niên còn rất trẻ đi nữa thì trò chơi vẫn phải ở cấp độ khá cao, thường đòi hỏi sự quan sát, óc lý luận, trí tưởng tượng và tính khôi hài dí dỏm, có vẻ “ông cụ non”.
Trò chơi không nhắm tới thắng-bại, hơn-thua, mà chỉ cốt những người cùng chơi cảm thấy thú vị khoái chí là thành công. Ví dụ: Trò chơi xếp giấy Origami; Các câu đố mẹo dân gian, chơi chữ; Trò Chơi Kim; Các dạng Trò Chơi Dùng Phiếu; Tòa Án Vườn.
Nếu cần dùng đến Bài Hát Sinh Hoạt thì nên chọn tập những bài ở mức độ khá cao, có thể đệm guitare hát chung với nhiều tâm tình như các bài: Cho Con, Trường Làng Tôi của Phạm Trọng Cầu; Mặt Trời Bé Con của Trần Tiến; Bông Hồng Cài Áo của Phạm Thế Mỹ; Quê Hương của Đỗ Trung Quân và Giáp Văn Thạch; Ngài Cho Anh Ngài Cho Tôi của Thành Tâm; Nối Lửa Cho Đời của Tiến Lộc và Võ Tá Khánh...

Trên dưới 60 người:
Trò chơi sẽ ở cấp độ trung bình, đòi hỏi sự nhanh nhẹn, tháo vát, khéo léo, dẻo dai, đầy sôi động. Ví dụ: Các Trò Chơi Vận Động Nhẹ hay Mạnh, Trò Chơi Phản Xạ, Đối Kháng, Thi Đua..., các Bài Hát Có Cử Điệu...
Sinh hoạt với khoảng 60 người là hoàn cảnh thông thường nhất dành cho các Quản Trò, không quá ít cũng không quá đông người tham dự, vừa sức cho một Quản Trò trẻ, đang thời gian “thử tay nghe”à có thể rèn luyện khả năng. Nếu cần hát sinh hoạt, nên chọn các bài ở mức trung bình, khá dễ tập, dễ nhớ như: Gặp Gỡ Đức Ki-tô của Tiến Lộc; Ra Khơi Với Đức Ki-tô, Ngôi Nhà Chúng Ta của Quang Uy...

Trên dưới 300 người:
Trò chơi ở mức độ đơn giản, chỉ đòi hỏi sự đồng loạt nhịp nhàng, vui nhộn, dễ bắt chước, luật chơi hết sức dễ hiểu và dễ thực hiện.
Nếu không gian chơi là một hội trường, nên áp dùng các Trò Chơi Phản Xạ. Nếu ở ngoài sân rộng rãi thì nên dùng các Trò Chơi Vận Động Nhẹ. Cũng đừng quên các Băng Reo là loại trò chơi vừa hợp với đám đông lại vừa tạo hiệu quả cao.
Bài Hát Sinh Hoạt nên chọn loại phổ biến, dễ hát, mau thuộc, nhịp độ vui hùng như: Hành Trang Người Trẻ của Hoàng Đức; Nối Vòng Tay Lớn của Trịnh Công Sơn; Phồn Ơi, Kìa Nhìn Xem của Tiến Lộc; Năm Châu Yêu Thương của Quang Uy...

Trên dưới 3000 người:
Trò chơi ở mức độ thấp nhất ( thấp nhất nhưng vẫn không phải là tầm thường ), chỉ đòi hỏi những động tác đơn giản nhất loạt dựa vào các khẩu lệnh ngắn và rõ, như trong các bài tập thể dục như: vỗ tay, đứng lên ngồi xuống, quay phải quay trái...
Các Bài Hát Sinh Hoạt ở mức dễ tối đa, 4 câu, nét nhạc lập đi lập lại, nhịp điệu đơn sơ rập ràng, như: Cái Nhà Là Nhà Của Ta của cha Nguyễn Văn Thích; Mình Với Ta Tuy Hai Mà Một của Phạm Duy; Anh Em Hãy Ca Lên của Tiến Lộc; Nào Mời Anh Lên Tàu Lửa của Thành Tâm; Gần Nhau Trao Cho Nhau...

2. ĐỐI TƯỢNG THAM DỰ
Khi nhận nhiệm vụ bất ngờ, Quản Trò cần chú ý nhận xét được sự khác biệt giữa một tập thể đã tương đối có đội ngũ nề nếp ( các học sinh Giáo Lý, các Hội Đoàn Giới Trẻ... ) với các đám đông được tập họp đột xuất và tạm thời mà thôi ( khách dự tiệc cưới, quần chúng đón một vị khách... ). Nhận định rồi, Quản Trò mới có thể tìm được phương án sinh hoạt thích ứng với từng trường hợp. Mặt khác, cũng cần lưu tâm ưu tiên đến đối tượng chính được đặc biệt nhắm đến hoặc đang chiếm đa số trong đám đông tham dự. Như vậy, có 6 trường hợp cần chú ý:

Đã có đội ngũ:
Trường hợp này, Quản Trò cần “tung chiêu” lạ, bất ngờ, mức độ chơi càng lúc càng khó, tận dụng những nét đặc trưng của đội ngũ họ đã có sẵn (tôn chỉ, hoạt động, truyền thống, tình thân, ý thức kỷ luật... ) để từ đó dẫn vào các trò chơi có ý nghĩa sâu sắc mà gần gũi với họ.

Không có đội ngũ:
Trường hợp phải đối diện với một đám đông phức tạp, lại chưa có đội ngũ, Quản Trò nên mở đầu thăm dò bằng các Trò Chơi và Bài Hát Sinh Hoạt đơn giản, dễ bắt chước, tạo sự chú ý tập trung nhanh. Sau đó, nếu cần mới nâng mức độ lên dần.

Chưa quen sinh hoạt: Ở thành thị hay thôn quê, chắc chắn vẫn luôn có những tập thể chưa quen sinh hoạt. Trước tiên, Quản Trò cần đưa ra loại trò chơi “đập đá phá băng” để hóa giải cái ngại ngần giữa nam và nữ, cái ngỡ ngàng với hình thức sinh hoạt lạ lẫm ( Ví dụ: các trò chơi Bão Thổi, Kết Chùm, Vỗ Tay Theo Nhịp... )
Bằng lời mời gọi khích lệ và cách hướng dẫn luật chơi cặn kẽ, Quản Trò dần dần lôi cuốn họ vào cuộc chơi cởi mở nhiệt tình bằng những trò chơi đơn giản.

Đã quen sinh hoạt: Đừng vội nghĩ là chuyện dễ, chuyện nhỏ khi đến với một tập thể đã quá quen với các dạng sinh hoạt.
Khi chọn đưa ra một trò chơi, Quản Trò nên thăm dò xem họ đã biết chưa, có thích trò ấy không, nương theo đó mà chế biến hoặc nâng cao liều lượng từ dễ đến khó. Trò chơi cũ nhưng cách chơi mới thì mới hấp dẫn họ, làm cho họ “kết” mình.

Có nhiều trẻ em:
Nếu trong đám đông, trẻ em chiếm đa số nhưng cũng hỗn tạp, nhiều trình độ, nhiều lứa tuổi, Quản Trò nên dùng các Trò Chơi và Bài Hát Có Cử Điệu ngắn, dễ tập, dễ thuộc, lại có ý nghĩa giáo dục nhân bản hoặc tôn giáo vừa tầm cho mọi người, cả trẻ em lẫn người lớn.

Có nhiều người lớn:
Đây là trường hợp người lớn có dắt theo con cái cùng đi dự một buổi họp mặt của người lớn với nhau. Quản Trò chỉ nên chọn loại Trò Chơi dễ chơi nhưng tương đối sâu sắc, không đòi hỏi vận động nhiều, lại có nét duyên dáng ý nhị, nhanh chóng gây được cảm tình, tạo được sự sinh động trẻ trung, người lớn lẫn trẻ em đều thấy vui.

3. BẦU KHÍ CUỘC CHƠI
Quản Trò cần lượng giá được ngay tình hình chung của tập thể bằng một vài trò chơi ngắn để thăm dò: Họ có quen hoặc có thích sinh hoạt không ? Bầu khí háo hức sinh động hay rời rạc ơ hờ ?
Từ đó Quản Trò mới quyết định chọn lựa tung “trò ruột” nào để tạo hứng khởi, phá thế thụ động của tập thể.
Mặt khác, Quản Trò cần kịp thời ứng biến thay đổi loại trò chơi, tránh đơn điệu kéo dài, tránh để tập thể ngồi quá lâu hoặc chạy nhảy quá mệt, xen kẽ lúc thì sôi nổi, khi thì lắng đọng nhẹ nhàng hơn, vừa mở chiều rộng lại vừa nhấn chiều sâu.

4. ĐIỀU KIỆN TỔ CHỨC SINH HOẠT
Người Quản Trò có quyền chọn lựa trước địa điểm sinh hoạt tối ưu, nhưng nếu bất ưng, ngoài dự kiến thì vẫn phải luôn sẵn sàng thích ứng với mọi hoàn cảnh và điều kiện của không gian tổ chức sinh hoạt sẵn có. Ở đây xin nêu 5 tình huống dặc trưng có thể gặp, đòi hỏi Quản Trò phải biến báo:

Sân bãi quá rộng:
Nếu số người tham gia không quá đông, Quản Trò cho lập vòng tròn SHO không quá lớn để bầu khí không bị loãng, tận dụng diện tích rộng để có thể chọn các Trò Chơi Vận Động Mạnh, di chuyển nhiều và nhanh, có tính đối kháng, nhưng cũng nên thỉnh thoảng xen kẽ bằng những Trò Chơi Vận Động Nhẹ, ngồi tại chỗ.

Phòng ốc quá chật: Nếu số người tham gia khá đông, Quản Trò nên chọn các Trò Chơi Vận Động Nhẹ tại chỗ, có thể tận dụng cả bàn ghế và các vật dụng sẵn có trong phòng vào các nội dung và tình huống chơi cho thêm lý thú, thỉnh thoảng cũng nên xen kẽ bằng các Bài Hát Sinh Hoạt. Thời gian sinh hoạt không nên lâu quá 1 giờ, tránh bị ngộp.

Không có micro để điều động: Nếu không gian quá rộng, số lượng người tham gia quá đông, mà lại không có micro điều động, thì quả là một tình huống khó khăn. Quản Trò có thể mời một số bạn trẻ biết nghề tình nguyện làm các Quản Trò Phụ Tá, chơi một trò mở đầu chung, sau đó chia tập thể thành 2, 3 nhóm sinh hoạt riêng, cuối cùng sẽ lại tập họp chung để sinh hoạt kết thúc.
Nếu tập thể hoàn toàn chưa quen sinh hoạt mà cũng không có ai phụ giúp, Quản Trò phải ít dùng khẩu lệnh hơn là thủ lệnh, dùng các trò có luật chơi đơn giản, dễ phổ biến ngắn gọn, có nhiều động tác để dễ bắt chước. Cũng đừng quên các Bài Hát Sinh Hoạt quen thuộc, các Băng Reo ngắn để gây bầu khí chung mà lại tiết kiệm sức nói. Cố gắng không nên kéo dài sinh hoạt quá 30 phút, sẽ bị khản cổ khan tiếng là... thua !

Bên cạnh đang có sinh hoạt khác quá ồn:
Không nên ganh đua bằng cách cố hò hát cho to hơn, cho át các sinh hoạt ồn ào gần đó. Quản Trò cần đưa ra các trò chơi thuộc dạng kiếm tìm, nhận xét bằng thị giác, khưú giác và xúc giác ( các Trò Chơi Kim ) hoặc các Trò Chơi Phản Xạ có nhiều động tác, lại dễ điều động bằng thủ lệnh.
Trong thực tế, có vị Quản Trò lão thành đã khéo léo lợi dụng cả nhịp điệu và âm thanh dàn nhạc vọng sang từ một buổi biểu diễn văn nghệ ngoài trời gần đó, để tạo ra một điệu múa chung cho nhóm của mình thật hết sức lý thú và ý nghĩa trước khi quyết định... chia tay giải tán.

Chung quanh đang cần yên tĩnh: Các Nhóm khi đi tĩnh tâm tại một Thiền Viện Phật Giáo hoặc Tu Viện Công Giáo, vẫn cần đôi chút sinh hoạt thay đổi bầu khí mà không sợ làm phiền đến các Nhóm tĩnh tâm khác và sự thanh tịnh chung nơi tu hành. Quản Trò nên chọn các Trò Chơi Lý Luận ( dùng phiếu ), Trò Chơi Kim, các câu Đố Vui... 

5. BẢN THÂN NGƯỜI QUẢN TRÒ
Đối với riêng người Quản Trò, kinh nghiệm cho biết nếu chủ quan, coi thường, ỷ y vào khả năng biến báo của mình, không lường trước được những rủi ro bất ưng của ngoại cảnh, có khi do người khác vô tình gây ra, khi ấy Quản Trò rất dễ nếm mùi thất bại cay đắng, vô phương “chữa cháy”. Ở đây xin nêu lên 4 bước cần lưu tâm:

Chuẩn bị trò chơi: Ngoại trừ trường hợp bị “bắt cóc bỏ dĩa”, người Quản Trò luôn có điều kiện chuẩn bị nghiên cứu trước các mặt sau đây:

·         Địa điểm tổ chức sinh hoạt có những thuận lợi và bất lợi nào ?

·         Đối tượng sinh hoạt là ai ? độ tuổi nào ? có những nhu cầu gì ?

·         Phân công cụ thể cho các Quản Trò Phụ Tá như thế nào cho hợp lý và hiệu quả ?

·         Các vật dụng liên quan đến trò chơi được sắp sẵn gồm những gì ? hiện để ở đâu ? do ai đang giữ ? Phải đưa ra lúc nào ?

·         Kịch bản cuộc chơi diễn tiến ra sao ? Có khả năng sẽ xẩy ra những sự cố đột xuất bất ưng nào ? Sẽ biến báo ra sao ?

Hướng dẫn luật chơi:
Quản Trò phải biết cách tập trung mọi người, sao cho tất cả đều bị thu hút, im lặng chú ý nghe phổ biến luật chơi, thỉnh thoảng hỏi xem mọi người đã hiểu, đã nắm vững luật chơi chưa ? Có thể dùng một câu truyện ngắn và vui để dẫn dụ vào trò chơi. Nên chơi mẫu và cho họ chơi nháp trước khi chơi thật.

Tiến Hành trò chơi: Quản Trò phải biết trực tiếp hòa mình một cách nhiệt tình cùng với người chơi, trong mọi trò chơi. Luôn nêu cao tinh thần tự nguyện tự giác, trung thực trong sáng khi chơi, nhất là với các em còn nhỏ, quá hăng máu, thích ganh đua, so kè hơn-thua.
Quản Trò cũng cần khéo léo và tế nhị khuyến khích những ai còn nhút nhát, chưa quen sinh hoạt, hoặc những người khách mới đến còn lạ lẫm với tập thể.

Kết thúc trò chơi:
Quản Trò đừng bao giờ để người chơi, nhất là các bạn nữ và các em nhỏ chơi đến mức kiệt sức. Nên biến báo thay đổi các dạng trò chơi mạnh và nhẹ, có thể dùng một... trò chơi để mọi người được giải lao, đi vệ sinh. Quản Trò đừng buộc mọi người phải im lặng tuyệt đối ngay sau khi chấm dứt trò chơi, vì thường thì họ vẫn còn thích bàn cãi sôi nổi, ồn ào thêm ít phút nữa mới có thể ổn định lại.
Nếu trò chơi mang tính đối kháng, Quản Trò phải thật công minh, thường thì nên có giải thưởng cho tất cả các Đội, khen người thắng và khích lệ người “chưa thắng”. Nên chuẩn bị sẵn một số Trò Chơi Thưởng-Phạt, bản thân Quản Trò cũng nhập cuộc cho thêm vui, người bị phạt sẽ không ngượng ngùng.
Cuối cùng, Quản Trò nên vắn tắt nêu ý nghĩa của trò chơi vừa chơi xong, về mặt nhân bản hoặc ý hướng sống đạo, khớp với chủ đề bài Giáo Lý hoặc câu ý lực Tin Mừng.
Nhìn chung, các kinh nghiệm nêu trên và nhiều điều khác nữa không hề có trong bài bản huấn luyện trường lớp, cần tích lũy ngay khi mới vào nghề, dần dần trưởng thành hơn thông qua thực tế “chiến trường” có nhiều phen thất bại hơn thành công.
___________________________________________

Nguồn: Giaophanthaibinh.org

CA TRƯỞNG CA ĐOÀN HÙNG DŨNG NĂM 1953

Nhạc sĩ Trần văn Nhơn , bút hiệu APNC ( Antoine-Philippe Nhơn Cầu Kho) Sinh năm 1912 tại Cầu kho SG, mất năm 1972 .
Ông là một nhạc sĩ hiếm hoi thời bấy giờ biết hòa âm, phối khí và chỉ huy dàn nhạc .
 Từ 1948 đến 1952 ông làm việc tại đài phát thanh Hà nội, làm nhạc trưởng Ban Việt Nhạc cùng với nhạc sĩ Thẩm Oánh, nhạc sĩ Nguyễn thiện Tơ, ca sĩ Minh Trang ,Minh Đỗ . 1952 ông về lại Sài gòn và làm việc một thời gian tại Đài phát thanh Sài Gòn, sau đó từ 1953 dành toàn thời gian cho ca đoàn Hùng Tâm Dũng Chí nhà thờ Ngã Sáu ( nhà thờ thánh Jeanne d’Arc) .
 Ông là tác giả của bài Bước đường thương khó (thánh ca), và nhiều ca khúc nổi tiếng thời bấy giờ như : Hà nội 49, Bên Hồ Gươm, Ảo ảnh chiều thu …
 Mời các Trưởng , qúy thân hữu thưởng thức 1 tác phẩm nổi tiếng của nhạc sĩ thời bấy giờ như một cách tưởng nhớ đến một người tận tụy với Phong trào Hùng Tâm Dũng chí ngay thời gian sơ khai lúc ban đầu thành lập ở VN .

 Hà nội 49 , do Khánh Ly ca

HÀ NỘI 49 - Trần Văn Nhơn 

Bước men quanh hồ Hoàn Kiếm giữa thu chiều úa
Tôi nhớ tháng ngày sống nơi Thủ Đô hồi qua
Hồ đẹp gương nước liễu xưa la đà bóng hồ
Đời vui thái bình trước lúc chiến tranh!

Khắp chốn nay điêu tàn, nhà xiêu đổ một cảnh nát tan
Hồ xanh nay vẫn xanh nhưng liễu xưa ven hồ đâu ta?
Tôi đứng im lặng nhìn, nhìn tháp cũ bóng soi hồ Gươm
Tháp kia sao lạnh lùng như giấu muôn e thẹn căm hờn!

Nước nghiêm trên hồ bao phen gió rung hồn nước
Chinh chiến hung tàn, ngất cao khói sương mờ gương
Hồ ơi! mi đã từng phen chứng kiến phút qua
Ngày nào mi thấy đời sống đầy hoa?

Hà Nội yêu quý! Là chốn tôi hằng mến yêu
Là nơi khi trước, tôi tìm làm nơi gửi thân
Hầu quên những mối sầu khổ đớn đau tiêu điều
Hồn tôi đã mang thầm kín sớm chiều!

Hà Nội yêu quý! Là chốn lịch sử ngàn năm
Là trái tim của Việt Nam, là chính hồn Việt anh dũng!
Là nơi đẫm thắm, máu xương biết bao anh hùng
Chính nơi muôn đời ghi dấu sử xanh thắm ghi chiến công!

Hà Nội yêu quý!
Cầu chúc cho ngày ấm êm
Rày mau chấm dứt tháng ngày than khóc ưu phiền!

PHƯƠNG PHAP GD CỦA CHA GASTON COURTOIS (tt)

Tại sao con hà tiện một tiếng khen? Tiếc một nụ                cười? Một siết tay với người ta? 

Bao nhiêu người không cần bạc tiền, chỉ cần lòng con 

(trích Những người lữ hành trên đường hy vọng - ĐHY Nguyễn văn Thuận)

Cũng chính cha Gaston Courtois thuật lại chứng tích sau đây:

 - Một cha phó trẻ tuổi đến gặp tôi với vẻ mặt buồn thiu ảm đạm:

 - Thưa cha, con đau khổ quá, con định lên Tòa Giám mục xin thuyên chuyển đi xứ khác!

 - Tại sao thế? Con cứ nói hết đầu đuôi câu chuyện cho cha nghe. Cha sẵn sàng giúp con.

 - Con nghĩ con thực xấu số: mới tập tễnh vào đời mà gặp một cha xứ quá tệ! Bầu không khí nhà xứ nghẹt thở lắm, cha ạ! Không ngày nào mà không có chuyện va chạm xích mích. Giờ cơm đúng ra là buổi thân mật nhất, vui vẻ nhất lại là lúc im lặng nặng nề, ai cũng cúi đầu ăn cho xong mà đi. Ăn cũng chẳng biết ngon lành gì nữa. Do đó, đời sống thiêng liêng cũng bị ảnh hưởng, lại sinh thêm gương xấu cho giáo dân...

 - Ngài khó tính lắm sao?

 - Hết chỗ nói! Vừa lạc hậu vừa độc đoán, không bao giờ chấp nhận đối thoại, xem người không bằng ngọn rau má!

 - Ngài hay chỉ trích con lắm à?

 - Gặp ai ngài cũng chê bai cha phó, cha thấy có tệ hại và chán nản cho tuổi trẻ không! Nào là ít kinh nghiệm, nào là bồng bột, nào là thiếu nghiêm trang, cứ hay chơi đùa với thanh niên, trẻ con, nào là dạy giáo lý không đúng. Ngài muốn con giáo dục thanh thiếu niên theo kiểu xưa, dùng sách giáo lý cổ lỗ sỉ mà dạy thế thì đứa nào thèm nghe! Muốn bệ vệ như ngài thì con lúng túng quá và không cách nào chịu được!

 - Thế con có bao giờ chỉ trích ngài không?

 - Con phải công nhận là có. Vì con phải bênh vực lập trường của con chứ! Con đã phê bình ngài trước mặt nhiều người. À, mà ngài lại còn hà tiện lắm nữa kia! Con mới ra trường, không có được xu mô. Tuần trước, đưa thiếu nhi đi cắm trại liên hoan sau ngày rước lễ vỡ lòng, con đến xin ngài lì xì; ngài đã không cho thì thôi, lại còn phê thêm một câu chua như giấm: "Các cha đời bây giờ chả làm nên được cái gì cả, chỉ ham chơi đùa với cắm trại!". Dẫn bầy trẻ đi, con phải rán vui nhưng trong thâm tâm thực đắng cay chua xót. Cha thấy có khổ không?... Thú thực với cha, con năng bàn chuyện cha xứ với giáo dân lắm!

 - Cha thông cảm với con, nhưng con hãy bình tâm suy nghĩ lại. Ai lại không có tính khí, có lập trường của mình. Nhất là người càng lớn tuổi thì càng giữ quan điểm của thời họ, của lối giáo dục mà họ đã hấp thụ. Sau con đến tuổi già cũng dễ mắc phải tật ấy. Con phàn nàn với người ta về cha xứ, tất nhiên có kẻ mách lại cho ngài biết, và như thế ngài sẽ chỉ trích chê bai con lại. Thế là hết tình nghĩa huynh đệ và càng đắng cay chua xót với nhau hơn. Con đã đến với cha thì cha bàn với con thế này. Con thấy ngài có điểm nào có thể khen được không?

 - Chịu? Con thấy ngài như cái hũ cũ, chả có gì mà khen cả!

 - Thế con thấy ngài giảng thế nào?

 - Kể ra không hấp dẫn mấy, nhưng mà có dọn trước, có bố cục, mạch lạc đàng hoàng; kiểu cổ điển: có mở đầu, kết luận...

 - Ngài có chịu khó ngồi tòa giải tội không?

 - Cha thì thực là khéo hỏi chuyện! Về vấn đề ấy thì con thua xa ngài. Ngài ngồi tòa thực là kiên trì, và ai xin giờ nào ngài cũng sẵn sàng cả.

 - Sổ sách các phép ngài làm có phân minh không?

 - Ngài khó tính thì thật là khó tính nhưng sổ sách thì ngài ghi từng ngày một, rõ ràng minh bạch, không chê vào đâu được...

  - Bây giờ cha xin con nghe cha: Từ đây ngài có nói gì con thì mặc ngài, trước sau thì ta vẫn là ta; nhưng ngược lại, phần con, vì hy sinh, vì yêu mến Chúa trong ngài, nếu con phải phấn đấu sống với ngài thật là bác ái huynh đệ. Và để ngài xác nhận là con tốt với ngài, cha đề nghi con lợi dụng tất cả mọi dịp để khen ngài. Không phải cha bảo con tâng bốc hay cho ngài đi tàu bay giấy, nhưng con nên khen những điểm tốt mà chính con vừa xác nhận đó! Can đảm lên! Mẹ Maria sẽ giúp con. Tháng sau con tới lại!

 Ba mươi ngày trôi qua, cha phó ấy lại đến gặp tôi. Vừa bắt tay ngài đã vội vàng nói:

 - Cha ơi có nhiều chuyện vui lắm! Để con thuật lại cha nghe!

 - Cha vẫn cầu nguyện và mong tin của con.

 - Nghe lời cha con về phấn đấu hết sức, lắm lúc phải vận dụng hết tâm lực để dằn lòng xuống mà tươi cười niềm nở với ngài. Hôm chúa nhật, sau bài giảng của ngài, con vào phòng thánh gặp ông từ hỏi ngay: "Ông có nghe cha xứ giảng không? Thực là mạch lạc và sốt sắng! Lúc nào tôi cũng chăm chỉ theo dõi để học cách giảng của ngài". Ba ngày sau, lúc lên làm lễ, gặp ông từ, ông vội đến sát tai con nói khẽ với con: "Con có thuật lại lời cha hôm nọ cho cha xứ nghe, ngài vui vẻ bảo con: "Ông từ thấy chưa, đó là một cha phó còn trẻ mà trí xét đoán rất đúng đắn". Chiều thứ bảy, ngồi tòa xong, con đi xuống bếp và nói với bà bếp: "Tôi còn trẻ mà mới ngồi tòa có một lúc mà đã nghe mỏi mệt cả người, thế mà cha xứ thật là nhẫn nại; ngài ngồi lâu mấy cũng được, ai xin lúc nào cũng sẵn sàng". Ít hôm sau bà bếp mách lại với con: "Cha biết không, con thuật lại lời cha nói bữa chiều thứ bảy cho cha sở nghe; ngài có vẻ đắc chí, vừa cười vừa nói: "Đấy bà xem cha phó này có lòng khiêm nhượng, biết kiểm điểm mình và đánh giá những điều hay của kẻ khác mà bắt chước. Bà gắng nấu nướng bồi dưỡng cho ngài. Trông ngài độ này hơi xanh..." Con cũng có dịp nói chuyện với các mẹ gia đình và lúc kết thúc đã chêm vào một câu: "Tôi về đây thực là may mắn vì học được rất nhiều đức tính nơi cha sở, đặc biệt sổ sách của ngài thật là phân minh, ngày nào xong ngày ấy không bao giờ để lại hôm sau, cẩn thận số một. Về sau có bà đến bảo riêng con: "Chúng con có thuật lời cha cho cha sở nghe, ngài cười và bảo chúng con: "Cha phó ngày càng tiến bộ, bây giờ ngài hiểu cách tôi điều hành giáo xứ, chịu khó học hỏi lắm. Thực may mới có được một cha phó như thế!" Bầu không khí giữa ngài với con dần dần thêm phần thoải mái cởi mở. Những bữa cơm không còn là giờ cực hình nữa mà là lúc đàm thoại thân mật. Chúa nhật vừa qua ngài còn cho con 100 phật lăng để đem các thiếu nhi đi trại dịp Bổn mạng giáo xứ. Thực may nhờ có cha...

 - Bây giờ, con còn đòi lên Đức Cha xin thuyên chuyển nữa không?

 - Hết rồi, cơn khủng hoảng đã qua. Bây giờ lại sợ đổi đi là đàng khác!

PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC CỦA CHA GASTON COURTOIS

Đừng phàn nàn cà phê đắng, chỉ tại đường của con không ngọt đủ .

( Những người lữ hành trên đường hy vọng  - ĐHY Nguyễn văn Thuận )

 Cha Gaston Courtois là một vị giảng phòng thời danh và là một nhà linh hướng khôn ngoan, thánh thiện, giàu kinh nghiệm rất được các linh hồn mến phục. Ngài có thuật lại câu chuyện như sau:

 "Một nữ tu nọ đến gặp tôi và nói với giọng đầy xúc cảm:

 - Thưa cha, con chịu không nỗi nữa, đời sống cộng đoàn làm con ngột ngạt quá. Con đã phấn đấu nhẫn nại, nhưng nay con quá căng thẳng. Xin cha giúp con, nếu không thì...

 - Cha nghe con, con cứ thành thật nói những gì đè nặng trên lòng con.

 - Thưa cha, dĩ nhiên sống chung thì không làm sao tránh khỏi những va chạm, con chấp nhận thế; nhưng vô phúc cho con vì gặp phải một chị... không chút thiện cảm tí nào. Chị hay phê bình chỉ trích con nhịn mãi không được nên chính con cũng phê bình chị lại. Con thấy nơi chị cái gì cũng xấu cả. Con không thể nào nhìn mặt chị được, đâu có chị là con tránh đi ngay để khỏi bực tức và sinh tội.

 - Con giữ đức bác ái sao lại không thương yêu chị ấy?

 - Con biết Chúa dạy phải yêu thương cả kẻ nghịch của mình nữa. Song con thú thực với cha, đối với ai cũng được nhưng đối với chị ấy thì con ghét cay ghét đắng, ngửi không được, chịu cũng chẳng nổi! 

 - Chị ấy xấu lắm sao?

 - Thì con đã thưa với cha: chị ấy xấu hết chỗ nói: kiêu ngạo, phê bình, chỉ trích, nóng nảy, hay hờn dỗi, nói xiên nói xỏ, chua cay đắng đót, kể ân kể nghĩa, khoe khoang cùng mình... Nói tóm là xấu từ đỉnh đầu đến dưới bàn chân, từ trong ruột ra tới ngoài vỏ... Con không thể nào chịu nổi được nữa. Quá sức tưởng tượng!

 - Con khẳng định chị ấy hoàn toàn là xấu?

 - Thì cha không tin con sao? Không lẽ con bịa đặt ra à? Con đã cố gắng hiểu tốt cho chị ấy. Nhưng không thể được.

 - Đây, cha trao cho con một tờ giấy và một cây bút, con khởi sự viết cho cha các tính tốt của chị ấy đi!

 - Chao ôi, có đâu mà viết! không lẽ cha bắt con bịa đặt ra sao!

 - Con cứ bình tĩnh suy nghĩ xem! Không lẽ xấu đến thế mà người ta lại cho ở trong nhà dòng à?

 - Thế mới khốn nạn chứ. Ở với nhau tưởng là thiên đàng, hoá ra là địa ngục, chín tầng địa ngục!

 - Bây giờ cha giúp con tìm thử xem chị ấy có mấy tính tốt nhé!

 - Vâng, con đã đến đây thì xin vâng lời cha. Đố mà tìm được! Cha tìm ra một tính tốt, con phục sát đất!

 - Chị ấy giờ giấc có đúng theo thời khắc biểu trong nhà không?

 - À... chuyện này thì có!

 - Con ghi vào đi, số 1. Chị ấy có vâng lời bề trên không?

 - Chả biết trong lòng thế nào, chứ bề ngoài thì vâng lời triệt để.

 - Ghi vào, số 2. Bổn phận của chị, chị có chu toàn không?

 - Thưa cha chị ấy lo làm vườn và nuôi lợn nuôi gà. Mà nhờ khoẻ như trâu nên lúc nào cũng vượt chỉ tiêu cả, làm con chạy theo đến hụt hơi muốn chết.

 - Thế là con ghi thêm điểm tốt số 3. Khi ai nhờ vả chị ấy chị có sẵn sàng giúp đỡ không?

 - Dạ có! chị đã nhận giúp ai việc gì là làm hết sức tận tụy.

 - Con ghi vào điểm tốt số 4.

 Cha Gaston Courtois cứ hỏi và chị nữ tu ghi gần hết trang giấy. Ngài dịu dàng bảo:

 - Thôi, ngang đây cũng tạm đủ rồi. Từ đây con phải nghe lời cha, trước khó sau dễ: Con hãy yêu Chúa Giêsu trong chị ấy. Con để trang giấy này trên bàn của con và hằng ngày nhìn vào các đức tính của chị để tìm hiểu chị và yêu mến chị. Mỗi khi cảm thấy khó chịu, con đọc một kinh Kính Mừng và cầu nguyện cho chị. Nhất là con cố gắng tươi cười với chị, đừng tìm cách lẩn tránh, ngược lại, phải tìm dịp tiếp xúc chuyện vãn với chị, giúp đỡ chị hay nhờ chị giúp con.

 -Thà cha bắt con ăn chay đánh tội một ngàn ngày còn hơn bắt con làm công việc ấy. Khó quá cha à!

 - Con cố gắng đi, vì mến Chúa. Con xin Đức Mẹ giúp con, cha cũng cầu nguyện cho con. Rồi đúng một tháng sau con đến gặp cha lại. Nếu không nghe lời cha thì đừng bao giờ đến gặp cha nữa!

~o~o~o~o~

 

 Một tháng trôi qua, chị nữ tu lại đến gặp cha Gaston Courtois.

 - Thế nào, báo cáo lại cho cha nghe coi.

 - Liều thuốc cha cho con uống đắng quá, nhưng con đã phấn đấu và bắt đầu có kết quả rồi cha ạ! Con bớt căng thẳng, chúng con đã có dịp trao đổi với nhau năm ba câu. Chị ấy giúp con đôi việc nhỏ, con cũng đã giúp chị vài chuyện lặt vặt... Nhưng bên nào cũng còn giữ thế, chỉ đối xử dò chừng vậy thôi!

 - Hoan hô con! Hãy cám ơn Chúa và xin Mẹ Maria giúp thêm. Chúng ta cầu nguyện và chiến đấu thêm hơn nữa với bản thân mình, còn chị ấy con hãy giao cho Chúa. Con đã bước cái bước khó nhất, bây giờ hãy mạnh dạn tiến thêm hơn nữa. Hẹn con tháng sau nhé!....

 Từ đây mỗi tháng, chị nữ tu đều gặp cha Gaston Courtois một lần, báo cáo những bước tiến khả quan hơn. Hai bên đối phương đã xích lại gần nhau, đã dám đối thoại với nhau cách thẳng thắn. Dần dần những tháng sau đó, kẻ thù không đội trời chung đã hoá thành bạn hữu: Cả hai đã "bình thường hoá quan hệ" giữa nhau, câu chuyện nhỏ to đã "thắm thiết tình hữu nghị".

 Tháng thứ năm, chị nữ tu đến gặp cha Gaston Courtois với nét mặt hớn hở thoải mái:

 - Thưa cha, con chịu thua cha rồi! Con xin đầu hàng! Trước đây con đến gặp cha với một tâm hồn bi đát, thất vọng. Giờ đây con lại đến với một tâm hồn tràn ngập hy vọng vui tươi. Chúng con đã hiểu nhau, mọi mây mù đã tan biến nhường chỗ cho khung trời sáng sủa. Chúng con đã trở nên đôi bạn thân, dễ dàng tâm sự và nâng đỡ nhau về mọi mặt. Từ đây, cha khỏi bắt con suy nghĩ về các đức tính của chị ấy nữa, kẻo con sẽ yêu riêng chị mà làm tổn thương đến tình đoàn kết hiệp nhất trong cộng đoàn!

 - Không phải cha thắng, nhưng chính trái tim Mẹ Maria, chính tình yêu Chúa Giêsu đã giúp cha con mình chiến thắng... Cha chia vui với con, và con hãy cứ vui tươi mà sống như vậy! Sau cơn mưa trời lại quang đãng! Có Chúa, Mẹ Maria và Thánh Giuse ở giữa các con luôn!

GIÁO DỤC NHÂN BẢN

1. Nhân bản là gì?
     Nhân bản là từ ngữ rất thông dụng, nhưng khó giải thích cho thỏa đáng và hiểu cho tường tận. Chúng ta có thể tạm hiểu:
   § Nhân là người, là nhân đức, nhân cách, cách sống của con người tốt.
   § Bản là gốc, căn bản, nền tảng, bản lề…
     Nhân bản là phong cách sống tốt, những nhân đức căn bản mà một con người cần phải có để xứng đáng là người hơn.


2.  Giáo dục nhân bản là gì?
     Đó là học làm người. Chúng ta phải học những gì để trở thành con người trưởng thành về mặt tinh thần cũng như thể chất, nhờ đó chúng ta có thể dễ dàng thành đạt trong đời sống xã hội, cũng như cuộc sống tâm linh, qua việc tập luyện các đức tính căn bản tốt đẹp mà mỗi người phải có. Làm người là mục tiêu trên hết và cuối cùng của cuộc sống tại thế của chúng ta. Chắc chắn không có niềm vui nào lớn lao hơn niềm vui của người đã dám từ bỏ tất cả lạc thú và vinh sang để có thể sống xứng đáng một con người, một người con Chúa.
3.  Các đức tính nhân bản cần phải học là gì?
     Đó là những gì giúp con người dung hòa giữa tinh thần và thể chất, giữa lý trí và bản năng hạ đẳng, giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội… đều có thể được coi là đức tính nhân bản. Cụ thể như tác phong tốt đẹp: suy nghĩ chí chắn khôn ngoan, ý chí tự chủ, kiên quyết, tâm tính quân bình, điềm tĩnh, cư xử hài hòa, quảng đại vị tha. Chúng ta có thể tóm lại trong 8 đức tính sau đây: Cần – Kiệm – Liêm – Chính – Trí – Tín –Dũng – Nhân.


4.  Tầm quan trọng của giáo dục nhân bản:
   § Nhờ giáo dục nhân bản tức là việc tập luyện các đức tính tự nhiên, con người mới đạt được sự trưởng thành nhân bản, để xứng đáng là người hơn.
   § Sự trưởng thành nhân bản còn là nền tảng để xây dựng sự trưởng thành Kitô hữu bằng việc tập luyện các nhân đức Kitô giáo. Nhờ đó các Kitô hữu sẽ đạt mức độ trưởng thành Kitô hữu, được hoàn hảo, thánh thiện, trở nên giống Chúa Kitô, xứng đáng chức vị là Con Thiên Chúa.


5.  Phương pháp học làm người
     Có hai phương pháp giúp chúng ta học làm người:
     a.  Phương pháp của Benjamin Franklin:
     Ông Benjamin Franklin thiết lập một bảng danh sách gồm 13 đức tính và ông bảo rằng ông không có tham vọng thực hiện tất cả 13 đức tính ấy cùng một lúc, trái lại, ông phải chú trọng từng đức tính một. Khi nắm vững được một đức tính rồi, ông mới bắt đầu rèn luyện một đức tính khác và cứ như vậy lần lượt cho tới khi đạt được tất cả 13 đức tính.
     Quyết định thực tập như vậy rồi, ông còn nỗ lực tự kiểm hằng ngày. Phương pháp tự luyện của ông gồm 3 nét đặc thù là: Cá thể, tiệm tiến và kiểm tra hằng ngày.
     b.  Phương pháp của linh mục Gaston Courtois:
     Linh mục Gaston Courtois là một nhà giáo dục thời danh của giới Công giáo Pháp, chủ trương một phương pháp như sau:
        –  Xét về phương diện cá thể: Chú trọng việc suy niệm về một đức tính, làm cho nó thấm nhiễm với trí óc, rồi mới tự vấn lương tâm xem mình đã, đang và sẽ thực tập đức tính đó như thế nào. Đồng thời, cổ vũ lòng hăng say bằng việc đọc một ít gương các thánh nhân hay danh nhân để biết các vị ấy đã thực hành các đức tính đó như thế nào. Và cuối cùng đem ra thực hành.
        –  Xét về phương diện tập thể: Thảo luận từng nhóm nhỏ sẽ làm triển nở những quan niệm mới mẻ, sâu sắc và thực tế về cách thực hành một đức tính.


6.   Áp dụng thực hành
     Gia đình là trường giáo dục các nhân đức nhân bản Kitô giáo. Cha mẹ cần phải tự rèn luyện các đức tính nhân bản, nhất là các đức tính nhân bản Kitô giáo, để dạy con bằng gương sống sẽ có kết quả hơn nhiều.
     –  Dạy con cái biết cầu nguyện: Chính đời sống cầu nguyện của gia đình giúp đức tin ngày càng sống động hơn, tác động trên lối sống và cách giáo dục con cái trong gia đình. Con cái được sống và lớn lên trong bầu không khí cầu nguyện, chúng sẽ biết sống với Thiên Chúa. Tôn thờ và yêu mến Chúa.
     –  Sự yêu thương chung thủy của cha mẹ là điểm tựa vững chắc nhất cho các tâm hồn trẻ thơ dễ bị thương tổn.
    –  Dành thời gian cho con cái. Vì con cái cần gần gũi bên cha mẹ và những giây phút êm đềm bên cha mẹ sẽ trở thành những kỷ niệm hạnh phúc khó quên của con cái.
     –  Biết quên lỗi lầm và tha thứ cho nhau. Sự tha thứ có năng lực chữa lành, sưởi ấm tâm hồn, tống khứ những nóng giận, cay đắng. Nên cha mẹ phải hướng dẫn gia đình biết mở rộng lòng tha thứ cho nhau.
     –  Hãy dùng lời lẽ cách khôn ngoan. Vì “Lời nói bừa bãi khác nào mũi gươm đâm, miệng lưỡi khôn ngoan lại chữa trị cho lành” (Châm ngôn 12,18). Hãy cố gắng nói những lời khích lệ và xây dựng nhau, đừng tấn công hay xỉ vả con cái mình.
     –  Sau cùng, hãy đặt Chúa Giêsu vào trung tâm gia đình, để nhờ ơn Chúa chúng ta học sống theo gương Chúa, gia đình ngày một yêu thương nhau, biến thành tổ ấm, mọi người trong gia đình đều cảm nghiệm được tình thương và sự nâng đỡ lẫn nhau. “Người hạnh phúc nhất là người tìm thấy được sự bình an trong mái ấm gia đình của mình”. Triết gia Geothe đã cảm nghiệm như thế.
 

Lm. JB. Võ Văn Ánh

( Gx Mông Thọ)