TÌM HIỂU ĂN CHAY VÀ GIỮ CHAY CỦA NGƯỜI CÔNG GIÁO

• 
   
 
•  
 
•  

Niên lịch phụng vụ của Giáo hội Công giáo theo chu kỳ khép kín và chia thành 05 mùa: mùa Vọng, mùa Giáng sinh, mùa Chay, mùa Thường niên và mùa Phục sinh. Hiện nay Giáo hội Công giáo đang trong mùa Chay, là mùa hy sinh hãm mình, thanh tẩy tâm hồn, canh tân đời sống để chuẩn bị tâm hồn kỷ niệm cuộc Thương khó của Chúa Giêsu Kitô và mừng Lễ Phục sinh.

Tìm hiểu ăn chay và giữ chay của người Công giáo

Ăn chay là một trong ba hoạt động đặc trưng nhất của mùa Chay (cầu nguyện, ăn chay và làm việc bác ái). Ăn chay được giáo hội khuyên làm để biểu lộ lòng ăn năn, sám hối và tưởng nhớ đến cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu Kitô. Chúng tôi xin giới thiệu đến độc giả về việc thực hành chay tịnh của người Công giáo.

Thực hành việc chay tịnh là hành động bắt chước Chúa Giêsu “ăn chay ròng rã bốn mươi đêm ngày” (Mt 4,2) và “Trong những ngày ấy, Người không ăn gì cả” (Lc 4,2). Hiện nay, việc chay tịnh của người Công giáo gồm ăn chay và kiêng thịt.

Ăn chay

Theo từ điển Bách khoa toàn thư mở Wikipedia, ăn chay là một chế độ ăn, uống những thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật; có thể ăn những sản phẩm từ sữa, trứng hoặc mật ong; và hoàn toàn không sử dụng các loại thịt (thịt đỏ, thịt gia cầm và hải sản ) hoặc kiêng ăn các thực phẩm có được từ quá trình giết mổ. Theo quy định của một số tôn giáo thì ăn chay là không ăn tất cả các sản phẩm từ động vật, chỉ ăn các sản phẩm chế biến từ thảo mộc (Phật giáo, Cao Đài); không ăn, không uống, không hút thuốc và kiêng việc chăn gối trong tháng Ramadan (Hồi giáo). Ngoài ra, có những trường phái, những người chủ trương ăn chay để chữa bệnh hoặc để tu luyện như một số tu sĩ, chức sắc các tôn giáo.

Đối với người Công giáo, ăn chay là không ăn hoặc ăn uống ít đi, đạm bạc hơn bình thường, tránh việc ăn vặt trong ngày chay và ăn một bữa no, hai bữa còn lại được phép ăn một chút ít, miễn là phù hợp tập tục của địa phương về lượng và phẩm của thức ăn. Giữa hai bữa ăn, cấm dùng thức ăn đặc, nhưng có thể dùng thức ăn lỏng (trà, nước trái cây, sữa…) vào bất kỳ lúc nào.

Luật ăn chay của Giáo hội Công giáo được quy định trong Bộ Giáo luật 1983, áp dụng bắt buộc với mọi tín đồ từ tròn 18 tuổi đến khi sang tuổi 60. Những người được miễn ăn chay là những người sức khỏe yếu, những người từ 60 tuổi trở lên (những người này vẫn phải giữ luật kiêng thịt), phụ nữ đang cho con bú, những người làm việc nặng nhọc, người nghèo đói và những người được các giám mục, linh mục, bề trên các dòng tu cho phép không phải ăn chay. Người Công giáo bắt buộc phải ăn chay trong ngày thứ tư Lễ Tro và thứ sáu Tuần Thánh.

Kiêng thịt

Theo nguyên tắc chung của Giáo hội Công giáo hoàn vũ thì người tín đồ Công giáo phải kiêng thịt vào các ngày thứ sáu trong năm, ngày thứ tư Lễ Tro và thứ sáu Tuần Thánh. Tuy nhiên không bắt buộc khi ngày thứ sáu cũng trùng với ngày lễ trọng khác hoặc lễ, tết. Ví dụ năm nay (năm 2016), Lễ Tro trùng với ngày mồng 3 Tết nguyên đán, Hội đồng Giám mục Việt Nam đã hướng dẫn các giáo phận cử hành Lễ tro bình thường theo lịch chung của Giáo hội hoàn vũ và chuyển việc ăn chay, kiêng thịt vào thứ sáu ngày 12 Tết.

Trong ngày kiêng thịt, không được ăn thịt các động vật có tính nóng như: lợn, bò, gà, vịt…nhưng được ăn trứng, được dùng các thức ăn làm từ sữa hay các loại nước thịt. Các loại cá và các thức ăn biển, những loài có tính hàn như: ếch, trai, sò, ba ba, những loài vừa sống trên bờ vừa ở dưới nước và những loài bò sát không bị cấm sử dụng.

Theo quy định của Bộ Giáo luật 1983, những người phải kiêng thịt là các tín đồ từ tròn 14 tuổi cho đến mãn đời. Tuy nhiên, cũng như việc ăn chay, những người vì lý do sức khoẻ (bệnh tật), hay vì khả năng lao động (thí dụ làm trong hầm mỏ) cần phải ăn thịt, hoặc những ai được các vị chủ của mình cho phép ăn thịt không phải thực hiện việc kiêng thịt.

Việc ăn chay và kiêng thịt do Hội đồng Giám mục quy định cụ thể, việc ăn chay có thể thay thế bằng những hình thức khác như: sám hối, hoạt động từ thiện bác ái.

Ở Việt Nam, Giáo hội Công giáo Việt Nam cho rằng, việc ăn chay hãm mình không thể thiếu nhưng không nhất thiết phải làm giống hay làm hơn so với các tôn giáo khác cả về phẩm và lượng. Việc ăn chay, kiêng thịt theo quy định của Giáo hội chỉ muốn nhắc nhở tín đồ Công giáo về ý nghĩa của việc ăn chay và không giới hạn về hình thức áp dụng. Đối với tín đồ đã trưởng thành, việc ăn chay còn được áp dụng bằng nhiều hình thức khác nhau như: ăn chay lời nói (không nói xấu, chửi tục), ăn chay bằng hành động (bỏ đi những tập quán không tốt, những thứ mình ham thích, không xem phim trong mùa chay, nhịn thuốc lá để dành tiền cho người nghèo). Do đó, tại Hội nghị thường niên tháng 4 năm 1991, Hội đồng Giám mục Việt Nam đã quy định: Trong các ngày thứ Sáu, có thể thay việc kiêng thịt bằng một việc đạo đức hay một việc từ thiện bác ái, như: đọc hay nghe một đoạn Lời Chúa, làm một việc hãm mình đền tội, bố thí cho người nghèo, làm việc công ích.

Như vậy, ăn chay theo Giáo hội Công giáo là nhịn ăn hoặc bớt ăn để diễn tả sự hy sinh tự nguyện, để tưởng nhớ đến cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu Kitô và chia sẻ với người nghèo khó trong tinh thần bác ái và phục vụ. Để giữ luật ăn chay, kiêng thịt, tín đồ Công giáo Việt Nam có thể thực hiện theo quy định chung của Giáo hội hoàn vũ hoặc thực hiện một việc đạo đức, từ thiện bác ái, như Hội đồng Giám mục Việt Nam đã cho phép.

 Để có thể giữ chay tốt, Giáo hội Công giáo khuyên tín đồ nên chú ý đến ý nghĩa của việc giữ chay hơn là những tiêu chuẩn và cách thức của việc ăn chay. Nếu chỉ giữ chay với thói quen hình thức, mà không yêu thương, từ tốn, nhã nhặn, tha thứ cho những người xung quanh, thì việc giữ chay không có ý nghĩa gì./.

C.H

Tài liệu tham khảo:

- Ban Giáo lý giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh (1997), Giáo lý Hội thánh Công giáo, Số 575, 1387, 1430, 1434, 2043, 2742.

- Https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%82n_chay.

- Hội đồng Giám mục Việt Nam (2006), Bộ Giáo luật 1983, NXB Tôn giáo, Hà Nội.

- Giáo hoàng John Paul II (1979), Sứ điệp mùa Chay, Số 2

TỪ BỎ ĐỂ SỐNG MÙA CHAY

Dưới đây là 40 thứ có thể từ bỏ để sống Mùa Chay. Không phải là những thứ liên quan việc ăn uống, nhưng chúng thực sự cần từ bỏ. Mùa Chay kéo dài 40 ngày, mỗi ngày cố gắng từ bỏ 1 điều. Trong 40 điều này, có những điều không chỉ từ bỏ trong Mùa Chay mà phải từ bỏ suốt cả đời.

1. SỢ THẤT BẠI – Bạn không thành công nếu chưa trải qua thất bại. Đúng như tục ngữ Việt Nam nói: “Thất bại là mẹ thành công”.

2. VÙNG AN TOÀN – Đó là “vùng thoải mái”, sợ khó. Dám ra ngoài “vùng” này thì chúng ta mới có thể khám phá những điều mới lạ.

3. CẢM THẤY HOÀI NGHI – Có lúc chúng ta nghi ngờ rằng không biết Tạo Hóa có tạo dựng nên mình hay không. Hãy xác định như tác giả Thánh Vịnh: “Tạng phủ con, chính Ngài đã cấu tạo, dệt tấm hình hài trong dạ mẫu thân con. Tạ ơn Chúa đã dựng nên con cách lạ lùng, công trình Ngài xiết bao kỳ diệu! Hồn con đây biết rõ mười mươi. Xương cốt con, Ngài không lạ lẫm gì, khi con được thành hình trong nơi bí ẩn, được thêu dệt trong lòng đất thẳm sâu. Con mới là bào thai, mắt Ngài đã thấy; mọi ngày đời được dành sẵn cho con đều thấy ghi trong sổ sách Ngài, trước khi ngày đầu của đời con khởi sự” (Tv 139:13-16).

4. THIẾU KIÊN NHẪN – Thời giờ của Thiên Chúa là thời giờ hoàn hảo. Mọi thứ đều đúng hẹn, đúng kỳ theo ý Ngài tiền định và quan phòng.

5. SỐNG ẨN DẬT – Còn hít thở, chúng ta còn sống với người khác và tương tác với họ vì Đức Kitô. Công việc của chúng ta luôn ảnh hưởng người khác.

6. LÀM VUI LÒNG NGƯỜI KHÁC – Không ai có thể làm vừa lòng mọi người, nhưng chúng ta phải luôn cố gắng làm vui lòng người khác, còn họ có vừa lòng hay không là phần của họ.

7. SO SÁNH – Một là cảm thấy mình kém cỏi hơn người khác, hai là cảm thấy mình “ngon lành” hơn người khác. Dạng nào cũng không được.

8. TRÁCH CỨ – Chúng ta có xu hướng không dám nhận lỗi, và luôn muốn đổ lỗi cho người khác.

9. PHẠM TỘI – Nhân vô thập toàn. Mặc dù chúng ta là tội nhân, Thiên Chúa vẫn yêu thương chúng ta, và Chúa Giêsu đã chết vì chúng ta. Hôm nay là ngày mới, hôm qua đã không còn.

10. MẤT TỰ CHỦ – Do đó chúng ta khó có thể hoàn tất công việc và làm tốt hơn.

11. THIẾU DỰ ĐỊNH – Các quyết định khôn ngoan hiếm khi trở thành vô ích.

12. KHÔNG MINH BẠCH – Một là không minh bạch về điều này hoặc điều nọ (khuất tất), hai là không trong sạch (nhân đức).

13. TỰ QUYỀN – Thiên Chúa không mắc nợ chúng ta điều gì, thế giới cũng chẳng mắc nợ chúng ta điều gì. Hãy cố gắng sống trong ân sủng và khiêm nhường.

14. LÃNH ĐẠM – Cuộc đời có bao nhiêu mà hững hờ. Không quý mến nhau thì cũng đừng kèn cựa nhau. Tranh chấp nhau, giành giật nhau, hơn thua nhau làm gì?

15. GHEN GHÉT – Hãy cảnh giác kẻo mắc lừa ma quỷ, bởi vì chúng rất ranh mãnh. Kinh Thánh căn dặn: “Đừng để cho sự ác thắng được mình, nhưng hãy lấy thiện mà thắng ác” (Rm 12:21).

16. TIÊU CỰC – Hãy cố gắng quan hệ hòa nhã với mọi người. Tránh né người khác là tiêu cực, mà cũng chỉ vì chúng ta không coi trọng người khác nên mới tránh né họ.

17. MÊ VẬT CHẤT – Hãy nhớ rằng có Thiên Chúa là có tất cả, mất Thiên Chúa là mất tất cả: “Chúa là mục tử chăn dắt tôi, tôi chẳng thiếu thốn gì” (Tv 23:1).

18. SỐNG MÁY MÓC – Càng đầu tư nhiều thì càng có lợi nhiều. Về tinh thần và tâm linh cũng vậy.

19. THAN PHIỀN – Đừng cằn nhằn, khó tính, than thân trách phận hoặc trách móc người khác, hãy cố gắng xử lý và giải quyết vấn đề cho thấu đáo.

20. BẤT CẦN – Thiên Chúa muốn chúng ta hạnh phúc cả đời này và đời sau. Đó là niềm vui sống. Đừng buông xuôi, bất cần đời!

21. GAY GẮT – Đó là tự làm khổ mình, và tất nhiên cũng làm khổ người khác. Tâm bất an thì không thể nào sống vui và sống khỏe, bệnh tật phát sinh từ đó.

22. CHIA TRÍ – Cuộc sống có nhiều thứ khiến chúng ta chia trí, vì thế cần phải tập trung vào mục đích của mình.

23. MẶC CẢM – Thiên Chúa không bao giờ từ bỏ chúng ta, dù chúng ta xấu xa và tội lỗi: “Dầu cha mẹ có bỏ con đi nữa thì hãy còn có Chúa đón nhận con” (Tv 27:10).

24. TẦM THƯỜNG – Cuộc đời chúng ta có thể không ai biết đến, không có gì khác thường, sống rất bình thường, nhưng tuyệt đối đừng sống tầm thường.

25. GÂY CHIA RẼ – Chia rẽ là chết, đoàn kết mới sống. Khuyến khích nhau là điều cần thiết, mọi nơi và mọi lúc: “Phải khuyến khích nhau, nhất là khi anh em thấy Ngày Chúa đến đã gần” (DT 10:25).

26. BẬN RỘN – Đó là “huy hiệu danh dự” của người mê công việc mà bỏ bê những thứ cần thiết khác.

27. CÔ ĐỘC – Có Chúa Giêsu, chúng ta sẽ không cô độc. Ngài luôn hiện diện và đồng hành với chúng ta.

28. BẤT HÒA – Xung đột là mối nguy cho cuộc sống, cả đời thường và tâm linh. Xung đột xảy ra thì không thể hợp tác. Sự cộng tác và đồng tâm nhất trí rất cần: “Nếu ở dưới đất, hai người trong anh em hợp lời cầu xin bất cứ điều gì thì Cha Thầy, Đấng ngự trên trời, sẽ ban cho” (Mt 18:19).

29. VỘI VÀNG – Dục tốc bất đạt. Dù to hay nhỏ, cái gì cũng cần có thời gian, không thể một sớm một chiều.

30. LO LẮNG – Thiên Chúa kiểm soát mọi sự, chúng ta có lo lắng cũng chẳng thay đổi được gì: “Trước hết hãy tìm kiếm Nước Thiên Chúa và đức công chính của Người, còn tất cả những thứ kia, Người sẽ thêm cho. Vậy, anh em đừng lo lắng về ngày mai: ngày mai, cứ để ngày mai lo. Ngày nào có cái khổ của ngày ấy” (Mt 6:33-34).

31. THẦN TƯỢNG HÓA – Đừng thần tượng hóa bất cứ ai, bắt chước là ngu xuẩn, hãy cứ là chính mình! Chỉ có Thiên Chúa là Đấng hoàn hảo mà thôi.

32. CỐ CHẤP – Cuộc sống luôn phải thay đổi để thích nghi mọi thứ. Cố chấp là ích kỷ, là hèn nhát.

33. KIÊU NGẠO – Thiên Chúa hạ bệ kẻ kiêu ngạo, nhưng nâng cao người khiêm nhường (Lc 1:51-52).

34. NÔNG CẠN – Đừng nói rằng vấn đề khó quá, chính vấn đề khó đó cho chúng ta biết Thiên Chúa vĩ đại. “Đường đi khó không khó vì ngăn sông cách núi, mà khó vì lòng người ngại núi e sông” (Nguyễn Thái Học).

35. ĐỐ KỴ – Người Pháp có câu nói chí lý: “Đừng vì kính mến Chúa mà chống đối người khác”. Mọi người đều là anh em và là con một Cha trên trời.

36. VÔ ƠN BẠC NGHĨA – Cuộc sống là những ngày tháng chúng ta mắc nợ Thiên Chúa mọi, chúng ta cũng mắc nợ tha nhân và xã hội nhiều thứ. Do đó, chúng ta không thể không biết ơn Thiên Chúa và cuộc đời.

37. THAM LAM – Thiên Chúa có kế hoạch riêng dành cho mỗi người: “Ta đã gọi ngươi đích danh, đã ban cho ngươi một tước hiệu, dù ngươi không biết Ta” (Is 45:4). Hãy cố gắng làm trọn công việc Ngài giao phó.

38. TỰ MÃN – Chúa Giêsu là sức mạnh của chúng ta: “Với Đấng ban sức mạnh cho tôi, tôi chịu được hết” (Pl 4:13). Có Ngài thì chúng ta mới làm được công kia việc nọ, không có Ngài thì chúng ta chẳng làm nên trò trống gì đâu: “Không có Thầy, anh em chẳng làm gì được” (Ga 15:5).

39. ƯU SẦU – Buồn thì cứ khóc, xong rồi thôi. Đừng giam mình trong vòng ưu sầu. Mọi sự sẽ qua, cứ tín thác vào Thiên Chúa: “Hỡi những kẻ tín trung, hãy đàn ca mừng Chúa, cảm tạ thánh danh Người” (Tv 30:5b).

40. CUỘC ĐỜI – Thế gian là cõi tạm, rồi sẽ qua đi. Đừng coi nặng vật chất, kể cả cuộc sống của chúng ta, tất cả chỉ là bụi tro mà thôi. Chúa Giêsu đã nói: “Ai yêu quý mạng sống mình thì sẽ mất; còn ai coi thường mạng sống mình ở đời này thì sẽ giữ lại được cho sự sống đời đời” (Ga 12:25).

TRẦM THIÊN THU (biên soạn theo Greater Things Today)

Khởi đầu Mùa Chay – 2017

NIỀM TIN TÍN THÁC

Lm. Jos Tạ Duy Tuyền

Người ta hay nói chơi rằng: “đời là bể khổ và qua được bể khổ là qua đời!”. Xem ra cuộc đời là một chuỗi năm tháng dài đầy những khổ đau và mất mát. Bể khổ cuộc đời cứ đan xen trong kiếp người đến nỗi mà cụ Nguyễn Du phải thốt lên rằng:

“Trải qua một cuộc bể dâu
Những điều trông thấy mà đau đớn lòng”

Nhìn trò bãi bể nương dâu ấy con người thường ngậm ngùi nuối tiếc mà than thở:

“Khóc vì nỗi thiết tha sự thế
Ai bày trò bãi bể nương dâu”

Nhưng có người lại hỏi rằng: Đời có thật là “bể khổ” không? Hay chỉ những người nghèo mới khổ, người giầu có tiền rừng bạc biển, “có tiền là có tất cả”, dùng tiền mua được cả vua chúa, kẻ hầu người hạ, muốn gì được nấy, trong nhà thì chăn êm nệm ấm, ra ngoài thì mọi người nể sợ, cuộc đời sướng như thần tiên, có gì là khổ đâu?

Nếu hiểu bể khổ là nỗi đau của những mất mát, những thua thiệt thì giầu nghèo đều có nỗi đau ấy! Có người giầu sang nhưng một cơn gió thoảng họ cũng ra đi để lại tất cả. Có người bị nỗi đau của mất mát tài sản sau thời gian vất vả tiềm kiếm. Có người mải làm giầu mà mất vợ con. Có người bị nỗi đau của thất nghiệp, của nợ nần, của nghèo đói. Có người bị nỗi đau của bệnh tật, của chia ly…
Có người nhìn nỗi đau như Trời định để tự an ủi mình. Có người lại nhìn nỗi đau như Trời phạt hay bị Trời bỏ rơi nên oán trách trời đất. Dường như con người hay có cái nhìn đổ lỗi cho Trời. Tất cả cái xui xẻo đều do Trời không thương mình nên đầy đọa, bỏ rời mình. Nếu Trời ủng hộ thì ta đâu có bi cục của bãi bể nương dâu?

Đây cũng là cái nhìn của Matta. Bao lâu nay bà vẫn coi Chúa Giê-su là bạn tâm huyết thì đâu sợ gia đình gặp tai ương. Có Chúa thì đời bà sẽ tránh mọi rủi ro. Nhưng rồi em bà là Lagiaro lại chết. Cái chết tuổi xuân xanh của em khiến bà hụt hẫng mà trách Chúa. “Nếu Thầy ở đây thì em con không chết”. Tiếng bà nuốt nghẹn những nuối tiếc chia ly. Bà không cam lòng khi thấy em mình chết trẻ. Bà càng không hiểu tại sao Thầy Giê-su lại không đến giúp em mình khi nghe tin Lagiaro đau bệnh?
Ở đây chúng ta thấy thái độ của Chúa Giê-su rất điềm đạm và giầu tình thương. Ngài muốn qua biến cố này củng cố thêm đức tin cho Matta. Chúa nói với Matta rằng: “nếu ngay bây giờ con tin thì con vẫn thấy điều kỳ diệu xảy ra”. Việc người chết sống lại là không thể đối với loài người nhưng không khó đối với Thiên Chúa. Thiên Chúa có thể từ hư vô mà tạo thành vạn vật. Thiên Chúa có thể chuyển bại thành thắng. Thiên Chúa có thể phục sinh kể chết vì Ngài là Đấng quyền năng. Thế nên, hãy tín thác nơi Ngài. Ngài có thể giúp con người vượt qua mọi bể dâu cuộc đời.

Matta đã tin và đã thấy việc kỳ diệu. Matta càng xác tín hơn về niềm tin của mình khi bà thưa cùng Chúa: “Thưa Thầy con tin. Con tin Ngài là Đức Ky tô, Con Thiên Chúa, Đấng phải đến trong thế gian”. Và rồi chính nhờ đức tin ấy bà đã “thấy vinh quang Thiên Chúa”.

Cuộc đời hôm nay vẫn còn đó những cái khổ tột cùng của nghèo đói, bệnh tật, chết chóc. . . Con người luôn phải đương đầu với sự dữ. Những bất hạnh rủi ro luôn rình rập và đổ xuống trên cuộc đời chúng ta. Nhìn cuộc đời khổ nhiều hơn vui khiến chúng ta vẫn từng hỏi: Chúa ở đâu sao để cuộc đời luôn giăng đầy sầu đau? Chúa có nhìn thấy những bất hạnh mà con đang gặp phải trong cuộc đời vốn dĩ lắm nổi trôi lại nhiều phiền muộn này?

Bài phúc âm hôm nay, mời gọi chúng ta đặt niềm tín thác vào Thiên Chúa. Thiên Chúa vẫn luôn quan tâm đến chúng ta. Người luôn đi bước trước để an ủi, nâng đỡ chúng ta. Người cũng đang mời gọi chúng ta đặt niềm tin vào Chúa như Matta để trong những biến cố đau thương nhất của cuộc đời chúng ta vẫn có thể thưa lên cùng Chúa: Con tin Chúa có thể làm những điều tốt đẹp nhất cho con.

Đau khổ là một sự dữ. Bất hạnh của cuộc đời là đêm tối của đức tin. Chính trong những bất hạnh đó, chúng ta mới thấy con người thật nhỏ bé, tầm thường, để biết đặt niềm tín thác vào Thiên Chúa. Con người luôn bất lực trước sự dữ, nhưng nếu Thiên Chúa muốn, Ngài có thể giải thoát chúng ta ngay bây giờ khỏi mọi điều sự dữ. Xin Chúa cho mỗi người chúng ta luôn biết đặt niềm tin tưởng cậy trông vào Chúa ngay giữa những gian nan của dòng đời và ngay giữa những bất hạnh của cuộc đời chúng ta. Amen

TIẾNG CHUÔNG

Trong kiến trúc Công giáo, tháp chuông là một công trình hết sức quan trọng và không thể thiếu đối với một Ngôi Thánh đường.

Người Công giáo nói riêng và có thể rằng, đại đa số người Việt Nam nói chung trong đời mình đã từng rất nhiều lần được nghe tiếng chuông nhà thờ. Xúc cảm và nỗi niềm của từng người về tiếng chuông có thể sẽ tỉ lệ thuận với thời gian mà đến một lúc nào đó, khi ta sống ở nơi không có tiếng chuông thì ta mới ngộ ra rằng mình đang bị thiếu vắng một âm thanh mang nhiều ý nghĩa của cuộc sống mà bấy lâu nay ta ít để ý tới bởi vì nó quá đỗi quen thuộc; Với người Công giáo, âm thanh của tiếng chuông nhà thờ đã trở thành một yếu tố đã được mặc định trong đời sống thường nhật của mỗi người chúng ta. 

Tiếng chuông nhà thờ ngân vang ẩn chứa những thông điệp, những sắc thái, những giá trị văn hóa và mặc nhiên trở thành đối tượng mang lại sự hứng khởi để nhiều thi sĩ, nhạc sĩ, những nhà nghiên cứu văn hóa…làm nên những tác phẩm hoặc những đề tài nghiên cứu của mình.

Lời tâm sự của một người ngoại đạo tuy đơn sơ nhưng lại tha thiết trong bài thơ ‘Khấn Nguyện” của Thi sĩ Khánh Quỳnh có đoạn:

…“Dưới tượng Người con thì thầm nho nhỏ
Xin ngôi cao minh chứng tấm lòng yêu
Chuông nhà thờ vọng vang mỗi buổi chiều
Chúa Nhật lễ sóng vai vào khấn Chúa”…
Và trong nhạc phẩm “Và Như Cơn Gió Thoảng” nhạc sĩ Bảo Chấn viết như sau:
…“Và như cơn gió thoảng
Giọng sơn ca hòa trong tiếng chuông nhà thờ ngân nga ngân nga
Ðể em trong giấc mộng cầm tay anh
Nhẹ nhàng bay trên bầu trời lung linh sao sáng”…

Có lẽ là không quá khi chúng ta cho rằng tiếng chuông nhà thờ được ví như những nốt nhạc thánh thiện đóng vai trò trung gian, kết nối và chỉ lối cho mọi người đến với Chúa mà bất kể họ là ai, giàu hay nghèo, già hay trẻ, học cao hay thấp… thì cũng chỉ thế thôi! Và không một ai có thể độc quyền sở hữu tiếng chuông nhà thờ cho riêng mình, mà tất cả mọi người đều được sự đồng hưởng âm thanh tiếng chuông trong một không gian thiêng liêng tha thiết, nhẹ nhàng, thanh thản để gửi gắm tiếng lòng và niềm tin yêu của mình vào Thiên Chúa. 

+ Tiếng chuông nhắc nhở mọi người đến với Chúa qua việc đến Nhà Thờ tham dự Thánh Lễ:
Thiên Chúa luôn thương yêu chúng ta và Ngài luôn muốn mọi người chúng ta được sống hạnh phúc và được muôn ơn lành do Thiên Chúa trao ban. Tuy nhiên, lắm khi chúng ta tự đánh mất những sự quí giá ấy khi chúng ta không thể chế ngự được cái bản năng thấp hèn của mình, chúng ta để cho cái tôi xấu xí của mình lên ngôi, làm hoen ố bầu khí yêu thương mà Chúa luôn mong muốn ở mỗi người chúng ta. Thiết nghĩ, những lúc gặp khó khăn như vậy, chỉ cần một phút lắng lòng nghe tiếng chuông nhà thờ ngân vang, để rồi chúng ta chạy đến cùng Chúa và thân thưa với Ngài để được nhận sự bao dung từ Người Cha chung duy nhất của mỗi chúng ta. Chúng ta xác tín rằng, khi đến với Chúa, dù thế lực của bóng tối và sự dữ có tầm khuynh loát như thế nào đi chăng nữa thì cuối cùng cũng phải dừng bước trước ánh sáng tình yêu của Chúa khi soi rọi vào tâm hồn của mỗi chúng ta. Và khi đó, sự lành sẽ lên ngôi!

+ Tiếng Chuông Chào Mừng Đấng Cứu Thế: 

Tiếng chuông ấm cúng sưởi ấm mỗi người chúng ta trong đêm đông giá lạnh, là niềm vui, là niềm hy vọng không chỉ riêng cho tín hữu Công giáo mà đến nay sự lan tỏa của niềm vui Giáng sinh đã bao trùm ở cả cấp độ thế giới:

“Mừng ngày chúa sinh ra đời, nào mình cùng nắm tay tươi cười 
Hòa bình đến cho muôn người, cùng cất tiếng ca mừng vui 
Mừng ngày giáng sinh an hòa ,mừng hạnh phúc cho muôn nhà ! 
Từ thành phố hay đồng quê muôn nơi vang tiếng hát ca vang lừng
Đêm noel đêm noel ta hãy cùng vui lên!
Đêm noel ơi đêm ta xin ơn trên ban hòa bình cho trần thế
Đêm noel! chuông vang lên! chuông giáo đường vang lên
Đêm noel đêm noel ta hãy chúc nhau câu cười!”… (James S. Pierpont)

+ Tiếng Chuông Mừng Chúa Phục Sinh:

Tiếng chuông hoan hỉ, vỡ òa niềm vui trong đêm Đại Lễ mừng Chúa Phục sinh đã cho chúng ta biết:
“Chúa đã sống lại thật rồi. Chúa đã sống lại thật rồi người ơi vui lên tiếng ca. Chúa đã sống lại thật rồi. Chúa chiến thắng tử thần rồi đem nguồn hạnh phúc khắp nơi

Vì đêm qua đã tàn rồi. Giờ vinh quang Chúa rạng ngời. Ngày tươi lên ánh vui. Hồng ân Thiên Chúa tuyệt vời. Ngài ban cho khắp trần đời. Mừng hát lên người ơi”….( Nguyễn Duy).

+ Tiếng chuông cho biết một đôi uyên ương lãnh nhận Bí tích Hôn phối:

Thật là đẹp đẽ và Thánh thiêng biết bao khi: 

Chú Rể: “em hãy nhận chiếc nhẫn này để làm bằng chứng tình yêu và trung thành của anh, Nhân danh Cha, và Con và Thánh Thần”.

Cô Dâu: “anh hãy nhận chiếc nhẫn này để làm bằng chứng tình yêu và trung thành của em, Nhân danh Cha, và Con và Thánh Thần”.

Tiếng chuông nhà thờ rộn rã vang lên báo hiệu niềm vui và cho biết rằng đại gia đình của Giáo hội vừa có thêm một thành viên gia đình mới. Đây chính là đặc điểm khác biệt và chỉ có ở trong hôn nhân Công giáo! Và nền tảng của hôn nhân Công giáo chính là tình yêu trong Chúa và bất khả phân ly.

+ Tiếng chuông cho biết cuộc sống của một người đã có Sự Thay Đổi:

Tiếng chuông sầu, từng nhịp buồn, lặng lẽ... Tiếng chuông nhân từ báo hiệu 7 tiếng cho biết người nam, 9 tiếng cho biết người nữ vừa mới qua đời.

Với người công giáo thì hẳn nhiên luôn có niềm tin và hy vọng lớn lao vào sự sống mai sau và vĩnh cửu:
“Sự sống này chỉ thay đổi mà không mất đi, lúc con người nằm yên giấc ngủ, mắt nhắm lại rồi là thấy tương lai. Trọn kiếp người nay không còn nước mắt nụ cười, nhưng con tin rằng ngày mai trong Chúa, chẳng có nỗi buồn, đẹp mãi niềm vui”... (Phanxico).

Vì thế, tiếng chuông sẽ thôi thúc chúng ta mau chóng chạy đến với anh chị em của mình, bằng câu kinh tiếng hát dâng lên Chúa, xin Chúa thương xóa tội để linh hồn của những anh chị em ấy sớm được hưởng Nhan Thánh Chúa.

+ Tiếng chuông của những sự kiện khác:

Tiếng chuông trong Thánh Lễ giao thừa, cộng đoàn tạ ơn Chúa qua một năm được nhận lãnh những ơn lành Chúa ban và cầu xin một năm mới bình an; Tiếng chuông báo hiệu cho các vị phụ huynh đưa con đến nhận lãnh Bí Tích Rửa tội; Tiếng chuông của những giờ chầu Thánh Thể… tất cả mang âm hưởng thánh thiện, kết nối chúng ta đến với Chúa.

+ Tiếng chuông Nhà thờ Duyên Lãng - Xuân Lộc quê tôi:

Giáo xứ Duyên Lãng, Xuân Lộc quê tôi có truyền thống đạo đức tốt đẹp và đời sống đức tin bấy lâu nay được chăm sóc bởi một vị Mục Tử Nhân Lành – đáng kính!

Tiếng chuông nhà thờ Duyên Lãng đều đặn ngân vang thường nhật hai lần vào ngày thường, buổi sáng sớm lúc 03g45, buổi chiều lúc 16g30; Ngày Chúa nhật ba lần, buổi sáng lúc 03g45 và 06g30, buổi chiều lúc 15g00; Tiếng chuông báo hiệu giờ đọc kinh Mân Côi và chầu Thánh Thể vào lúc 18g30 mỗi tối thứ năm hàng tuần; Tiếng chuông buổi chiều thứ năm đầu tháng báo hiệu sinh hoạt giới Hiền Mẫu, sau đó là Thánh Lễ; Tiếng chuông buổi chiều thứ sáu đầu tháng báo hiệu giờ Đền Tạ Thánh Tâm Chúa, sinh hoạt Giới Gia Trưởng, Thánh Lễ… và những tiếng chuông vang vọng tự khắc khơi gợi sự Thánh thiện của mỗi giáo dân, đã tự vẽ ra khung cảnh lúc bình yên, lúc sinh động trong xứ đạo khi thực thi đời sống đức tin.

Không “ngoa” khi cho rằng tiếng chuông buổi sáng sớm tại xứ đạo Duyên Lãng vô hình trung đã trở thành chiếc đồng hồ báo thức chung của cả địa bàn xã Nhân Nghĩa, một phần của xã Long Giao và Hàng Gòn. Khi tiếng chuông ngân vang, những giáo dân đến nhà thờ tham dự Thánh lễ, những cư dân địa phương là người lao động hay những tiểu thương, viên chức…thức giấc để chuẩn bị bắt tay vào công việc của một ngày mới, những học trò thức sớm ôn bài vở trước khi đến trường,... 

Một lúc nào đó khi bạn muốn rời khỏi nơi ồn ào náo nhiệt, mời bạn về thăm xứ đạo Duyên Lãng của chúng tôi; Để mỗi lần nghe tiếng chuông nhà thờ, bạn sẽ được trải nghiệm về một vùng quê êm đềm; tiếng chuông thanh bình sẽ giúp mỗi chúng ta thức tỉnh, đưa chúng ta trở về với thực tại trong vòng tay yêu thương của những giáo dân hiền hòa và sự quan phòng của Chúa. 

+ Lời kết:

Vấn đề đô thị hóa tại những thành phố lớn như Sài Gòn, Hà Nội… và những âm thanh từ những nhà máy, xí nghiệp cộng với cuộc sống xô bồ đã và đang làm mờ dần đi những tiếng chuông nhà thờ. Dẫu biết rằng tiếng chuông nhà thờ trong thành phố vẫn đổ nhưng hiệu ứng âm thanh của tiếng chuông đã không còn vang vọng đến tai của giáo dân do tác động của những âm thanh hỗn tạp. 

Đối với những người hoài cổ thì việc nghe được tiếng chuông nhà thờ hiện nay tại các thành phố lớn sẽ là điều sa sỉ, và với họ miền kí ức về tiếng chuông nhà thờ ngân nga bấy lâu nay bất chợt lại hiển hiện quay về.

Khi hỏi một giáo dân rằng âm thanh nào quen thuộc, ấm áp và dễ chịu nhất đối với họ thì tôi tin rằng, họ sẽ trả lời đó là tiếng chuông nhà thờ!

Không biết từ bao giờ, tiếng chuông đã đi vào tiềm thức của mọi người như là một âm thanh thiêng liêng và không thể thiếu trong cuộc sống đời thường. Với nhiều người, tiếng chuông đã không thể tách rời với ký ức tuổi thơ, với những kỷ niệm khó quên và luôn mãi gắn liền cho đến khi họ trưởng thành và cả khi tuổi của họ đã về chiều xế bóng. Quay về ký ức tuổi thơ thì không ít người trong chúng ta đã từng được đu theo sợi dây chuông và từng hân hạnh được nhận những “ nhát roi tình thương” của cha mẹ khi đã chuông nhất rồi mà vẫn chưa tắm rửa để đi Lễ!

Không cần phải tranh luận làm gì mà phải khẳng định luôn rằng mỗi nhà thờ chắc chắn sẽ có một tháp chuông. Nhưng chúng ta lại ít khi nghĩ tới rằng ai sẽ là người đảm nhiệm việc giật chuông. Công việc tưởng chừng như đơn giản nhưng không hề đơn giản tí nào. Đây là công việc chỉ thực hiện được bởi những người có tâm huyết, siêng năng, đạo đức, biết hy sinh và lặng thầm với công việc của mình. Nguyện xin Chúa ban muôn ơn lành để họ luôn hoàn thành phần việc của mình một cách tốt đẹp nhất, để âm thanh từ tiếng chuông nhà thờ được liên tục ngân vang trong mỗi xứ đạo của chúng con, để những người con xa quê hương vẫn cứ mang một nỗi nhớ và tìm về ./.

Joseph Nguyễn

(http://conggiao.info)

SỐNG TINH THẦN MÙA CHAY *

40 ngày trong mùa chay nhằm chuẩn bị cho chúng ta sống mầu nhiệm cuộc Thương khó của Chúa Giêsu, đón nhận cái chết và mừng ngày Phục sinh của Người. Ngoài ra, Mùa Chay còn nhắc cho chúng ta thời gian 40 đêm ngày Chúa ăn chay cầu nguyện, trước khi công khai ra truyền đạo, để mặc khải cho nhân loại sứ mệnh cứu nhân độ thế của Người.
Có ba ý tưởng chính cho chúng ta suy nghĩ và đem ra thực hành trong Mùa Chay.

1. Thánh giá

Trong Mùa Chay, mọi người chúng ta phải chú ý đặc biệt nhìn lên thánh giá để tìm hiểu thêm ý nghĩa hùng hồn mà thánh giá muốn nói với chúng ta. Khi nhìn lên thánh giá, chúng ta không chỉ nhớ lại những biến cố đã xẩy ra cách đây hơn hai ngàn năm mà còn đón nhận một bài học gửi cho thời đại chúng ta, cho người ngày nay vì “Đức Kitô hôm qua cũng như hôm nay và muôn đời vẫn là một” (Dt 13,8).

2. Cầu nguyện

Trong Mùa Chay, chúng ta phải cầu nguyện, cố gắng cầu nguyện, tìm ra thời giờ và những nơi để cầu nguyện. Cầu nguyện đưa chúng ta ra khỏi thái độ dửng dưng và làm cho chúng ta nhậy cảm với những điều có liên quan đến Chúa và các linh hồn. Cầu nguyện cũng giáo dục lương tâm chúng ta và Mùa Chay rất thích hợp cho công việc này. Trong Mùa Chay, Hội thánh nhắc bảo chúng ta phải xưng tội để lương tâm được trong sạch mà sống mầu nhiệm Phục sinh của Chúa Kitô, không phải trong phụng vụ mà thôi nhưng trong cả tâm hồn nữa.

3. Ăn chay, chia sẻ

Làm phúc, bố thí và ăn chay là những phương thế liên hệ mật thiết với nhau để giúp chúng ta ăn năn hối cải. An chay không chỉ có nghĩa là bớt ăn hay không ăn mà còn có nghĩa là thắng mình, là đòi hỏi với chính mình, sẵn sàng từ chối ăn uống và chấp nhận hy sinh những vui thích.Và làm phúc có nghĩa là chia vui sẻ buồn với người khác, giúp đỡ người ta, nhất là những ai lâm cảnh thiếu thốn, phân phát cho người ta không nguyên của cải vật chất mà cả tinh thần nữa. Chính vì thế, chúng ta phải tỏ ra cởi mở đối với người khác, biết nhận ra những nhu cầu của họ và cảm thông những nỗi đau buồn của họ, đồng thời tìm cách đáp ứng những nhu cầu đó và làm cho những nỗi đau thương của họ vơi nhẹ đi.


Trong Mùa Chay, chúng ta thường nghe đọc : “Đây là lúc Chúa thi ân, đây là ngày Chúa cứu độ." Vậy chúng ta hãy tận dụng thời gian này vì là thời thuận tiện và là thời Chúa ban ơn để chúng ta sám hối và tin vào tin Mừng như Chúa dạy : “Thời kỳ đã mãn và triều đại Thiên Chúa đã đến gần. Anh em hãy sám hối và tin vào tin Mừng.” (Mc 1, 15)

st

VỤN VẶT SUY TƯ MÙA CHAY THÁNH

Làm bác ái có đáng không?

Ngay chốt đèn đỏ, một ‘lão’ hành khất hay ngồi.

Thấy một vài khách lộ hành ném bố thí cho lão ít tiền lẻ…

Tớ chạy đến định chia sẻ song lại nhét tiền vào túi lại.

Chỗ lão ngồi, cách hơn mét có bóng cây mát, nhưng lão nhất định đối đầu với ánh nắng giờ cao điểm.

Đầu lão hói gần đỉnh trông rất… trí thức. Cái mũ để đội bảo vệ đầu, lão không đội, lại dùng để làm ‘khay’ đựng tiền, đặt ngay trước mặt.

Hắn mặc quần đùi, cá áo rách có độ toạc gần như cởi trần giữa trưa nắng hè oi bức…

Nghĩa là hình ảnh lão ấn tượng, hết sức thảm thương!

Một người không biết tôn trọng sức khỏe sự sống mình, nếu không muốn nói cố tình ‘hủy hoại’ sự sống mình, bất kể lòng tự trọng, danh dự… mục đích chỉ vì tiền… có đáng để chia sẻ bác ai không ?

Bác ái cho những kẻ ‘lợi dụng…’ như thế có đáng không?

Bác ái không phải là thứ cảm tính, cảm xúc !

Lm.Đaminh Hương Quất

HÃY BIẾT MÌNH

                                                                    Lm Giuse Tạ Duy Tuyền

                                                                    (Trích từ 'Cùng Nhau Suy Niệm')

Có hai vợ chồng đi tham quan một cửa hàng trưng bày tranh thêu lụa. Vừa bước tới cửa bà vợ đã chăm chú nhìn vào bên trong một hồi lâu rồi nhận xét: "Tranh gì đâu mà xấu vậy? Thêu người đàn bà chẳng giống ai!". Ông chồng vội bịt miệng bà và nói: "Không phải tranh đâu, đó là gương đấy. Đó là hình ảnh của bà được phản chiếu qua gương đấy! Chớ nhận xét hồ đồ!". Người đàn bà quá xấu hổ đành bỏ ra về.

Đó cũng là cảnh mù loà đáng thương của nhiều người trong chúng ta. Khi chúng ta phê bình chỉ trích người khác đang khi chính chúng ta vẫn còn đó đầy những lỗi lầm. Khi chúng ta chê bai anh em đang khi chúng ta vẫn còn đó những khuyết điểm và thói hư tật xấu. Chúng ta thường cắt nghĩa tốt về mình nhưng lại quá hà khắc về lối sống của tha nhân. Chúng ta thường mù loà về bản thân mình nhưng lại thích soi mói anh em. Đúng như cha ông ta vẫn nói:

"Chân mình còn lấm bê bê

Lại cầm bó đuốc mà rê chân người".

Bài tin mừng hôm nay nói đến rất nhiều nhân vật nhưng chỉ có một người là sáng mắt thực sự. Người có mắt sáng là người biết nhìn nhận sự việc đúng sự thật. Người sáng mắt không lệch lạc về quan điểm, về sự việc. Người sáng mắt biết nhận định đúng về những gì đang diễn ra chung quanh. Đó là anh mù từ thuở mới sinh. Anh mù về thể xác nhưng sáng về tinh thần. Anh đã dám nhìn nhận sự thật cho dù vì đó mà anh bị trục xuất khỏi cộng đoàn. Anh đã công khai nói lên niềm tin của mình vào Đấng đã chữa lành cho anh. Cho dù anh gặp nhiều sự chống đối, nhiều hiểm nguy nhưng anh vẫn phải nói đúng sự thật về những gì đã diễn ra trong cuộc đời anh.

Nhưng tiếc thay nhiều người mắt sáng nhưng lại tối tâm hồn. Đó là các biệt phái đầy kiêu căng đã không thể nhìn thấy quyền năng của Chúa đang hiển thị trước mặt các ông. Đó là cha mẹ của anh mù vì sợ hãi đã lẩn trốn sự thật, không dám nói đúng sự thật cũng đồng nghĩa chấp nhận mình mù loà giữa đời. Người biệt phái vì lòng ghen ghét mà họ đã có cái nhìn lệch lạc về việc làm của Chúa Giêsu. Cha mẹ anh mù vì cầu an nên thiếu trách nhiệm với con và với người đã cứu con mình. Xem ra bệnh mù về tâm hồn có muôn vàn nguyên nhân dẫn đến mù loà. Và xem ra bệnh mù thể xác thì ít hơn bệnh mù về tinh thần. Bởi lẽ, mỗi một cách sống sai với lương tri con người đều được coi là căn bệnh mù loà của tâm hồn. Chúng ta có thể nhìn thấy những triệu chứng cũng như nguyên do của bệnh mù loà tâm hồn như sau:

Khi chúng ta quá ích kỷ dẫn đến không thấy nhu cầu của thân nhân để cảm thông và giúp đỡ.

Khi chúng ta quá vô tâm nên không thấy nỗi đau của anh em mà chính chúng ta đã gây nên cho họ.

Khi chúng ta quá lười biếng đến nỗi không còn thấy trách nhiệm và bổn phận của mình với gia đình và xã hội.

Khi chúng ta quá bảo thủ và thành kiến nên không thấy điều hay, điều tốt của tha nhân.

Khi vì phán đoán nông cạn, hời hợt làm chúng ta mù loà không thấy những giá trị của người anh em và khiến ta hay lên án một cách hồ đồ, thiếu công bình và bác ái.

Nhưng điều quan yếu hơn cả đối với các tín hữu trong Mùa Chay không phải chỉ là nhìn nhận sự khuyết tật mù loà của mình đế sám hối canh tân, đề cầu xin Chúa chữa lành mà còn phải có một đời sống đức tin như anh mù sau khi được sáng mắt sáng lòng.

Đó là một đức tin đầy lạc quan, biết reo vui cảm tạ Thiên Chúa vì những ơn đã lãnh nhận. Đó là một đức tin đầy can đảm, sẵn sàng trực diện với những cạm bãy thù nghịch của những kẻ đồng đạo tội lỗi hay đã bị thoái hoá. Và đó cũng còn là một đức tin vững vàng chấp nhận thiệt thòi cô đơn, vì dám làm chứng cho ánh sáng giữa bóng tối tội lỗi, sa đoạ của trần đời hôm nay.

Nguyện xin Chúa là ánh sáng trần gian soi lối cho chúng ta đi trong ánh sáng và chân lý. Xin cho chúng ta can đảm đoạn tuyệt với bóng tối tội lỗi và chân thành sống theo ánh sáng của lề luật và tình thương. Amen.