HÙNG TÂM DŨNG CHÍ LÀ GÌ ? LÀM THẾ NÀO?

NỘI DUNG 

1- Lời mở đầu 
2-Lược sử Phong trào 
3-Nội quy Phong trào HTDC Việt Nam 
4-Khoa sư phạm của Phong trào .
5-Phương tiện để gợi ý .
6-Các phương pháp .
    * Cộng đồng cởi mở 
           - sơ đồ một cộng đồng cởi mở 
           - Sơ đồ một đoàn HTDC 
    * Chiến dịch thường niên
     * Thăng tiến bản thân 
7-Bắt tay vào việc lập đoàn 
8-Quy chế Hữu Trách HTDC 
9-Chương trình các khóa huấn luyện Huynh trưởng
10-Chương trình huấn luyện đoàn sinh 
        Phụ lục : 
          - Cờ đoàn 
          - Kinh , Luật đoàn sinh và Huynh trưởng 
          - Ca Phong trào .




Trong tất cả các nội dung trên , các phần 1,2,3 ,4,5,6,8. đã được Anh Nguyễn công Khanh  góp nhặt và  HTDC GP ĐN  in  ra trong cuốn  PHONG TRÀO HÙNG TÂM DŨNG CHÍ  năm 2006  .Chúng tôi cũng đã tải lên trang này vào tháng 11/2012 trước . Nay bổ sung thêm  phần 9,10 và phụ lục để hoàn thiện cuốn Hùng Tâm Dũng Chí Là Gì  ? Làm Thế Nào ? .
                                                                                                  cht






CÁC KHÓA HUẤN LUYỆN HUYNH TRƯỞNG 

Ghi chú :

        1* Vì thời giờ ở Đại hội quá cấp bách , bản văn về chương trình Huấn luyện Huynh Trưởng in trong kỷ yếu Đại hội có mấy danh từ và chi tiết không đúng tinh thần Đại hội, xin quý vị sửa theo bản văn dưới đây .
        2* Danh từ Hữu Trách bao gồm: Tuyên úy, Trợ úy, Huynh trưởng, Bảo Trợ viên. Chương trình huấn luyện được biểu quyết không nhằm đào tạo Tuyên úy, Trợ úy, Bảo trợ viên, mà nhằm đào tạo Huynh trưởng, nên được mang tiêu đề: CHƯƠNG TRÌNH CÁC KHÓA HUẤN LUYỆN HUYNH TRƯỞNG HTDC .
                                                                                Ban Nghiên Huấn VPLL

PHẦN I 
CHƯƠNG TRÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP 

A. LỜI MỞ ĐẦU 

Các khóa huấn luyện không phải là hình thức duy nhất để huấn luyện Huynh trưởng, và nó cũng không thể thay thế cho những huấn luyện thường xuyên và liên tục khác bên cạnh những kinh nghiệm và tìm kiếm riêng tư của cá nhân người Huynh trưởng như Sổ Hữu Trách, buổi họp Hữu Trách, báo Hữu Trách, những buổi hay khóa hội thảo .
Nhưng các khóa huấn luyện là một hình thức nhằm khơi động việc học hỏi cũng như thao dượt, ôn lại và đánh dấu những gì đã học hỏi được. Các khóa huấn luyện cũng nhằm thống nhất và sửa sai những thiếu sót của người hữu trách .
Muốn đạt những mục tiêu này nhất thiết chúng ta phải có một chương trình các khóa huấn luyện quy củ với một phương pháp hữu hiệu .

B. CHƯƠNG TRÌNH :

Chương trình huấn luyện Huynh trưởng HTDC ở đây được quan niệm như một việc đào tạo dài hạn gồm ba cấp và các khóa tu nghiệp, các Huynh trưởng bắt đầu vào nghề sẽ lần lượt qua các khóa từ cấp I đến cấp III và những khóa tu nghiệp nếu đủ điều kiện .
    Cấp I : Huấn luyện phụ tá Cơ trưởng .
    Cấp II : Huấn luyện Cơ trưởng chuyên biệt .
    Cấp III : Huấn luyện Huynh trưởng thực thụ .
    Các khóa tu nghiệp hữu trách .
Mỗi Huynh trưởng chỉ cần qua 3 khóa các cấp  đầu đã có thể được nhìn nhận là Huynh trưởng thực thụ . Khóa tu nghiệp dành cho các bạn muốn làm giàu kinh nghiệm và nung nấu lại lòng nhiệt thành . Ngoài ra bên cạnh khóa tu nghiệp này, chúng ta sẽ thực hiện một khóa đặc biệt được gọi là khóa Tổng hợp hay khóa cấp tốc dành cho các Tuyên úy, Trợ úy, hoặc những giáo dân đã cao niên muốn vào phục vụ Phong trào .

C. PHƯƠNG PHÁP :

      Việc huấn luyện trong các cấp được dọn theo một phương pháp thực hành gọi là :
 “ SỐNG PHONG TRÀO NGAY TẠI KHÓA HUẤN LUYỆN “ .
Như thế, cách tổ chức điều hành và diễn tiến các khóa sẽ mô phỏng theo hình thức đời sống tại các đoàn .
Các khóa sinh sẽ vừa học lý thuyết vừa sống các áp dụng cụ thể và kiểu mẫu .


PHẦN II 
CÁC KHÓA CĂN BẢN

A- KHÓA CẤP I :

I. Mục đích :
Nhằm đào tạo phụ tá Cơ trưởng (dự bị Cơ trưởng).

II. Khóa sinh :
Khóa này dành cho những người mới bước chân vào nghề hữu trách hoặc cho những em đoàn sinh đã ở Phong trào lâu năm và bây giờ đến tuổi ra khỏi Phong trào (hết 16 tuổi), đặc biệt là những em đã là đội trưởng hiến Tâm và Chinh Dũng.

III. Trọng tâm :
Giới thiệu tổng quát về Phong trào qua một đời sống đoàn sinh từ Ong Phượng đến Chiến Tâm, Chinh Dũng.
Nhấn mạnh về phương thức I  (Tân Thủ Bản trang 81): sống cộng đồng .
Các khóa sẽ đề cập đến những khái niệm về phương  pháp, mục đích, cơ cấu và các nghi thức phong trào cũng như những nguyên tắc sơ khởi về hướng dẫn sinh hoạt .
Vài trạm (xưởng tí hon) như ca vũ, nút ….
Nhấn mạnh các buổi sinh hoạt mẫu .
Có tính cách thực dụng hơn là lý thuyết .

IV. Hình thức và diễn tiến :
“Sống đoàn Hùng Dũng “
Khóa cấp I được điều hành như một đoàn HTDC gồm đoàn Hùng Tâm và đoàn Dũng Chí. Mỗi đoàn gồm một Cơ độc nhất chia thành nhiều đội được  coi như những em đoàn sinh cùng lứa tuổi theo tinh thần của Cơ trong ngày hôm đó. Các em sẽ qua một cuộc sống đoàn sinh từ Ong Phượng đến Chiến Chinh .
          Ngày 1 : Các em nhập đoàn và sống cơ Ong Phượng .
          Ngày 2 :  Lên Kim Hoan với một nghi lễ thăng Cơ 
          Ngày 3 :  Lên Nhiệt Quang …..
          Ngày 4 :  Lên Chiến Chinh ….
Mỗi ngày sống theo phương pháp và lứa tuổi ngày đó .

V. Các đề tài :
Như đã nói ở số III trên đây, khóa cấp I sẽ có một số giờ học sơ khởi, được phác họa như sau để khóa sinh dễ theo dõi :

• Phong trào :
1- Mục đích và bản chất .
2- Phương thức giáo dục : cộng đồng cởi mở, chiến dịch thường niên, thăng tiến bản thân .
3- Nguồn gốc và cách tổ chức .
4- Nghi thức  (xem Quy ước Nha Trang chương VI) .
5- Em làm Tông đồ thiếu nhi .

• Con người Huynh trưởng :  
1- Tinh thần phục vụ 
2- Căn bản đạo đức 
3- Tác phong đúng .
4- Tinh thần tiền phong và học hỏi : kiến thức và khả năng chuyên môn .

• Nguyên tắc hướng dẫn sinh hoạt: (sơ lược về nguyên tắc thực hành nhiều)
1- Cách tập họp (thủ tục chỉ huy)
2- Cách dọn buổi họp Cơ, Cách dạy chuyên môn, cách tập hát vũ, cách cho trò chơi …..v..v…

B- KHÓA CẤP II :

I. Mục đích :
Nhằm đào tạo Cơ trưởng  chuyên biệt cho các Cơ và giúp khóa sinh trau dồi nghệ thuật để 
điều khiển Cơ .

II. Khóa sinh :  
Để dự cấp II, khóa sinh tối thiểu phải đủ 17 tuổi  và đã qua cấp I hoặc đã phục vụ một đoàn HTDC trong vòng 6 tháng. Mỗi khóa sinh khi tên tham dự phải ghi rọ mình đi học để coi Cơ nào .
Các khóa sinh trúng cách cấp II sẽ được quyền làm  Cơ trưởng chính thức .

III. Trọng tâm :
Nhấn mạnh sứ mệnh và cốt cách của Huynh trưởng .
Khóa sinh sẽ được huấn luyên đặc biệt về việc giáo dục cho lứa tuổi mình chọn: chương trình huấn luyện, tâm lý lứa tuổi, thăng tiến bản thân trong lứa tuổi đó, đời sống Cơ, sinh hoạt Cơ, và sử dụng các phương pháp giáo dục sao cho phù hợp với lứa tuổi mình phụ trách .

IV. Hình thức : 
“Sống Cơ”
Khóa cấp II sẽ điều hành như một đoàn có nhiều Cơ . Mỗi tiểu khóa huấn luyện cho Huynh trưởng của một lứa tuổi riêng với tất cả những gì liên hệ đến lứa tuổi đó . Mỗi Cơ cũng có Cơ trưởng phụ trách riêng do Khóa trưởng mời và có nhiệm vụ sống sát với khóa sinh. Hàng ngày các Cơ sẽ sống song song  và biệt lập nhau, trừ một số sinh hoạt chung như ẩm thực, phụng vụ, văn nghệ ….

THỰC TẬP THĂNG TIẾN BẢN THÂN :

Các Cơ trưởng Cơ phó sẽ theo sát tiến bộ của từng khóa sinh để giúp từng khóa sinh Thăng tiến bản thân, thay vì phiếu nhàn rỗi mỗi khóa sinh sẽ có một sổ Thăng tiến Bản thân (ví dụ Kim Hoan  có sổ tay Thánh giá màu dương) trong đó ghi những điều kiện và hướng dẫn cách Thăng tiến Bản thân của lứa tuổi, mà các khóa sinh phải thực hiện ngay trong các giờ rảnh. Theo sự hướng dẫn của các Cơ trưởng , các đoàn sinh sẽ ghi vào đó các quyết định của mình để thực hiện lòng yêu mến Chúa và mọi người , cũng ghi lại những tiến bộ về những điều đã quyết định (đây là điều cần thiết nhất) . Cơ trưởng cũng kiểm soát, khảo hạch về trình độ giáo lý, chuyên môn … của mỗi em theo đòi hỏi của mỗi lứa tuổi .
Buổi chiều cuối cùng ở khóa huấn luyện sẽ có một nghi thức tuyên hứa và gắn Thánh giá màu cho những khóa sinh có đủ điều kiện .

V. Các đề tài :
Như đã nói ở số III , các đề tài của khóa này gồm những học hỏi về lứa tuổi, tổ chức sinh hoạt Cơ và vai trò Cơ trưởng .

• Phong trào :
1- Hướng dẫn trẻ em làm Tông đồ thiếu nhi .
2- Quan niệm cộng đồng trong Phong trào HTDC .

• Con người  Hữu Trách
1- Trong đoàn với Tuyên úy, Trợ úy, Huynh trưởng bạn .
2- Với phụ huynh đoàn sinh
3- Với Cơ sinh, đội trưởng .

• Học hỏi chuyên biệt về mỗi lứa tuổi :
1- Tâm lý lứa tuổi : áp dụng giáo dục theo tâm lý như trò chơi, chuyên môn …..
2- Thăng tiến bản thân : tiếp xúc và nâng đỡ từng em một, khám phá và khuyến khích khả năng mỗi em, giúp em đạt được trình độ của lứa tuổi mình .

• Tổ chức các sinh hoạt trong Cơ :
1- Tổ chức du ngoạn trại, lễ vui cho Cơ .
2- Huấn luyện đội trưởng : tiếp xúc cá nhân nhờ họp riêng các đội trưởng, tạo cơ hội cho đội trưởng, hướng dẫn đội làm tông đồ thiếu nhi .

C- KHÓA CẤP III :

I- Mục đích : Nhằm đào tạo các Huynh trưởng thực thụ cho Phong trào .

II- Khóa sinh : 
Để dự cấp III, khóa sinh tối thiểu phải đủ 18 tuổi, và đã trúng cách 2 khóa cấp II .  Khóa cấp III là một trong những điều kiện để được nhìn nhận là Hữu Trách thực thụ của Phong trào , đủ tư cách để làm huấn luyện viên trong đoàn và có thể nắm giữ những nhiệm vụ trong đoàn (có quyền làm huấn luyện viên khóa huấn luyện cấp I và cấp II ).

III- Trọng tâm :
- Giúp bạn Huynh trưởng biết tổ chức và điều hành đoàn, điều hành cộng đồng Huynh trưởng trong đoàn .
- Giúp bạn Huynh trưởng định vị Phong trào : đoàn trong Phong trào, trong xứ , khu phố, trong tương quan với các đoàn thể khác .
- Theo một ngan2nh chuyên môn (xưởng).
- Lý thuyết huấn luyện phụ tá Cơ trưởng và tổ chức các khóa huấn luyện cấp I và II .

IV- Hình thức :
Các toán ở cấp III sẽ được tổ chức theo hệ thống xưởng : các khóa sinh cùng xưởng sẽ ở cùng toán . Ngoài các giờ xưởng (1/2gio72) và các giờ học, có thể có vài giờ trao đổi kinh nghiệm dưới hình thức hội thảo .

V- Các đề tài :

• Phong trào : 
1- Sứ mạng Phong trào .
2- Khoa sư phạm Phong trào .
3- Chiến dịch thường niên 
4- Báo chí, tranh ảnh cho các em .

• Con người Huynh trưởng :
1- Tinh thần Tông đồ .
2- Nghệ thuật chỉ huy.

• Tổ chức và điều hành Đoàn :
1- Tổ chức và điều hành Đoàn .
2- Điều hành cộng đoàn Huynh trưởng trong Đoàn , họp bạn Huynh trưởng .
3- Đoàn trong Phong trào (Hạt, Giáo phận), trong xứ .
4- Đoàn trong xứ, trong khu phố với các đoàn thể khác .
5- Giữ cho đoàn sống và tiến, vượt những khó khăn .
6- Các sinh hoạt đoàn có tính cách đặc biệt : trại, hội chợ, văn nghệ, ngày phụ huynh đoàn sinh …..

VI- Các xưởng đề nghị :
1- Xưởng chiến dịch thường niên .
2- Xưởng truyền thông xã hội .
3- Xưởng chuyên môn.
4- Xưởng trò chơi .
5- Xưởng ca vũ .
6- Xưởng thủ công .
7- Xưởng sư phạm giáo lý .
8- Xưởng hành chánh tổng quát .
9- Xưởng điều hành đoàn .
# Lưu ý : Vì có nhiều xưởng khác nhau, do đó các khóa sinh cùng một đoàn nên chia nhau dự đều các xưởng để bổ túc cho nhau khi về sinh hoạt ở Đoàn .


PHẦN III
CÁC KHÓA KHÁC 

Các khóa huấn luyện chính thức chỉ gồm ba cấp nói trên . Sau đó mỗi Huynh trưởng có thể dự các khóa tu nghiệp . Ngoài ra còn có các khóa đặc biệt cho các Tuyên úy, Trợ úy, Bảo Trợ viên .

A- KHÓA TU NGHIỆP :

1- Mục đích :
Khóa tu nghiệp giúp các Hữu Trách làm giàu thêm khả năng, kiến thức , kinh nghiệm, tăng thêm uy tín, gây tình huynh đệ .

2- Khóa sinh :
Những người tham dự gồm những người đã qua khóa huấn luyện cấp III, hoặc đang làm Hữu Trách thuộc các đoàn trở lên, hoặc có thể mời những vị đứng tuổi tham dự để họ hiểu rõ Phong trào và giúp đỡ Phong trào .

3- Tính chất :
Đây không hẳn là một khóa huấn luyện cho bằng một khóa hội thảo trao đổi kinh nghiệm và nung nấu lại lòng nhiệt  thành  phục vụ . Cũng có thể bàn về những vấn đề thời sự cấp bách của Phong trào . Có thể tổ chức ở một địa điểm du ngoạn hoặc mang hình thức lưu động .

4- Hình thức :
Khóa này sẽ chia thành từng toán. Các sinh hoạt chính là hội thảo, nghe thuyết trình, du ngoạn, thăm các đoàn để quan sát , học hỏi .

5- Tổ chức :
Khối Giám đốc, Khối Điều hành : do khóa sinh đảm nhận, có toán thay phiên nhau tự túc về y tế, ẩm thực, vệ sinh… Các Thuyết trình viên : Bác sĩ, Giáo sư, các Tâm lý gia, và các chuyên viên khác có thẩm quyền .

B- KHÓA TỔNG HỢP :

Để cung cấp chất liệu và kiến thức  về Phong trào cho những nhà giáo dục bước ngang từ ngoài vào phục vụ Phong trào mà không thể qua hệ thống các cấp trên đây, sẽ có một khóa đặc  biệt nhằm giới thiệu cấp tốc, tổng quát và đầy đủ về Phong trào cũng như hệ thống các khóa huấn luyện ….
Tham dự khóa này sẽ là các Linh mục , Tu sĩ và các phụ huynh đứng tuổi muốn trở thành Tuyên úy, Trợ úy , Cố vấn các Đoàn . Nhờ khóa này họ sẽ hiểu rõ Phong trào và biết được vai trò của mình để có thể giúp cho việc giáo dục trong Phong trào đạt được kết quả hơn . Đặc biệt khóa này phải do những nhân vật kỳ cựu và đầy đủ uy tín trong Phong trào đứng ra tổ chức và huấn luyện .
Chương trình sẽ gồm lý thuyết tổng quát của Phong trào, qua các bài thuyết trình, hội thảo, giải đáp thắc mắc…. Có thể thực tập bằng quan sát sinh hoạt một đoàn, nên chọn một đoàn đang sinh hoạt mạnh, có nhiều đoàn sinh .

                                                                                                     (còn tiếp)

                                                                     

NHỮNG KHÓA HỌC VỀ NGƯỜI HỮU TRÁCH (tiếp theo và hết)

VAI TRÒ VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA ĐOÀN TRƯỞNG.

Trưởng biết lo lắng cho Đoàn và chịu trách nhiệm Đoàn mình.

       1-Hàng tuần phải tổ chức họp Đoàn, họp Cơ, họp Đội trưởng để phổ biến chương trình sinh hoạt trong tuần và theo dõi đôn đốc.

       2-Mỗi khi họp phải soạn chương trình phối hợp với Trợ úy. Có khen thưởng, khuyến khích và quở phạt các Cơ và cá nhân xuất sắc.

       3-Phải đến trước giờ họp và khai mạc đúng giờ.

       4-Cử chỉ đứng đắn và luôn luôn làm cho các em mến phục mình.

       5-Phải theo dõi và ghi lại buổi sinh hoạt hàng tuần của các Cơ.

       6-Luôn luôn theo dõi để ý và theo dõi đến các em nghịch, biếng nhác sinh hoạt, học tập (xem xét, tìm hiểu lúc các em ở nhà, ở xóm, ở trường, ở ngoài đường để tìm giải pháp giúp đở các em).

       Để ý các em tại sao biếng nhác đi sinh hoạt, buồn chán.

TRƯỞNG PHẢI LUYỆN NHÂN CÁCH.

       1-Biết rõ phận sự trách nhiệm.

       2-Đủ năng lực điều khiển đoàn.

       3-Có chí khí cương quyết.

       4-Kỹ lưỡng, đứng đắn.

       5-Hăng hái hoạt động.

       6-Nhẫn nại không nóng nảy.

       7-Chí đeo đuổi nhiệm vụ đến cùng.

       8-Giỏi, thông thạo (tra cứu, tìm tòi, đọc sách báo, học tập).

       9-Đoán đúng, thấy xa, hiểu rộng.

      10- Theo dõi tính từng các em và giao tế.

      11- Khoan dung, thương các em, tâm tình.

      12-Lễ độ, kính nễ kẻ khác.

      13- Ngay thẳng, công bình.

      14-Gương tốt trong mọi sự.

      15-Khiêm tốn, nhã nhặn.

      16-Lòng đạo đức, gương sáng.

LUẬT HUYNH TRƯỞNG.

       1-Huynh trưởng đại độ luôn luôn hy sinh bất kể.

       2-Huynh trưởng hướng dẫn và làm gương, đi đầu mọi lúc, mọi nơi.

       3-Huynh trưởng nghĩ đến kẻ khác trước giúp các em không một tí gì kiểu cách.

       4-Huynh trưởng biết tùng phục triệt để, để các em dễ tùng phục mình.

       5-Huynh trưởng biết tự chủ không mất nhẫn nại bao giờ.

       6-Huynh trưởng vui luôn nhất là khi gặp trở ngại.

       7-Huynh trưởng chịu lễ, hy sinh, cầu nguyện cho các đoàn mình.

       8-Huynh trưởng gánh phần trách nhiệm đoàn mình.

       9-Huynh trưởng xem Chúa Giêsu nơi Thầy Cả, phụ giúp người trong việc tông đồ.

      10-Huynh trưởng chỉ muốn phần thưởng là được hướng dẫn các em đến cùng Chúa Giêsu.

KINH HUYNH TRƯỞNG.

       Lạy Chúa Giêsu, mặc dù con bất xứng, Chúa cũng chọn con làm thủ lĩnh. Xin Chúa ban cho con những ơn cần để chu toàn phận sự. Xin Chúa ban cho con lòng hăng hái nhiệt thành để dẫn dắt các em đến cùng Chúa. Lòng vui vẽ để làm cho các em được hạnh phúc, lòng hiền lành và khiêm tốn để sai khiến mà không làm mất lòng các em, để phụng sự các em mà không bao giờ ngã lòng. Xin Chúa ban cho con luôn luôn làm hài lòng các em, để giúp các em thêm yêu mến Chúa. Và nhất là xin Chúa ban cho con lòng tông đồ quảng đại, để chinh phục các em cho Chúa. Amen.

CA HUYNH TRƯỞNG.

NGƯỜI ANH HÀO CỦA THIÊN CHÚA (Nguyễn Hài Đồng).

Đường trường mờ xa chân trời còn đen tối bao la.

Ra đi cùng nhau, hát vang cho đời tươi thắm.

Đắm say cho mối tình ta thiết tha, chan hòa trong tiếng vang ca.

Đời người vui khi luôn hy sinh quên mình.

Phụng sự cho Thiên Chúa uy quyền tối cao.

Trời lòng ta tươi đẹp như vầng trăng tròn xinh.

Vì đời ta lao mình trên ngàn muôn vì sao, mà cùng đi gieo rắc nguồn yêu.

Dù ngàn nguy sẵn chờ đón đoàn ta đường xa.

Nào ngại chi khi lòng ta cùng chung tình yêu.

Một tình yêu Thiên Chúa oai hùng.

Mau lên đường vui đi xông pha, xông pha ! 

Mau lên đường vang lên câu ca, câu ca.

Nguyện thề chiến đấu cho khắp trời Việt Nam.

Biết tin yêu thờ Chúa Vua Trời đáng yêu.

Hôm nay đoàn ta đi xôn xao, xôn xao.

Luôn tươi cười trên bao gian lao, gian lao.

Một lòng quyết tiến luôn trung thành tình yêu.

Ánh sao trời đẹp chiếu Người Anh Hào.

VAI TRÒ CỦA NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG

       Đội, toán tổ: đều đồng nghĩa.

       Đội trưởng là người đứng đầu trong đội:

-          Trách nhiệm: Chỉ huy, đôn đốc, hướng dẫn, đội viên thực hành các công việc cấp trên giao phó. Như vây người đội trưởng thuộc vào thành phần giới lãnh đạo. Cho nên ta phải làm gương sáng để đội viên noi theo mến phục, ta cũng làm việc.

-          Gương sáng: Tư cách con người.

-          Ăn mặc: Áo quần luôn luôn chỉnh tề, gọn gàng, sạch sẽ (áo không đứt khuy, không quá rộng, không quá chật, không lòe loẹt).

-          Tóc tai: đàng hoàng (nam tóc không dài quá mang tai).

-          Đi đứng: Khoan thai, dịu dàng (không hấp tấp, không chạy la lối om xòm).

-          Nói năng: Dịu hiền, lời nói không cộc cằn, thô lỗ. Không nói tục, biết thưa vâng, dạ với cấp trên. Biết xưng hô với cấp ngang mình (đừng xưng hô mầy, tao, mi, tớ mà xưng hô anh chị, em bạn).

-          Sai khiến: Khi nhờ bạn giúp đỡ việc gì phải biết nói nhã nhặn, vui vẽ, đừng càu nhàu, nhăn nhó, la lối, chửi rủa.  Biết cám ơn khi ai giúp đỡ cho mình việc gì. Biết xin lỗi và biết sửa lỗi. Không hách dịch, tự ái, bất mãn.

       Tóm lại người Đội trưởng cần phải có những đức tính như sau:

-          Biết làm gương sáng.

-          Biết vâng lời cấp trên.

-          Biết sống với đồng đội.

-          Biết nhịn nhục.

-          Biết hy sinh.

-          Biết chịu khó.

-          Biết nhẫn nại.

-          Luôn luôn tháo vác vui vẻ với lòng bác ái, quảng đại.

-          Biết nhận lỗi khi vấp phải.

-          Biết sửa mình.

-          Sinh hoạt: Điều khiển đội.

-          Họp đội có chương trình, đúng giờ, đúng hẹn.

-          Học tập: Thảo luận kế hoạch để thực hành mọi công tác cấp trên giao.

ĐIỀU LUẬT CỦA ĐỘI TRƯỞNG.

       1.Trưởng là một huấn luyện viên, mọi nơi đều luôn luôn đứng đầu.

       2.Trưởng trước nghỉ về bao người khác, không ngang tàng hiếp đáp anh em.

       3.Trưởng luôn phục tùng cấp trên.

       4.Trưởng còn biết đoán trước xem lệnh gì.

       5.Trưởng có cái nhìn ngay thằng, nói thật lòng trong trắng hơn người.

       6.Trưởng luôn hòa nhã vui tươi, khó khăn trưởng vẫn mĩm cười hát vang.

       7.Trưởng làm chủ đường gang chí sắt, không bao giờ đánh đập đoàn viên.

       8.Trưởng năng rước lễ hãm mình, Trưởng cầu xin không ngừng với Cha, Trưởng một lòng ín nhiệm Cha dắt dìu đến đến Chúa Giêsu.

ĐIỀU LUẬT ĐOÀN VIÊN.

       1-Hùng Dũng mọi lúc, mọi nơi, là người Công Giáo sống đời nết na.

       2-Hùng Dũng ngay thẳng thật thà, nguyện lòng trong trắng nỏn nà đẹp tươi.

       3-Hùng Dũng vui tươi cười, dù khi nguy khó cũng cười vui luôn. Tính tình cẩn thận ghi lòng sắt son.

       4-Hùng Dũng sạch sẽ luôn luôn. Tính tình cẩn thận ghi lòng sắt son.

       5-Hùng Dũng tử tế vuông tròn. Nói cười lịch thiệp đẹp lòng người ta.

       6-Hùng Dũng thảo hiếu mẹ cha, là anh em bạn thiết tha mọi người.

       7-Hùng Dũng mau mắn vâng lời, tuân theo triệt để ý lời cấp trên.

       8-Hùng Dũng chu đáo vẹn tuyền, thực hành mọi việc toại nguyện ước mong.

       9-Hùng Dũng hăng hái chí lòng, ham mê làm việc hăng nồng vui chơi.

      10-Hùng Dũng sung sướng giúp người, hiện thân phụng sự vui cười ngại chi.

      11-Hùng Dũng ưa thích khó nguy, hy sinh can đảm ngại gì gian truân.

      12-Hùng Dũng quyết chí hiện thân, giao chinh cho Chúa, toàn phần thế gian.

CA PHONG TRÀO.

      Hùng Tâm Dũng Chí, ta ngắm đích cao mà đi. Theo cờ Thánh Giá bay phất phới trên đường xa. Hợp đoàn chiến sĩ hăng hái bước trên đường khó nguy, ta đem Phúc Âm chiếu soi cho khắp sơn hà. Xông pha trên đường chông gai đoàn ta vẫn tươi cười.

       Tiếng hát chiến sĩ cất vang nên trời đẹp tươi. Thi gan can trường xa trông bình minh bao tưng bừng. Một đoàn chiến sĩ vui tươi nhịp hát vang trời.

                                                                                             Lm Anton  BÙI HỮU NGẠN 

NHỮNG KHÓA HỌC ..... (6)

(Làm sao giữ ấm cho con trong những ngày rét buốt đây ?)

CẦN LO TRƯỚC.       

         Muốn chỉ huy, muốn điều khiển, muốn giáo huấn ta cần phải: “Thấy trước và lo trước”. Trước khi cho trẻ vào một căn phòng nào ta cần phải đến đó xem xét trước, có đặt bàn ghế và đủ chỗ cho các em không?

        Muốn đưa các trẻ đi chơi dạo mát nơi nào, ta cần đến đó trước xem xét kỹ lưỡng chỗ chơi có gì trở ngại, a cần phải đề phòng, gìn giữa và bảo vệ chúng lúc đi cũng như lúc về, đặt chương trình rõ ràng. Dọn sẵn những trò chơi, những bài học, những lời lẻ khuyên bảo và thăm viếng, những bề trên ở nơi đó.

       Muốn tổ chức một cuộc chơi, một buổi văn nghệ, ta phải sắp xếp chương trình trước, phải biết trước thứ tự những trò chơi, những vở kịch, những bài hát. Nếu ta không hoạch định trước chương trình, rất có thể cuộc chơi hay buổi văn nghệ sẽ ra nhạt nhẻo vì quá ngắn hay quá dài hoặc cơ cấu không mạch lạc với nhau.

       Đừng bao giờ đợi “nước đến chân mới nhảy”, “giờ phút chót mới lo dọn bài cho một lớp học, chương trình một buổi học tập, họp hội hay bất cứ làm một việc gì bao giờ ta cũng phải lo chuẩn bị sẵn sàng trước.

TINH THẦN KỶ LUẬT.

       Đối với trẻ ta là cấp trên, nhưng đối với nhiều người khác, ta là cấp dưới. Ta muốn cho trẻ vâng phục ta thế nào, ta cũng phải vâng phục cấp trên ta thế ấy.

       Một nhà giáo dục, một người chỉ huy xứng đáng bao giờ cũng ra sức tìm hiểu ý muốn của cấp trên mình. Ta thông cảm cấp trên ta giúp cấp trên thực hiện các ý muốn đó, chớ không khi nào tìm cách đả phá, phê bình hay chỉ trích.

       Ta biết rằng phê bình cấp trên là làm giảm giá trị của luân thường và làm suy yếu uy quyền của cấp trên. Tai hại nhất là khi ta cải lại lệnh cấp trên trước mắt các trẻ, làm như thế là ta vô tình phá hoại ảnh hưởng và quyền hành của ta đối với chúng. Chúng thấy a không vâng lời cấp trên chúng cũng sẽ bắt chước ta mà chống lại cấp trên. Như thế là phá hoại công trình giáo dục một cách nhanh chóng.

       Cấp trên thay mặt cho Chúa. Các Ngài đã nhận lãnh quyền hành với Thiên Chúa để giúp đỡ ta dìu dắt ta, chỉ dẫn ta. Nếu các Ngài không làm tròn sứ mệnh, các Ngài phải chịu trách nhiệm và phải trả lẽ trước mặt Thiên Chúa. Phần chúng ta, bổn phận ta không phải là đoán xét, dòm ngó, soi mói cấp trên để rồi phê bình chỉ trích, nhạo báng chê cười mà bổn phận ta chính là vâng phục cấp trên.

       Hết các tầng lớp trong xã hội, từ gia đình đến chỗ làm việc, đâu đâu cũng có tôn ti đẳng cấp, đâu đâu cũng có kỷ luật. Kỷ luật là sức mạnh. Kỷ luật là thành lũy kiên cố. Kỷ luật là con đường đưa đến thành công.

QUYỀN HÀNH.

       Quyền hành là tất cả những tài năng mà nhờ đó nhà giáo dục có thể làm cho trẻ mến thích và ước muốn những điều có ích lợi cho trẻ. Chỉ huy tức là phụng sự.

       Ta không nên lẫn lộn quyền hành với độc tài. Độc tài là bất cứ lúc nào cũng can thiệp, cũng xen vào công việc của trẻ, làm cho chúng cảm thấy khó chịu và không được tự nhiên hoạt động. Do đó chúng sẽ chán ghét nhà giáo dục của chúng.

       Ta nhận lãnh trọng trách giáo dục một đoàn trẻ là lúc ta nắm lấy quyền hành trong tay. Nhưng nếu ta không có đủ tài năng để điều khiển ta sẽ gây nguy hại cho chúng ta cũng như cho trẻ, và sẽ làm cớ cho trẻ khinh dể ta và coi thường quyền bính kỷ luật. Do đó chúng sẽ cưỡng chống lại ta và sống vô kỷ luật.

       Nếu trẻ không vâng lời, đó là lỗi tại ta. Tại ta không biết sử dụng quyền hành của ta.

       Nhà giáo dục không bao giờ đi ăn mày sự vâng lời của chúng. Nhà giáo dục phải chỉ huy, phải điều khiển với bất cứ giá nào, nhà giáo dục luôn luôn củng cố địa vị của mình, uy thế của mình.

       Trẻ cần được dạy bảo, chỉ dẫn để chúng có thể chống trả những khuynh hướng xấu, tập rèn những đức tính tốt và phát triển những khả năng còn non nớt trong người chúng. Đó là cả một vấn đề giáo dục cần phải có uy quyền.

KÍNH NỂ TRẺ.

       Trẻ cũng là người như ta, không bao giờ ta quên chân lý căn bản đó. Dù ở dưới quyền ta, chúng có nhân vị, nhân phẩm như ta. Chúng cũng có những ước muốn tâm tình và trí óc như ta.

       Điều can hệ là trong khi điều khiển dạy dỗ, dạy bảo trẻ, ta cần luôn luôn tôn trọng địa vị làm người của chúng. Ta đối xử với chúng cách xứng hợp với nhân phẩm của chúng.

       Trẻ là “người”, chúng chỉ lệ thuộc Thiên Chúa. Chúng không lệ thuộc một ai khác. Không một ai được quyền coi chúng như một đồ vật. Quan niệm coi thường con người và nhất là con trẻ đã bị lịch sử phá đổ từ lâu. Thời đại này là thời đại nhân vị. Thời đại mà con người phải được cư xử đúng với ý nghĩa và địa vị của nó.

       Giáo dục có sứ mệnh giải phóng con người, giúp con người biết dùng quyền tự do của mình, biết tự mình hướng dẫn đời người. Chữ giáo dục không có nghĩa là nô lệ hóa, là gò bó con người.

       Còn kỷ luật, nó là một phương thế, chúng không phải là cứu cánh. Nó là phương thế ta dùng để giáo hóa trẻ. Nó cần phải mềm dẻo, cần phải để cho trẻ được tự do nhận lãnh các trách nhiệm của chúng.

       Trẻ chỉ được tự do hoạt động, tự do đảm nhiệm khi chúng hiểu “Tại sao” chúng phải làm, làm việc này mà không làm việc kia. Chúng phải làm cách này mà không nên làm cách khác.

       Một lời nói vụng về, một huấn lệnh thiếu tôn trọng, một cử chỉ cộc cằn hay khinh dể sẽ gieo vào lòng trẻ sự chán nản và gớm ghét.

       Càng ở địa vị cao chừng nào, ta càng phải tỏ ra quí trọng trẻ nhiều chừng nấy.

CÔNG BẰNG.

       Trẻ rất “thính tai, tỏ mắt” đối với cách cư xử công bình hay bất công của ta, một cử chỉ, một lời nói của ta cũng đủ cho chúng đánh giá ta về phương diện này. Và nếu nhà giáo dục bị chúng cho là bất công rồi thì đừng mong chúng gần gũi, ưa thích.

       Nên nhớ rằng trẻ chỉ đoán xét bề ngoài, chỉ công bình không chưa đủ. Ta cần phải tỏ “đức” đó ra ngoài bằng cử chỉ, hành động của ta.

       Công bình là biết khen thưởng cũng như quở phạt cách cẩn thận và thích ứng với công trạng hay lầm lỗi của trẻ.

       Công bình là chính trực trong mọi trường hợp. Không thiên vị, không để mình bị cảm tình lôi cuốn.

       Công bình là nhận xét trẻ theo giá trị và khả năng của chúng, chứ không phải heo diện mạo bên ngoài.

       Công bình là không vì trẻ nào phạm lỗi điều gì một hai lần, rồi “in trí” xấu cho nó và gán cho nó bao nhiêu việc không hay khác.

       Không bao giờ nên dối gạt trẻ, chẳng hạn hứa với trẻ điều gì mà ta không có ý muốn giữ lời hoặc hăm dọa sẽ phạt chúng những hình phạt mà ta không thể thực hiện được.

       Ngoài ra ta còn tránh việc “yêu riêng” một trẻ nào mà bỏ bê những đứa khác, vì ta có thể làm hại cho hội đoàn. Chính đứa được ta yêu riêng sẽ “lờn mặt” với ta. Còn những đứa kia thì sinh lòng ghen ghét và không còn kính phục ta.

       Ta chỉ nên yêu thích riêng trong một trường hợp đặc biệt này là đối với những kẻ nghèo nàn, tàn tật, hay mồ côi, cô độc.

       Nếu ta đem lòng thương mến những kẻ vô phúc này cách riêng thì ta sẽ không gây tai hại gì mà còn làm cho các trẻ khác mến phục ta.

LUÔN LUÔN SÍT ĐÚNG.

       Muốn được trẻ tín nhiệm, kính nể, ta cần phải “sít đúng”. Trong mọi việc; ta phải sít đúng, trong lời nói, trong cách ăn mặc, trong việc giữ thời giờ.

       Chúng ta phải noi gương cho các trẻ, ta hãy luôn luôn đúng giờ. Đã định giờ nào hội họp hay học tập, thì đến giờ đó phải có mặt. Ta đã định giờ nào nghỉ thì đến giờ đó ta phải nghỉ.

       Ta phải đúng hẹn và giữ lời hứa, nếu ta có bận việc gì thì ta phải sớm báo trước, hoặc hẹn lại đừng để trẻ chờ đợi, trách móc phiền phức rồi sau sẽ mất tín và không cò giữ giờ giấc đúng qui định nửa, ta không trách trẻ được.

       Ta luôn luôn đúng giờ, đúng hẹn, đúng lời nói, đúng cử chỉ, ăn mặc đàng hoàng, lịch sự để trẻ nghe theo, làm theo.

ĐỨC TÍNH CỦA NGƯỜI TRƯỞNG.

       Hình thức con người thể hiện được người có văn hóa, đạo đức.

       Luôn luôn giữ mặt mũi, chân tay, thân thể sạch sẽ. Dùng khăn tay lau mũi, khăn luôn luôn sạch, tóc chải cẩn thận. Quần áo sạch sẽ, gọn gàng, giản dị, tiện lợi, chỉnh tề.

       Đói cho sạch rách cho thơm.

       Không được ăn mặc lôi thôi, đứt khuy, sổ chỉ phải khâu, rách phải vá. Quần áo giản dị, tiện lợi, không vướng víu. Khi làm, khi chơi, khi đám tiệc phải khang trang, tề chỉnh. Không ăn mặc lố lăng, không để móng tay dài, móng chân dài bẫn. Chân phải đi giày, dép, hoặc guốc và giữ chân sạch sẽ.

-          Đi dứng ngay ngắn, nhanh nhẹn.

-          Không gò lưng, không giậm chân.

-          Không lê giày, khua guốc.

-          Ngồi thẳng, tự nhiên, không ngã nghiêng, ngã ngữa, không để chân lên bàn ghế.

-          Không rung bàn ghế.

-          Khi ho, ngáp, hắt hơi phải lấy tay che miệng.

-          Vẻ mặt luôn luôn tươi vui, cởi mở, hoạt bát.

-          “Vui tánh không tốn xu nào mà mua được tất cả”.

       Có văn hóa trong ngôn ngữ.

-          Phải biết chào khi gặp mặt và chia tay người khác.

-          Chào ai phải nhìn vào mặt người ấy.

-          Ai cho gì, giúp đỡ việc gì phải biết cám ơn.

-          Khi làm hỏng hoặc làm phiền ai điều gì phải biết xin lỗi.

-          Đối với người trên phải cung kính, phải biết thưa, vâng dạ.

-          Không nói những điều gì mà mình không biết rõ.

-          Không nói to hơn người đang nói với mình.

-          Không nói chỉ riêng về mình.

-          Không nhìn đi chỗ khác, làm như thế rõ ra mình mất lịch sự.

-          Phải nhã nhặn và lễ độ.

       Hành vi văn hóa trong khi ăn.

-          Khi ngồi vào mâm hoặc bàn ăn phải quan tâm tới người chung quanh.

-          Đừng ngồi sát mâm hoặc sát người bên cạnh, làm cản trở người khác.

       “Ăn coi nồi, ngồi coi hướng”.

-          Cùng mọi người làm những việc: so đũa, chia chén bát, xem ai chưa đủ, thiếu gì, có thể đi lấy giúp và mời mọi người cùng ăn.

-          Khi ăn, không hấp tấp, không nhai nhanh hoặc quá chậm.

-          Không nhai nhồm ngoàm, hông húp sột soạt, không gõ đũa vào bát, hãy cố nhai không có tiếng động.

-          Không nói chuyện khi miệng còn đầy thức ăn, nếu có ai hỏi điều gì, trước hết hãy nuốt xong đẽ rồi mới trả lời.

-          Không gắp chòm lên trên hoặc chúi xuống dưới đũa người khác.

-          Khi gắp thức ăn, không đảo bới để chọn, không gắp miếng to nhất và ngon nhất, vì thế là tham ăn và không lễ phép.

-          Dùng thìa chung để múc thức ăn.

-          Chỉ húp canh khi đã múc thức ăn vào chén của mình.

-          Không húp vào thìa chung vì như thế không hợp vệ sinh. Khi hết cơm phải chờ người ngồi gần nồi gắp xong hoặc và xong mới đưa bát xin cơm.

-          Khi người lớn đưa cơm hoặc đưa vật gì cho mình, phải đỡ hai tay. Đang ăn mà bị ho hoặc hắt hơi phải lấy tay che miệng và quay mặt ra phía ngoài bàn. Nếu trong khi ăn lở xãy ra sự đổ vở, hãy bỏ qua, đừng cáu nhăn làm ảnh hưởng tới sự vui vẻ và ngon lành của mọi người.

-          Không chê bai cơm không lành, canh không ngọt.

-          Không ăn chậm quá để mọi người phải chờ đợi.

-          Không ăn cạn thức ăn trong mâm, nhưng phải ăn sạch chén của mình mới bỏ đủa.

-          Ăn xong lau miệng uống nước, rửa tay.

       Hành vi khi tiếp khách và khi đến nhà người khác.

-          Khi có khách đến nhà, hãy niềm nở đón khách vào nhà, mời ngồi pha nước mời khách uống. Nếu trong nhà có người quen với khách, hãy giới thiệu người này với người kia.

       Khi đến nhà người khác.

-          Trước khi vào nhà phải bấm chuông, gõ cửa. Nếu ở thôn quê phải lên tiếng từ ngoài ngõ vào sân báo cho chủ nhà biết trước.

-          Trước khi vào nhà nên chùi chân, rủ áo mưa, bỏ dép ngoài hiên. Nếu trong nhà đông người, không nhất thiết chào từng người một, như thế mất nhiều thời gian và vô tình ngắt câu chuyện của mọi người. Tốt hơn là chào chủ nhà, còn đối với những người khác nên nhìn chung một lượt rồi gật đầu chào chung. Nếu có người lớn vào nhà thì nên đứng dậy chào và đợi người lớn ngồi rồi mình mới ngồi.

-          Đi thăm ai phải đúng hẹn, nếu có gì thay đổi phải kịp thời báo trước để người khác khỏi chờ đợi phiền phức.

       “Lời nói không mất tiền mua

        lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”.

-          Đi đám cưới, liên hoan, ăn mặc chỉnh tề lịch sự, nói năng vui vẻ. Phải biết chúc mừng đôi bạn và chia vui. Không lợi dụng bửa tiệc vui ăn nói quá trớn, cười ngã nghiêng ngã ngữa, la ó um sùm.

-          Đi đám tang, không ăn mặc lòe loẹt, phải biết chia buồn với họ.

-          Đi thăm viếng bệnh nhân, phải biết thăm hỏi, an ủi và cầu chúc bệnh nhân sớm bình phục.

       Thực hiện giờ giấc.

-          Tập dậy đúng giờ quy định .

-          Xếp đồ ngũ, sách vở có trật tự, mỗi thứ để vào một chỗ qui định. Như vậy lúc dùng khỏi mất thì giờ tìm kiếm.

-          Đi đâu phải chuẩn bị từ tối hôm trước, những đồ cần dùng mang theo, để sáng hôm sau khỏi mất thời gian và hiếu sót.

-          Mượn cái gì của ai phải trả đúng hẹn, không chờ đợi để người ta phải đi đòi.

-          Không bao giờ hứa điều gì mình không làm được. Nếu đã lỡ hứa dù khó khăn đến đâu cũng phải cố gắng làm, cuối cùng không được phải xin lỗi ngay.

-          Đi đâu bao giờ về phải xin phép và đúng giờ, đừng để cho mọi người chờ đợi và lo lắng, phải biết sắp xếp công việc làm trong ngày.

       Trước khi ra khỏi nhà.

        Phải soi gương, chải tóc, quần áo chỉnh tề. Ra đường gặp người họ hàng bà con quen biết phải chào hỏi lễ phép, luôn luôn đi về phía tay phải, nhường bước cho người già yếu, tàn tật. Nếu có người trượt té phải giúp đỡ.

       Đối với cha mẹ.

       Phục tùng cha mẹ: không cãi lời cha mẹ. Khi ta xin phép mà các ngài không cho thì đừng phiền trách, oán hận hay tỏ thái độ. Hỏi ý kiến cha mẹ cách lễ độ bằng những lời tao nhã: Thưa, xin, trình.

-          Không được làm ô danh, xấu tiếng cha mẹ bằng lời nói hay cách sống của mình.

-          Không được khinh thị, hay sỉ nhục các ngài bằng những cử chỉ khinh miệt bằng lời bất nhã, hành động vô lễ.

-          Cầu nguyện hằng ngày cho cha mẹ, luôn luôn tỏ hành vi, cử chỉ tôn trọng các ngài trong gia đình, ngoài đường, khi hầu chuyện cũng như mọi lúc, mọi nơi.

-          Luôn luôn ở lòng ngay thẳng với các ngài.

-          Hãy đáp trả các ngài bằng tình yêu ân cần.

       Đối với mọi người (nam, nữ, già trẻ, lớn bé).

       Đối với mọi người, ta phải kính trọng và đối xử lịch thiệp. Tôn trọng và yêu mến họ như anh em và cố gắng làm gương sáng cho họ. Nếu phải giúp đỡ hay khuyên bảo hãy làm cách vui vẻ.

-          Khi nhận được lời khuyên tốt hay được cho biết khuyết điểm, ta phải thành thật cám ơn.

-          Ta sẵn sàng tha thứ những lỗi lầm họ làm cho mình.