ĐỂ LÀ NGƯỜI THÀNH CÔNG

16 điều khác biệt của những người thành công

Hãy xem xét 16 sự khác biệt dưới đây để biết lý do của bạn.

Vài tuần trước, Dave Kerpen, nhà sáng lập kiêm CEO Likeable Local, đã nhận được một tấm thiệp minh họa các điểm khác biệt về đặc điểm và hành vi của người thành công và người không thành công.

Tấm thiệp này chỉ ra 16 điểm khác biệt lớn giữa người thành công và người không thành công gồm:

1. Dũng cảm thay đổi >< Sợ phải thay đổi

Dũng cảm chấp nhận thay đổi là một trong số những việc khó khăn nhất mà một con người phải làm. Sống trong một thế giới vận động quá nhanh và liên tục, công nghệ tăng tốc nhanh hơn bao giờ hết, chúng ta cần phải chấp nhận những gì sẽ xảy đến và thích ứng với điều đó. Chứ không phải là sợ hãi nó, phủ nhận nó hay trốn chạy khỏi nó.

2. Mong muốn những người khác thành công >< Ngấm ngầm mong những người khác thất bại

Khi bạn ở trong một tổ chức, để có thể thành công, tất cả mọi người đều phải thành công. Chúng ta cần nhìn thấy sự tiến bộ và thành quả của những người đồng hành với mình. Nếu bạn mong rằng họ thất bại, làm sao bạn có thể làm việc với cả nhóm được nữa?

3. Tràn trề niềm vui >< Ngùn ngụt tức giận

Kinh doanh cũng như trong cuộc sống, sẽ thật tuyệt nếu bạn luôn luôn vui vẻ và đem lại hạnh phúc cho mọi người. Niềm vui sẽ lan rộng và khích lệ người khác cùng trở nên vui vẻ. Khi con người ta hạnh phúc hơn, họ có xu hướng tập trung hơn và thành công hơn.

Còn nếu một người lúc nào cũng bốc hỏa ngùn ngụt, mọi người xung quanh cũng phải hứng chịu tâm trạng ức chế khủng khiếp đó, thành công vì thế cũng ít gõ cửa hơn.

4. Dám chịu trách nhiệm trước thất bại của bản thân >< Đổ lỗi cho những người khác về thất bại của mình

Thăng trầm là chuyện thường tình ở bất cứ đâu. Trở thành một nhà lãnh đạo hay một doanh nhân thành đạt, đồng nghĩa với việc luôn luôn phải chấp nhận thất bại và chịu trách nhiệm về điều đó.

Đổ lỗi cho mọi người không giải quyết được vấn đề gốc rễ, và chẳng tốt đẹp gì khi chỉ biết giẫm lên lưng người khác.

5. Thảo luận về các ý tưởng >< Buôn chuyện về mọi người

Chúng ta đã học được những gì từ trường trung học? Buôn dưa lê sẽ chẳng đưa bạn đến đâu cả. Phần lớn nó chỉ tốn thời gian vô bổ và nói toàn chuyện tào lao. Thay vì đưa chuyện về mọi người, những người thành công luôn nói về các ý tưởng mới. Chia sẻ ý tưởng với những người khác vừa lợi cho mình vừa tốt cho họ.

6. Chia sẻ dữ liệu và thông tin >< Giấu giếm dữ liệu và thông tin

Chúng ta học được ở trường mẫu giáo rằng, sự sẻ chia là sự chăm sóc. Trong truyền thông xã hội, trong kinh doanh và trong cuộc sống, sự sẻ chia là yếu tố quan trọng để tạo nên thành công. Khi bạn chia sẻ thông tin và dữ liệu mình có cho những người khác, họ sẽ giúp bạn giải quyết vấn đề mà bạn đang gặp phải trên con đường đi đến thành công của mình. Bo bo giấu giếm dữ liệu và thông tin chỉ cho thấy sự ích kỷ cá nhân và suy nghĩ thiển cận.

Nội dung tấm thiệp minh hoa 16 điểm khác biệt giữa người thành công và người không thành công.

7. Trao cho mọi người niềm tin vào chiến thắng >< Đánh mất niềm tin với người khác

Làm việc nhóm là chìa khóa của thành công. Khi làm việc với người khác, đừng mất niềm tin với các ý tưởng của họ. Hãy để họ trải nghiệm những thành công của riêng mình và những khoảnh khắc tỏa sáng

sẽ thúc đẩy họ về lâu về dài. Họ sẽ hoàn thành công việc tốt hơn, và điều đó rõ ràng cũng sẽ giúp cả nhóm tốt lên.

8. Thiết lập các mục tiêu và kế hoạch cuộc sống >< Không đặt mục tiêu gì hết

Bạn sẽ không thể thành công nếu không biết mình sẽ đi đến nơi nào. Hãy kế hoạch tầm nhìn cho cuộc sống, gồm các danh sách kế hoạch 10 năm, dự đoán 3 năm sắp tới, kế hoạch chiến lược thường niên và kế hoạch hàng ngày. Những người thành công thường dùng chúng như những công cụ hữu ích trong cuộc sống của mình. Hãy đặt ra tầm nhìn và ấn định các mục tiêu của bạn ra giấy.

9. Viết nhật ký công việc >< Nói rằng bạn viết nhật ký công việc nhưng không làm gì cả

Viết nhật ký công việc là cách tuyệt vời để ghi lại những ý tưởng đột xuất hay suy nghĩ bất ngờ xuất hiện mà ta cho rằng chúng không nên bị bỏ quên. Viết chúng ra có thể dẫn đến điều gì đó lớn lao hơn. Bạn thậm chí có thể tận dụng các ứng dụng hay chức năng Ghi nhớ trong điện thoại của bạn. Nhưng chớ đánh lừa bản thân bằng cách nói rằng mình vẫn ghi chép nhưng lại không làm gì với nó.

10. Đọc sách báo mỗi ngày >< Xem TV mỗi ngày

Việc đọc hàng ngày sẽ mang đến cho bạn những chủ đề mới. Cho dù đọc một blog, một cuốn tạp chí ưa thích hay một cuốn sách tốt, bạn đều có thể học và trở nên hiểu biết hơn nhờ những gì bạn tìm thấy.

Còn xem TV, có thể đó là một hình thức giải trí thú vị hay để thư giãn đầu óc, thì rất hiếm khi bạn thu lượm được thứ gì từ truyền hình giúp bạn thành công hơn được.

11. Điều hành từ góc độ chuyển đổi >< Điều hành từ góc độ giao dịch

Các nhà lãnh đạo chuyển đổi luôn đi trước và vượt lên trên để đạt được thành công. Họ tập trung vào việc xây dựng đội nhóm, tạo động lực và sự hợp tác giữa các tổ chức. Lãnh đạo chuyển đổi luôn nhìn về phía trước để thấy được họ có thể chuyển đổi chính mình và những người khác ra sao, thay vì chỉ tìm cách tạo ra doanh thu, tăng thu nhập hay nhận được điều gì đó dựa trên những lối mòn đã có (như lãnh đạo giao dịch).

12. Liên tục học hỏi >< Tự bằng lòng với bản thân

Liên tục học hỏi và cải thiện mình là cách duy nhất để trưởng thành. Nhờ hiểu biết nhiều hơn, bạn có thể vượt lên trên đối thủ cạnh tranh và trở nên linh hoạt hơn. Nếu chỉ biết hài lòng với vị trí của mình, bạn sẽ bỏ qua cơ hội, làm cản trở việc học hỏi và phát triển của bạn.

13. Khen ngợi người khác >< Phê bình người khác

Khen ngợi ai đó luôn là một cách tuyệt vời để cho người đó biết bạn quan tâm đến họ. Lời khen sẽ như một liều thuốc tinh thần tăng lực cho người đó. Khích lệ ai đó cũng là một việc tốt khiến bạn cảm thấy dễ chịu hơn.

Chỉ trích người khác không những chẳng hay ho gì, mà còn tạo ra những cảm xúc và hành vi tiêu cực.

14. Tha thứ cho người khác >< Khư khư giữ mối hiềm khích

Đã là người thì ai cũng từng mắc sai lầm. Cách duy nhất để vượt qua những sai lầm đó là tha thứ và tiến lên. Việc sống trong tức giận chỉ làm cho mọi thứ tồi tệ hơn với bạn thôi.

15. Lên danh sách những gì mà bạn muốn "Trở-Thành" >< Không biết điều mình muốn gì

Một danh sách những gì bạn muốn "Trở-Thành" là một cách tuyệt vời để hoạch định tương lai. Tôi muốn trở thành một diễn giả. Tôi muốn trở thành CEO của một công ty đại chúng. Tôi muốn trở thành một người chồng - người cha tốt.

Những người không thành công không hình dung ra họ muốn trở thành thế nào. Nếu bạn không biết cái mình muốn thì làm sao bạn có thể đạt được thành công? Bạn muốn trở thành thế nào?

16. Biết ơn những người xung quanh >< Không đánh giá cao mọi người

Những khoảnh khắc của lòng biết ơn, biết ơn mỗi người và mọi người xung quanh, sẽ thay đổi cuộc sống chúng ta mỗi ngày và giúp chúng ta thành công hơn và hạnh phúc hơn. Những nhân vật mà bạn biết ơn thường là một phần quan trọng trong thành công của bạn.

Hãy đảm bảo bạn có thể nói lời cảm ơn chân thành đến mọi người mà bạn gặp gỡ và tiếp xúc, cũng như đánh giá cao sự giúp đỡ của họ. Lòng biết ơn là chía khóa cuối cùng để trở nên thành công trong kinh doanh và trong cuộc sống.

(Theo Trí Thức Trẻ/LinkedIn/BI)

NƠI SÂM BÁN NHƯ .... KHOAI MÌ

Quảng cáo kiểu Hàn Cách quảng cáo sâm ở xứ Hàn cũng lắm sáng tạo.  Chẳng hạn câu chuyện về một thanh niên đánh một người đàn ông tóc bạc khiến người qua đường ngứa mắt dừng lại chỉ trích gã trai trẻ. Không ngờ gã này trả lời: “Tôi phải dạy cho thằng con tôi một bài học, đó không phải là việc của các anh!” .  Trước những cặp mắt tròn mắt dẹt của thiên hạ, gã trai trẻ giải thích: “Trông tôi rất trẻ là vì tôi ăn sâm mỗi ngày, còn thằng con tôi không chịu ăn sâm nên tôi phải dạy nó”.

Ở cái vựa sâm to đùng này, sâm được bày bán la liệt trên mặt đất như bán... khoai mì. Chốc chốc lại thấy một quầy sâm chiên hệt như chuối chiên, 

Ở cái vựa sâm to đùng này, sâm được bày bán la liệt trên mặt đất như bán... khoai mì. Chốc chốc lại thấy một quầy sâm chiên hệt như chuối chiên, có điều mỗi phần ăn là 7 củ to đùng, trà sâm được phục vụ miễn phí, ai có thời gian hay mệt mỏi thì ngâm chân trong nước sâm.

Ở Festival sâm Geumsan, sâm tươi được bày bán la liệt trên mặt đất như bán… khoai mì

Ăn sâm như ăn rau

Thông thường, Geumsan chẳng phải là cái tên để du khách chú ý khi đến du lịch ở đất nước Hàn Quốc xanh tươi với những địa danh đình đám cỡ đảo Jeju. Đó chỉ là một thị trấn nhỏ miền quê trầm lắng với lắm núi, nhiều thung lũng bình yên, cách thủ đô Seoul khoảng 130 km. Nhưng hằng năm, cứ mỗi độ chớm thu, khi những chiếc lá xanh bắt đầu lác đác chuyển vàng, chuyển đỏ, Geumsan bỗng như bừng tỉnh với lũ lượt du khách, lái buôn từ khắp nơi trên thế giới đổ về. Họ kéo đến Festival sâm Geumsan, năm nay đã là lần thứ 34. Geumsan chính là cái vựa khủng nhất chiếm đến 70% sản lượng sâm ở Hàn Quốc, một trong những xứ trồng sâm nhiều nhất thế giới. Các nhà nông trồng sâm ở những khu vực khác trên đất Hàn cũng tranh thủ mang sâm về đây giới thiệu. Mùa thu chính là mùa thu hoạch sâm ở Hàn Quốc.

Niềm vui thu hoạch sâm trên cánh đồng của một du khách - Ảnh: Xuân Trường

Tiếp chúng tôi tại Festival sâm Geumsan, anh Kim Yang-soo, chuyên viên phụ trách truyền thông của chính quyền Geumsan tranh thủ quảng bá rằng địa hình đồi núi, thung lũng bao phủ hầu hết Geumsan, cộng với khí hậu khô và lạnh suốt năm, rồi cấu tạo thổ nhưỡng bao gồm lớp đất sét trộn cát trên bề mặt, dưới đó là lớp đất sét hoàn toàn... khiến cho Geumsan trở thành thiên đường trồng sâm. Anh cũng không quên quảng bá về bề dày lịch sử 1.500 năm trồng sâm của vùng đất này.

Phần lớn lượng sâm thu hoạch ở Hàn Quốc là để tiêu thụ trong nước, nơi người ta ăn sâm giống ăn rau, từ người già đến trẻ con. Nhưng người Hàn chưa bao giờ mệt mỏi trong việc tìm mọi cách “sâm hóa” thiên hạ. Một ví dụ gần đây là thành công của họ trong việc xuất khẩu món gà hầm sâm, một món ăn được người Hàn quảng cáo là rất tốt cho sức khỏe, sang Mỹ - thị trường xuất khẩu gia cầm lớn nhất hành tinh. Đó là quả ngọt của người Hàn sau cuộc đấu tranh kéo dài suốt 10 năm!

Không mua không về nhà

Chứng kiến dòng người lũ lượt Á, Âu lẫn lộn đổ vào Festival sâm Geumsan (kéo dài suốt 10 ngày), thật khó có thể hình dung tất cả đều là “fan” của sâm hoặc đến đây với mục đích mua bán sâm. Ban tổ chức đã rất biết cách để kéo họ tới Festival sâm Geumsan, dù họ có thích sâm hay không thích sâm. Đó thực sự là một lễ hội văn hóa, một điểm giải trí dành cho tất cả mọi người với những cuộc diễu hành rực rỡ sắc màu, những cuộc biểu diễn âm nhạc rộn rã, những trò chơi vui nhộn cho cả trẻ con và người lớn, những quầy vẽ chân dung kinh điển ở các điểm du lịch... Người ta quảng bá khắp nơi về tour festival, bao gồm nhiều điểm đến đáng giá gần kề như ngôi đền 1.000 năm Boseok-sa, 12 ngọn thác lớn nhỏ vắt vẻo qua những mỏm đá cao chót vót giữa khu rừng xanh mướt… Và rồi du khách không thể nào không sà thử vào các đống sâm tươi bày bán la liệt trên mặt đất với giá khá mềm trong festival. Chúng được bán từng 750 gr một, chừng 30 USD cho loại sâm 4 hoặc 5 tuổi, cao nhất là 60 USD cho sâm 6 tuổi. Để so sánh, một cái kem ốc quế trên đường phố xứ kim chi đã có giá 3 USD.

Sâm chiên có vị bùi, ngọt, rất ngon - Ảnh: Kiều Oanh

Du khách cũng khó cưỡng trước những quầy sâm tẩm bột chiên nguyên củ cao ngất có giá chừng 10 USD/phần (7 củ) để rồi bất ngờ vì vị ngọt bùi, thơm nhẹ của sâm thay vì vị đắng như trông chờ. Chỉ loáng một cái, một người đã có thể “thổi” hết 7 củ sâm tươi to đùng, quên cả cái cách ăn sâm nhâm nhi từng tí một như ở quê nhà. Còn rất nhiều món ngon từ sâm khác như cơm trộn sâm, giò heo hầm sâm, kim chi sâm trong khu ẩm thực nhưng gà hầm sâm là thứ rất nhiều người muốn thử vì là món quốc hồn quốc túy của người Hàn. Trà sâm thì được phục vụ miễn phí, khó lòng không thử khi cổ họng khát khô giữa lễ hội rộng lớn. Những ai đã mệt mỏi vì đi thì dễ dàng “bị kéo” vào quầy ngâm chân trong nước nấu từ hồng sâm với công dụng được quảng cáo là giảm stress, tăng sức đề kháng…

Ở Geumsan, nước sâm được dùng để ngâm chân

Các bà, các cô thì mải mê ngắm nghía sữa rửa mặt từ sâm, mặt nạ từ sâm... Ai có chút thời gian có thể tham gia làm xà phòng từ sâm. Những người có tí “máu nghiên cứu” thích sà vào bảo tàng sâm hoặc tham gia quy trình chế biến sâm khô miễn phí. Nhưng đào sâm ngay giữa cánh đồng (cũng miễn phí nốt) có lẽ là hoạt động được ưa thích nhất, nơi du khách có thể mua những củ sâm tươi rói do chính tay mình đào lên với giá còn mềm hơn chút đỉnh so với ở các quầy hàng trong festival. Rồi thì bạt ngàn các sản phẩm từ sâm như rượu sâm, nước cốt sâm, kẹo sâm, sô cô la sâm... Cuối cùng, đố ai đã lỡ “lạc” vào đây - dù có thích sâm hay không thích sâm - mà không tay xách nách mang sâm và những sản phẩm từ sâm, đem chúng đi khắp thế giới, từ đó “tiếp tay” cho người Hàn quốc tế hóa văn hóa cuồng sâm của họ.

Kiều Oanh
(từ Hàn Quốc)

MALALA YOUSAFZAI : NGUỒN CẢM HỨNG CỦA GIỚI TRẺ

Ở tuổi 17, Malala Yousafzai là người nhận giải Nobel hòa bình trẻ nhất trong lịch sử hơn trăm năm của giải thưởng có uy tín nhất thế giới này.

                                        Nguyễn Hưng Quốc

Ngày 9 tháng 10 năm 2012, trên một chiếc xe buýt, Malala Yousafzai (sinh năm 1997) và các bạn cùng nhau chuyện trò và hát hò với các thầy cô giáo. Vừa mới thi cuối học kỳ, ai cũng vui vẻ. Nhưng khi chiếc xe vừa ra khỏi thành phố Mingora, Pakistan thì có hai người đàn ông cầm súng chận lại. Chúng bước lên xe, hỏi: “Đứa nào là Malala Yousafzai?” Mọi người đều im lặng, nhưng một cách tự phát, một số em quay nhìn Malala. Theo hướng mắt ấy, hai tên sát thủ nhận diện ra ngay được Malala. Không nói không rằng, một tên giơ súng lên, chĩa thẳng vào em. “Đoành! Đoành”. Hai phát súng vang lên khô khốc. Một phát trúng đầu và một phát trúng cổ. Sẵn trớn, tên sát thủ bấm cò, bắn thêm hai phát nữa vào đám bạn của Malala khiến hai em bị thương. Xong, chúng xuống xe. Và tẩu thoát.

Hai tên sát thủ ấy thuộc nhóm Hồi giáo cực đoan Taliban vốn hoạt động rất mạnh trong khu vực Mingaro, Pakistan.

Vấn đề là: Tại sao các tên Hồi giáo quá khích lại muốn giết một nữ sinh mới 15 tuổi như vậy? Lý do: Taliban ra lệnh cấm toàn bộ phụ nữ đến trường và tham gia các hoạt động xã hội. Với chúng, phụ nữ, từ trẻ em đến người lớn, không cần biết chữ và chỉ được phép quanh quẩn trong nhà. Mà Malala lại không chấp nhận điều đó. Em vẫn bướng bỉnh đến trường, hơn nữa, còn cổ vũ các bạn nữ của mình đến trường.

Việc cổ vũ của Malala có tầm ảnh hưởng rất rộng, khi em, vào năm 2009, lúc mới 12 tuổi, nhận viết blog cho đài BBC tại Anh. Trong các bài viết, Malala mô tả cuộc sống tại quê nhà của em, Swat Valley, nơi Taliban đang chiếm đóng.

Em hô hào việc phổ cập giáo dục cho phụ nữ, một điều trái với chủ trương của Taliban. Năm sau, báo New York Times cử phóng viên Adam B. Ellick sang Pakistan làm một bộ phim tài liệu về cuộc đời của em, từ đó, tên tuổi em vang dội khắp nơi như một nhà hoạt động nhân quyền, đặc biệt nữ quyền trong một quốc gia Hồi giáo. Chính vì thế, Taliban xem em như một kẻ thù và ra lệnh phải hạ sát em. Bản án tử hình em được đăng tải rộng rãi trên báo chí địa phương, thậm chí, còn được nhét dưới cửa nhà em. Cảnh giác, nhưng Malala không hề sợ hãi. Em vẫn tiếp tục đến trường và tiếp tục vận động các bạn gái của mình đi học. Hậu quả là em bị bắn trên chuyến xe buýt của trường.

May, dù bị trọng thương nhưng em vẫn không chết. Các bác sĩ Pakistan đã tận tình cứu chữa cho em qua khỏi cơn nguy hiểm ban đầu. Nhiều bệnh viện lớn ở Tây phương hứa sẽ điều trị cho em. Gia đình em chọn bệnh viện Queen Elisabeth Hospital Birmingham ở Anh, nơi nổi tiếng điều trị các quân nhân bị thương tật. Sau mấy tháng nằm viện, sức khoẻ của em được khôi phục. Đầu năm 2013, em đi học trở lại tại Birmingham. Hơn nữa, em lại tiếp tục cuộc vận động cho quyền được đi học của phụ nữ. Tháng 7 năm 2013, Malala được mời nói chuyện tại trụ sở Liên Hiệp Quốc về vấn đề phổ cập giáo dục; tháng 5, 2013, em được nhận bằng Tiến sĩ danh dự của trường University of King’s College tại Halifax, Canada; mấy tháng sau, nhận được giải Sakharov về tự do tư tưởng của Quốc hội Âu châu. Dần dần em trở thành một thiếu niên (teenager) nổi tiếng nhất trên thế giới. Khẩu hiệu “Tôi là Malala” (I am Malala) xuất hiện trong hầu hết các cuộc vận động giáo dục cho nữ giới, kể cả chiến dịch phổ cập giáo dục do Uỷ ban Giáo dục Toàn cầu của Liên Hiệp Quốc tổ chức. Báo Times, số ra ngày 29 tháng 4 năm 2013 xếp Malala vào danh sách 100 người có ảnh hưởng nhất thế giới, ở đó, hình của em được đăng ngay trên trang bìa.

Và bây giờ, em nhận được giải Nobel Hoà bình (cùng với Kailash Satayarthi, người Ấn Độ). Ở tuổi 17, em là người nhận giải Nobel trẻ nhất trong lịch sử hơn trăm năm của giải thưởng có uy tín nhất thế giới này.

Qua báo chí Tây phương, người ta nhận thấy phản ứng đối với Nobel Hòa bình năm nay khá tốt. Hầu hết đều cho Malala (và Kailsh Satayarthi) xứng đáng. Em không những thông minh và dũng cảm mà còn là người có viễn kiến về một tương lai nhân loại bình đẳng, nơi mọi trẻ em, bất kể nam hay nữ, giàu hay nghèo, đều có cơ hội học tập. Nhưng quan trọng hơn hết, qua việc trao giải thưởng này, tấm gương của Malala càng sáng rực, trở thành nguồn ý thức và nguồn cảm hứng cho nhiều người thuộc nhiều tầng lớp khác nhau.

Thứ nhất, nó nhắc nhở mọi người về tội ác dã man của Taliban, nhóm Hồi giáo cực đoan lâu nay vẫn gieo rắc kinh hoàng ở khắp nơi. Thường, người ta vẫn biết tội ác của nhóm này. Nhưng cũng thường, bận bịu với những lo toan trong đời sống hàng ngày, người ta dễ quên bẵng đi. Taliban dường như thuộc về một thế giới khác. Cách đây hai năm, trước sự việc một cô bé ngây thơ, mới 15 tuổi đầu, bị bắn một cách tàn nhẫn như vậy, người ta mới sững sờ và thấm thía hơn về tính chất man rợ của những kẻ cuồng tín.

Càng thương Malala bao nhiêu, người ta càng căm ghét Taliban cũng như các lực lượng Hồi giáo cuồng tín bấy nhiêu. Lần đầu tiên tại Pakistan, tất cả các đảng phái chính trị cũng như các tôn giáo đều thống nhất với nhau trong việc lên án hành động vô nhân đạo của Taliban và cùng cầu nguyện cho em Malala. Phát biểu trước bệnh viện Birmingham ở Anh trong chuyến thăm viếng Malala đang được điều trị, ông Yousafzai, bố của Malala, tuyên bố: “Khi Malala ngã xuống, nước Pakistan đứng dậy và cả thế giới trỗi lên.”

Bây giờ, với giải Nobel hòa bình dành cho Malala, người ta càng nhận ra nhu cầu đoàn kết với nhau để chống lại những kẻ cuồng tín và chà đạp lên những quyền căn bản của con người.

Thứ hai, tấm gương của Malala khuyến khích giới phụ nữ lên tiếng để tranh đấu cho quyền lợi và phẩm giá của họ. Ở vào thời điểm đầu thế kỷ 21, ở khá nhiều quốc gia, phụ nữ vẫn bị bóc lột và áp bức không khác gì thời trung cổ. Sự đàn áp phụ nữ, ở nhiều nơi, mang màu sắc tôn giáo. Người ở ngoài lên tiếng phê phán dễ bị cho là kỳ thị. Malala thì khác: Em theo đạo Hồi. Tiếng nói của em là tiếng nói của người trong cuộc, do đó, dễ có sức thuyết phục hơn.

Cuối cùng, không chừng quan trọng nhất, tấm gương của Malala cổ vũ cho những người trẻ tuổi tự tin hơn trong việc dấn thân vào các hoạt động làm thay đổi xã hội, thậm chí, thế giới. Malala hiện nay mới 17 tuổi. Em tham gia vào hoạt động tranh đấu cho quyền đi học của nữ giới lúc mới 11, 12 tuổi. Dạo ấy, có lẽ hiếm có người tin tưởng là em có thể làm nên được việc gì. Vậy mà em lại làm được. Hơn nữa, em hoàn toàn không có điều kiện thuận lợi nào cả. Sinh ra ở một miền quê nghèo khổ, để tranh đấu, em phải đối diện với bao nhiêu nguy hiểm. Vậy mà em vẫn vượt qua được.

Cùng với tấm gương của Josua Wong trong cuộc biểu tình tại Hong Kong mấy tuần qua, Malala Yousafzai là nguồn cổ vũ lớn cho giới trẻ ở khắp nơi trên thế giới, trong đó, có cả Việt Nam.

                                                                                                          (Nguồn : VOA)

__._,_.___

HÃY THẢ LƯỚI BÊN PHẢI THUYỀN

CHÚA NHẬT 29 THƯỜNG NIÊN - NĂM A 

CHÚA NHẬT TRUYỀN GIÁO 

Bài suy niệm của ĐTGM. Ngô Quang Kiệt.

HÃY THẢ LƯỚI BÊN PHẢI THUYỀN (Lc 5,1-11)

Các Tông đồ đã đánh cá vất vả suốt đêm mà không được con cá nào. Nay Chúa Giêsu bảo các ngài phải ra khơi một lần nữa. Chắc các ngài phải ngần ngại lắm. Ngần ngại vì vừa qua một đêm vất vả, thân thể mỏi nhừ vì suốt đêm phải vật lộn với biển cả, với sóng gió, với chài lưới. Ngần ngại vì đang buồn ngủ. Mắt chĩu nặng vì suốt đêm không ngủ, đang cần một giấc ngủ để hồi phục sinh lực. Ngần ngại vì vừa bị thất bại ê chề, đã mất hết ý chí phấn đấu. Thế nhưng các ngài vẫn vâng lời Chúa, ra khơi, thả lưới. Và kết quả thật là bất ngờ. Lưới đầy cá chất đầy hai thuyền đến gần chìm.

Qua bài Tin Mừng này Chúa muốn dạy tôi những bài học về việc truyền giáo.

Bài học thứ nhất: Truyền giáo là một công việc đòi hỏi vất vả. 

Phải lao động đêm ngày. Như các Tông đồ đã chài lưới suốt đêm thâu trong sương đêm giá lạnh, trong sóng gió biển khơi, trong vất vả cực nhọc. Suốt đêm đã lênh đênh trên biển cả, sáng sớm vừa mới về tới đất liền, tưởng được nghỉ ngơi, không ngờ lại phải ra khơi ngay tức khắc. Ra khơi cả lúc đang mệt mỏi cần nghỉ ngơi. Người muốn truyền giáo cũng phải noi gương các tông đồ. Làm việc không nghỉ. Phải đầu tư sức lực và trí tuệ. Phải phấn đấu không ngừng. Làm cho hết việc chứ không làm cho hết giờ. Và phải chấp nhận tất cả những mỏi mệt, những thử thách.

Bài học thứ hai: Truyền giáo là một công việc đòi hỏi kiên trì. 

Vì việc truyền giáo có nhiều thất bại hơn thành công, có nhiều mệt nhọc hơn vui thích, nên việc truyền giáo đòi hỏi rất nhiều kiên trì. Kiên trì khi đã gặp thất bại. Kiên trì khi đã chán nản, mệt mỏi rã rời. Kiên trì khi gặp những trắc trở. Như lời thánh Phaolô khuyên dạy: “Hãy rao giảng Lời Chúa. Hãy lên tiếng, lúc thuận tiện cũng như lúc không thuận tiện” (2Tim 4,2). Các Tông đồ thật kiên trì, mặc dù đã thất bại sau suốt một đêm vất vả, các ngài vẫn tiếp tục ra khơi theo lệnh Chúa truyền. Trong quá khứ, ta đã gặp nhiều thất bại trong việc truyền giáo. Hôm nay Chúa lại mời gọi ta hãy ra khơi, hãy lên đường truyền giáo. Ta hãy mau mắn đáp lời Chúa mời gọi, kiên nhẫn làm việc trên cánh đồng truyền giáo, bất chấp mọi thất bại, bất chấp mọi chán nản.

Bài học thứ ba: Truyền giáo là một công việc đòi hỏi thanh luyện bản thân. 

Truyền giáo là công việc thánh thiện nên người truyền giáo phải thánh thiện. Sự thánh thiện khởi đi từ nhận thức thân phận yếu hèn tội lỗi. Và từ đó nảy sinh nhu cầu được thanh luyện. Như Phêrô cảm thấy mình tội lỗi không xứng đáng ở gần Chúa. Như Phaolô ngã ngựa cảm thấy mình lầm lạc. Như Isaia cảm thấy môi miệng mình ô uế. Sau khi được thanh luyện các ngài đã trở thành những nhà truyền giáo gương mẫu. Thánh hoá bản thân là một điều kiện quan trọng để truyền giáo thành công.

Bài học thứ tư: Truyền giáo là một công việc đòi hỏi lắng nghe Lời Chúa. 

Vì truyền giáo là một công việc thiêng liêng. Nên ta không thể cậy dựa vào sức lực phàm nhân, phương tiện phàm trần. Các tông đồ là những ngư phủ chuyên nghiệp. Các ngài biết rõ biển hồ Galilê như lòng bàn tay. Thế mà các ngài đánh cá suốt đêm chẳng được con nào. Đó là bài học dạy ta biết rằng, nếu cậy dựa vào tài sức riêng, việc truyền giáo sẽ không có kết quả. Việc các tông đồ vâng lời Chúa ra khơi và vâng lời Chúa thả lưới bên phải mạn thuyền cho ta thấy một thái độ khiêm nhường lắng nghe. Dù Chúa Giêsu không phải là ngư phủ chính gốc. Dù Chúa Giêsu không hiểu biết biển hồ, nhưng các ngài vẫn vâng lời Chúa. Chính nhờ thế, các ngài đã thành công. Người làm việc truyền giáo phải noi gương các tông đồ biết khiêm nhường nhận biết sự bé nhỏ nghèo hèn của bản thân để thao thức lắng nghe Lời Chúa. Chỉ làm theo Lời Chúa, làm theo ý Chúa, làm vì Chúa việc truyền giáo mới có kết quả tốt đẹp.

Xin Chúa ban cho mỗi người chúng ta một nghị lực mạnh mẽ để sẵn sàng chấp nhận những vất vả khổ cực trong việc truyền giáo. Xin cho chúng ta biết chấp nhận cả những thất bại mà vẫn kiên trì lên đường truyền giáo. Và nhất là xin cho mọi người chúng ta được Chúa dạy bảo, để biết làm theo ý Chúa. Chỉ có như thế, việc truyền giáo mới có kết quả tốt đẹp.

Lạy Chúa Giêsu, xin kêu gọi chúng con lên đường truyền giáo. Lạy Chúa Giêsu, xin thanh luyện chúng con để xứng đáng làm việc truyền giáo. Lạy Chúa Giêsu, xin dạy chúng con biết cách làm việc truyền giáo. Amen.

NIỀM TIN TRÊN MẶT ĐẤT

Câu chuyện Cây Biết Cho Đi của tác giả Shel Silverstein viết vào thập niên sáu mươi, nói về tương quan giữa một cậu bé và cái cây. Lúc còn nhỏ, cuộc sống của cậu bé được quây quần bên cây và cậu rất hài lòng, và cây rất thương cậu bé. Cậu lấy lá làm vương miện, hái trái ăn, và đu đưa trên cành cây lúc chiều về. Khi cậu bé lớn lên, cây và những gì nó có không có đủ để thoả mãn những ước muốn của cậu và cậu bắt đầu xa dần nó. Thế nhưng, ngày này qua tháng nọ cây vẫn lặng yên đợi chờ, và rất vui khi thấy cậu trở về. Nhưng lần trở về ấy, cậu chỉ  muốn có tiền để mua những thứ khác có thể làm cho cậu vui hơn. Cây thú thật với cậu là nó không có tiền nhưng chỉ có trái, cậu có thể hái trái mang đi bán. Cậu đã làm như thế và cây rất vui khi nó giúp cậu. Khi hái hết trái và bán lấy tiền, cậu bé lại vắng bóng một thời gian dài và lần nữa cây đứng đó lẻ loi một mình chờ cậu. Một hôm, cậu bé ngày nào giờ đây đã trưởng thành trở về. Cây rất vui và muốn cậu trèo lên cây và vui với nó như ngày nào. Nhưng cậu nói không thích trèo cây vì bây giờ cậu đã lớn, nhưng cậu muốn lập gia đình và muốn có một ngôi nhà. Cây lại một lần nữa thú thật rằng nó không có nhà, nhưng cậu có thể cắt những cành cây để mà dựng nhà. Cậu đã làm như thế, và cây rất vui khi nó giúp được cậu. Lại một lần nữa, cậu ra đi một thời gian dài. Một hôm cậu bé ngày nào bây giờ đã thành một người đứng tuổi trở về. Cây rất vui và thầm thì với cậu hãy đến và vui chơi với nó như ngày nào. Cậu nói bây giờ cậu đã già rồi và cậu chỉ cần một chiếc xuồng để đưa cậu đi xa thật xa để quên hết tất cả. Cây nói nó không có xuồng để đưa cậu đi nhưng cậu có thể đốn thân cây của nó để làm xuồng, và cậu đã làm như thế. Cây lần này cảm thấy buồn nhưng vẫn vui khi được giúp cậu bé. Ngày qua tháng lại, cây ngày nào bây giờ chỉ còn lại gốc, nhưng nó vẫn đứng chờ cậu bé ngày xưa. Sau một thời gian dài, cậu bé ngày nào bây giờ đã trở thành một ông lão gần đất xa trời và trở về bên cây. Cây rất vui khi thấy cậu trở về và nó thầm thì với cậu bây giờ thì nó chẳng còn lá cho cậu làm vương miện, cũng chẳng có trái cho cậu ăn, và thân cây cũng chẳng còn để cho cậu leo trèo. Cậu bé trả lời bây giờ cậu mệt mỏi lắm và cũng chẳng còn sức để trèo và cũng chẳng có thú để lấy lá làm vương miện. Cậu không còn muốn gì nữa nhưng chỉ muốn có một chỗ để được nghỉ ngơi. Cây bây giờ chỉ còn lại gốc, vươn mình ngồi dậy và nói với cậu bé, “Lại đây con trai, ngồi và nghỉ ngơi”. Thế là cậu bé ngồi trên gốc cây và nghỉ ngơi. Cây rất vui khi nó có thể cho cậu những gì cậu cần, và bây giờ nó được ở bên cậu và cậu được ở bên nó như thuở nào. Câu chuyện giữa cây và cậu bé có lẽ khơi dậy trong ta hình ảnh của một tương quan quen thuộc giữa con người với Thiên Chúa. Cây tượng trưng cho Chúa Giêsu đang ngự trong ngôi thánh đường luôn giang tay chờ đón tất cả các con cái của Ngài, và mỗi một người chúng ta là cậu bé nọ. Khi còn nhỏ, chúng ta biết đi cùng cha mẹ đến với ngôi giáo đường hàng tuần để dâng lễ, học giáo lý, hoặc sinh hoạt trong các đoàn thể. Chúng ta biết vui đùa với bạn bè và tham gia vào những ngày vui của cộng đoàn và giáo xứ, chẳng hạn như Tết, Trung Thu và Lễ Tạ Ơn. Chúa Giêsu rất vui khi chúng ta biết tìm đến niềm vui trong Ngài và quây quần trong lòng Giáo Hội nơi mà Ngài đã lập để nuôi dưỡng chúng ta. Nhưng khi chúng ta lớn lên và bắt đầu biết lái xe, có tự do đi đây đi đó, niềm vui thuở bé ở ngôi thánh đường bây giờ chẳng còn đủ thể thu hút những sở thích riêng tư đang réo gọi. Thế là chúng ta để mặc Chúa Giêsu giang tay chờ đợi. Một tuần chỉ một giờ thôi, chúng ta cũng chẳng buồn để đến. Thế nhưng Chúa vẫn một mực yêu thương chờ đợi. Khi tiền đã cạn thì niềm vui cũng dần tan biến, chúng ta trở lại với ngôi thánh đường quen thuộc và nhìn vào cây thập tự quen thuộc ngày nào cùng ta lớn lên, và một lần nữa chúng ta tìm lại được tổ ấm ngày xưa, nhưng lòng thì vẫn còn thao thức chưa nguôi với bao nhiêu vui thú đang đợi chờ bên ngoài. Chúng ta ngồi đó tâm sự với Chúa xin Ngài thấu hiểu hoàn cảnh và tâm can của mình. Chúa lắng nghe và hiểu. Vì thương nên Ngài ban cho ta những gì ta cần, và cũng mong ta đến bên Ngài thường xuyên hơn. Thế nhưng quyến rũ bên ngoài có sức mạnh lôi kéo ta đến đỗi chúng ta không có đủ can đảm để bỏ chúng mà đến với Chúa Giêsu trong ngôi thánh đường dù chỉ là một tiếng mỗi tuần. Nhưng Chúa Giêsu trên cây thập giá vẫn một mực yêu thương chờ đợi vì Ngài biết chúng ta sẽ trở lại. Khi tuổi tác đã cao niên và sức đã cạn, chúng ta lại tìm đến với Ngài nơi ngôi thánh đường trong những bước chân run rẩy. Ngôi thánh đường xưa nay nhìn sao như mờ đi. Chúa Giêsu vẫn dang tay chờ đón, nhưng khuôn mặt của Ngài và những vết máu trên năm dấu đanh nay chẳng còn rõ nét. Tuy nhiên, điều đó không quan trọng vì hình ảnh của ngôi thánh đường và khuôn mặt quen thuộc của Chúa Giêsu đã được in đậm trong con tim của chúng ta rồi. Như cậu bé kia, chúng ta nay chỉ muốn nghỉ ngơi trong Chúa, và Chúa vẫy tay mời gọi ta ngồi cạnh và Ngài ôn tồn nói: “Con trai, con gái của Cha, hãy ngồi bên cạnh Cha mà nghỉ ngơi.” Mặc dầu lắm lúc chúng ta xa Chúa khi quyến rũ bên ngoài réo gọi nhưng niềm tin và nỗi nhớ về ngôi thánh đường và cây Thập Tự luôn là một cái gì đó mà chúng ta vẫn nuôi giữ nó trong tâm hồn. Khi chuyện đời không như ta muốn, chúng ta lại chạy đến Chúa Giêsu với hai hàng nước mắt và một tâm hồn thống hối. Ngài dịu dàng xoa hết nỗi đau và ban cho chúng ta những điều cần thiết để ta vững bước trên con đường đời. Cuộc đời có nhiều bon chen và quyến rũ. Điều mỗi người chúng ta cần ghi nhớ là không có gì có thể tách ta ra khỏi tình yêu của Thiên Chúa. Vì thế, chúng ta nên xin ơn để sống trọn và trở lại bên Chúa Giêsu, người luôn mong đợi ta từng giây phút, vì tình yêu Ngài dành cho ta là một tình yêu chân thật vĩnh viễn. Mong sao chúng ta luôn biết đến với Chúa Giêsu qua cầu nguyện và các phép Bí Tích thường xuyên hơn. Chúng ta xin ơn để được nhớ đến Ngài khi mọi người như muốn bỏ rơi chúng ta và biết vững tin đủ để xin những điều cần thiết, không chỉ cho phần xác nhưng còn cho phần hồn nữa. Hãy đặt niềm tin trong Đấng đã cho chúng ta tất cả, vì đó là điều mà Chúa Giêsu mong đợi khi Ngài nói: “Nhưng khi Con Người ngự đến, liệu Người còn thấy lòng tin trên mặt đất nữa không?” (Luca 18:8). Củ Khoai, 10/2013 (Nguồn : http://cdvngxcbn.org/)

20 TẤM HÌNH GIÚP BẠN NHẬN RA NHỮNG TRIẾT LÝ CUỘC SỐNG

Dưới đây là 20 bức hình khá độc đáo nói lên những khía cạnh của cuộc sống mà chúng ta đang tồn tại, cùng với một tâm trí sáng suốt và một sự thấu hiểu, giúp ta tránh sa vào những sai lầm trong vòng xoáy của cuộc đời, không phải chịu báo ứng, tránh khỏi việc không cẩn thận mà phải đóng vai những nhân vật trong bức họa..

1. Theo chỉ dẫn của người khác, mù quáng mà bước về phía trước, có thể bước tiếp theo bạn sẽ ngã xuống, cú ngã này sẽ rất đau đớn đó.
Vậy bạn nên: Trở thành người chỉ dẫn, bạn phải là người khổng lồ để ra lệnh, kẻ khác phải bước tới dù trước mặt hiểm nguy .

2. Đằng sau mỗi một nụ cười, là điều gì ẩn dấu phía sau? Lẽ nào chẳng có một tình bạn chân thực, mà chỉ có sự vĩnh hằng của lợi ích?
Vậy bạn nên: Sống tốt, sống đẹp bởi vì nham hiểm và giả dối sẽ gặp giả dối và nham hiểm.

3. Rất nhiều người chỉ dựa vào khuôn mặt để sống, mà không biết rằng họ sớm đã sống tạm bợ vật vờ như cái xác chết khô
Vậy bạn nên: Bỏ qua định kiến chỉ đánh giá con người vội vàng qua bề ngoài, chẳng phải có 1 triết lý khác kinh điển khác từ ngàn xưa"họa hổ họa bì nan họa cốt tri nhân tri diện bất tri tâm" , Vẽ cọp vẽ da, vẽ xương khó vẽ, Biết người biết mặt không biết được lòng.

4. Người phụ nữ luôn dựa vào đàn ông cuối cùng sẽ bị gục ngã, cho nên, dựa vào ai cũng không bằng dựa vào chính mình.
Vậy bạn nên: Chủ động cho chính mình khi không dựa dẫm được, còn dựa được lúc nào thì cứ dựa và chọn người tốt để dựa chỗ tốt càng lâu càng tốt.\

5. Một kẻ địch thành thực, còn hơn một người bạn giả dối
Vậy bạn nên: Nhìn trước nhìn sau, đừng kể lể dài dòng nếu chưa nhìn thấy người nghe đang có cái gì trong tay.

6. Nhân sinh như một vũ đài, chưa tới màn chào cảm tạ khán giả, bạn vĩnh viễn không biết được mình diễn hay 
tới đâu
Vậy bạn nên: Hiểu rõ từng chặng của hành trình và đích đến. Cố diễn tốt từng phần, tốt phần nào nhận hoa phần đó, nhưng đừng tự đắc ý, nụ cười cuối cùng mới là nụ cười chiến thắng.

7. Đàn ông bị trói buộc mất tự do, phụ nữ càng đối tốt với anh ta, anh ta lại càng chán ghét và cảm thấy phiền phức
Vậy bạn nên: Nếu bạn là phụ nữ hãy nhớ đừng bao giờ cho đàn ông cảm giác thỏa mãn, phải giống như là "chút mây chút nắng hững hờ"

8. Người gọt dũa các góc đi rất nhanh, nhưng khi xuống dốc thì sẽ còn lăn được rất xa
Vậy bạn nên: Hiểu rõ rằng đừng làm việc nặng nhọc, hãy làm việc thông minh. Nhưng thông minh quá cũng sẽ lạc lõng và tách biệt

9. Điều đáng sợ không phải là người thực sự xấu, mà là người tốt giả tạo
Vậy bạn nên: Tránh những người đạo đức giả, bạn không thể lường rằng họ rót cho bạn cốc nước để đã khát nhưng thuốc độc còn nguy hiểm hơn cơn khát

10. Thầy giáo nói, xuất phát điểm của mỗi một người là như nhau, sau khi xem xong bức họa này, rốt cuộc tôi cũng đã minh bạch !
Vậy bạn nên: Hiểu rằng cuộc sống vốn dĩ không công bằng, ngay cả sự bình đẳng nếu có cũng chỉ tương đối. Đừng bon chen nếu không đủ nguồn lực

11. Khi bạn đang tính kế với người khác, có thể cũng có ai đó đang tính kế với bạn
Vậy bạn nên: Tìm hiểu kỹ khi xác định chỗ ẩn nấp, chẳng có nơi ẩn nấp nào an toàn tuyệt đối. Tốt nhất là sống sao không cần ẩn nấp

12. Khi xây dựng ánh sáng cho bản thân, bạn có thể tránh được sự hãm hại của người khác trong bóng tối không?
Vậy bạn nên: Hiểu rằng, yêu thương cũng có nghịch lý, hạnh phúc như tấm chăn hẹp, kéo người này đủ thì người kia thiếu. Bạn phải tranh đấu nhưng đừng quá tham lam. Bạn không thể hưởng hết ánh sáng cũng không thể dồn hết bóng tối cho người khác. Hãy vừa đủ.

13. Đừng kỳ vọng có bao nhiêu người đối xử tốt với bạn. Kỳ thực, nhiều lúc mọi người luôn lãnh đạm vô tình, họ coi các sự việc khác đều không liên quan tới mình
Vậy bạn nên: Biết cuộc sống này quá phức tạp, bạn hùa theo đám đông cũng có thể chết, bỏ đám đông cũng dễ chết. Vậy thì hãy có 1 nhóm vừa đủ với mình, như gia đỉnh, như những người bạn thân thực sự, những người tri kỷ. Đừng hùa theo đám đông hết mình, cũng đừng đơn độc 1 mình.

14. Cung Thiên Bình đợi một tình yêu cân bằng, bạn phát hiện rằng nó gần như một cái thập tự giá!
Vậy bạn nên: Hiểu rằng tình yêu bay bổng và sự công bằng chỉ có ở trên mây mà thôi. Bạn hãy trở lại mặt đất, nếu đã yêu phải chấp nhận cả những bất công trong tình yêu

15. Mỗi người đều có hàng trăm nghìn dáng vẻ, muốn nhìn thấu một con người, quả thực rất khó.
Vậy bạn nên: Kiếp nhân sinh đầy biến động như dòng nước chẳng có hình dạng nào cả, người ta hay chính bạn có thể là đang thay đổi cũng có thể là đang trở thành chính mình.

16. Có những lúc biểu hiện ẩn giấu dưới sự ngon ngọt ( như quả táo) là xấu xa và hiểm ác
Vậy bạn nên : Xác định rằng: bạn có 1 ước mơ thì cũng có người phá giấc mơ của bạn, muốn làm công chúa thì có ngày ăn phải táo độc. Muốn tìm hoàng tử phải hôn hàng trăm con ếch. Nhưng không phải ai ăn táo độc và hôn ếch cũng là công chúa, đừng tưởng bở.

17. Các bạn đã cắt bỏ đôi cánh của tôi, vậy mà hiện tại lại muốn tôi bay cao
Vậy bạn nên: Làm 1 người cha người mẹ biết lắng nghe và thấu hiểu, đôi lúc đôi cánh đã có ở trong ước mơ của những đứa trẻ, đừng áp đặt suy nghĩ của mình để rồi huyễn hoặc mình đang muốn tốt cho chúng,

18. Tôi ôm đống gạch chứ không ôm bạn, bởi vì khi hạ đống gạch xuống thì tôi không biết lấy gì để nuôi bạn.
Vậy bạn nên: Chia sẻ với người thân, rằng bạn làm 1 việc này là vì họ, hãy trân trọng các công việc mà bạn đang làm.

19. Bạn bắt buộc phải đi về phía trước, bởi vì bạn đã không còn đường lùi nữa rồi!
Vậy bạn nên: Bước về phía trước là tất nhiên, nhưng khéo léo nhé, vì nếu vội vàng và càng tạo ra sự rung chuyển thì sự đổ vỡ còn nhanh hơn tốc độ tiến bước của bạn

20. Đằng sau một người đàn ông thành đạt, nhất định có một người phụ nữ đã âm thầm phó xuất cho anh ta mà không yêu cầu sự báo đáp; đằng sau một người phụ nữ buông thả, chắc chắn có 100 người đàn ông chiều chuộng cô ta.
MM chuyển

(Nguồn : hnpd.com)