BÍ MẬT CỦA BÚT CHÌ

Hầu hết trong chúng ta đều quen thuộc với cây bút chì, dù bạn có là dân thiết kế, hay kỹ thuật. Cây bút chì đồng hành với chúng ta từ khi vụng về tập cầm bút, cho tới khi trưởng thành. Đối với những người thiết kế thì cây bút chì càng không thể thiếu, hầu như tất cả những tác phẩm sáng tạo trên thế giới đều bắt đầu từ những nét vẽ chì. Nhưng để nói về lịch sử của nó thì không phải ai cũng biết.

Khái niệm về cây bút chì       

Bút Chì là một đồ dùng để viết, vẽ trên giấy hoặc gỗ v..v, lõi thường được cấu tạo bởi than chi, hoặc những hợp chất từ than hoặc tương tự.  

Lịch sử hình thành của cây bút chì. 

Thời La Mã xưa, các nhà truyền giáo đã dùng một que kim loại gọi là stylus để viết ra những kí hiệu màu trắng trên một tờ giấy làm từ vỏ cây papyrus (hay còn loại là giấy cói, được tạo nên từ loại cây papyrus mọc ở châu thổ sông Nine).  Sau đó, than chì được phát hiện, và hình ảnh cầm cục than viết được coi là hành động sử dụng cây bút là ta gọi là bút chì được tạo nên. Đến năm 1564, tại Borrowdale, Anh, người ta đã phát hiện ra than graphite, loại than để lại nét vẽ đậm hơn, tuy nhiên vì các que than mềm và dễ gãy, nên ban đầu người dùng bọc than trong giấy, hoặc cột lại với nhau, cho đến khi than chì được đưa vào thanh gỗ rỗng ruột, vậy là cây bút chì gỗ đầu tiên ra đời. 

Ngành công nghiệp sản xuất bút chì 

Thời gian đầu, Ruột bút chì (loại thường) trong sản xuất công nghiệp thường được tạo ra bằng hỗn hợp than chì và đất sét mịn trộn với nước để tạo các sợi ruột chì dài. Các sợi ruột chì này được nhúng vào dầu hoặc sáp và đổ vào nửa phần vỏ bút có tạo rãnh. Sau đó, nửa phần vỏ bút còn lại được gắn lên trên và ép lại. Sau đó, cây chì dài này được sơn lại và cắt ra thành từng đoạn bút chì để bán.  Nuremberg, Đức được coi là nơi sản xuất cây bút chì gỗ hàng loạt đầu tiên vào năm 1662, sau đó được phát triển mạnh mẽ bởi Faber- Castell(thành lập vào năm 1761), Lyra, Steadtler và các công ty khác, hoạt động sản xuất phát triển cực kì mãnh mẽ vào thể kỷ 19.

Phân loại bút chì theo màu

Về màu sắc, bút chì được phân làm 2 loại, bút chì thường màu đen và bút chì màu có nhiều màu sắc. Bút chì đen thường được sử dụng để viết nháp hoặc tập viết còn bút chì màu được dùng trong hội họa, tô màu là chủ yếu. 

Phân loại bút chì theo độ cứng

Độ cứng của bút chì tại Việt Nam sử dụng theo hệ thống phân loại độ cứng bút chì Châu Âu hiện đại, trải từ 9H (cứng và nhạt nhất) đến 9B (mềm và đậm nhất). Tuy thang phân loại khá dài nhưng người ta chỉ thường dùng loại từ 2H đến 5B mà thôi.

Phân loại theo ứng dụng

• Bút chì viết 
• Bút chì kỹ thuật: bút chì kim 
• Bút chì màu học sinh
• Bút chì màu nước dùng cho hội hoạ 
• Bút chì màu dầu
• Bút chì trang điểm

Câu chuyện về “Giải quyết vấn đề dùng bút chì”  

Trong các khóa huấn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề, người ta thường dùng ví dụ về bút chì để minh họa cho ý kiến “Đơn giản là sức mạnh”. Câu chuyện được kể như sau: Vào thập niên 1970, NASA đã chi hàng triệu đô la Mỹ để nghiên cứu một loại bút áp lực để các phi hành gia có thể viết được trong tình trạng không trọng lực. Trong khi đó, người Liên Xô sử dụng một phương pháp đơn giản hơn để đạt được mục đích là viết trong tình trạng không trọng lực: sử dụng bút chì truyền thống. 

Vì sao bút chì được sơn màu vàng?  

Bút chì được sơn vàng từ những năm 1890 và màu vàng sáng này để tìm cho dễ vì nó dễ bị lẫn lộn trên bàn gỗ cùng màu. Trong những năm 1800, graphite tốt nhất được nhập cảng từ Trung quốc. Bởi vậy các hãng chế tạo muốn cho mọi người biết rằng bút chì của họ làm bằng than graphite của Trung quốc. Bên Trung quốc, màu vàng là màu vua chúa, là màu được trọng vọng. Người Mỹ sơn màu vàng sáng trên bút chì để có cảm nhận “vua chúa” và cho thấy rằng cái ruột chì phẩm chất tốt của nó có liên hệ với Trung quốc.  Hiện nay hết 75% số bút chì tại Hoa kỳ được sơn màu vàng. 

Những danh nhân đã dùng bút chì  

John Steinbeck viết quyển The grapes of wrath và Cannery Row, đã dùng mỗi ngày cỡ 60 bút chì gỗ cedar. Ernest Hemingway, tác giả The old man and the sea và The snow of Kilimandjaro rất thích dùng bút chì để ghi tư tưởng của mình.  Trước khi viết Walden, Henry David Thoreau chế ra bút chì trong xưởng của cha ông. Bút chì của Thoreau được nổi tiếng là cứng nhất và đen nhất Hoa kỳ. Thomas Edison có sáng kiến giữ trong túi áo vest mình một đoạn bút chì dài 3,5 inches để ghi. Bút chì là lối thoát tiêu biểu cho những người lính trong thời kỳ nội chiến Nam Bắc Mỹ  Leonardo Da Vinci thường dùng bút chì để phác họa, vẽ tranh. 

Bút chì có cục gôm (Cục tẩy)  

Mẫu viết chì đầu tiên có gắn cục gôm (Cục tẩy) nơi đầu là do Hyman Lipman ở Philadelphia chế ra năm 1858. Tuy nhiên hiện nay hầu hết các cây bút chì được bán không có cục tẩy ! Cục gôm (Cục tẩy) đầu tiên làm bằng nhựa cây cao su. Càng ngày gôm được chế bằng cao su nhân tạo và thêm đá bọt (pumice, là loại nham xốp nhẹ dùng để tẩy các vết dơ) nhưng sau đó được thay thế bằng vinyl. Vinyl là một loại chất dẻo bền và dai. 

Bút chì bấm  

Viết chì bấm có cấu tạo phức tạp hơn viết chì chuốc. Thân viết dc làm bằng nhiều chất liệu, thường là nhựa cứng, nhẹ mà lại rất bền, chắc. Thân có hình tròn, bán kính có khi tới 0,75cm, để cho những người có bàn tay to cầm vừa. Có loại thân mảnh dẻ hơn, phù hợp với bàn tay của những em hs, sinh viên. Trên đầu viết chì bấm có loại có một cục tẩy nhỏ, có loại chỉ có một cái nắp cùng chất liệu với thân, giúp cho việc bấm, đẩy ngòi. Sau lớp vỏ thân viết là một ống nhựa dẻo hoặc cứng chạy dài theo thân viết, có chức năng giữ cho những cây ngòi đi thẳng từ trong thân ra ngoài. Vỏ viết thì dc trang trí bằng nhiều loại hoa văn từ đơn giản đến cầu kì và có nhiều màu sắc sặc sỡ. Có loại có lò xo ở gần ngòi viết để độ đàn hồi, đẩy cây ngòi ra được ăn, chắc hơn. Có loại chỉ có 1 ống nhựa có thể giữ cây ngòi, và khi bấm viết, nó sẽ đẩy cây ngòi dài ra và giữ lại. Ngòi viết là phần quan trọng nhất, có chức năng định vị, giữ cho cây ngòi yên, không run, dịch chuyển khi dùng. Ngòi viết nhỏ, hình như một cái nắp hay cái chuông tí hon, bằng thiết hoặc sắt. Viết chì bấm thì nếu giữ gìn cẩn thận thì dùng sẽ lâu hơn viết chì chuốt. Vì viết chì chuốc khi chuốt ngắn đi thì sẽ không còn dùng được nữa, phải mua cây mới. Còn viết chì bấm thì chỉ cần thay ngòi, dùng được lâu, bền hơn

(Nguồn : idesign.vn)

CÂU CHUYỆN CỦA CÂY BÚT CHÌ

Khi ra đời, một cây bút chì luôn thắc mắc rằng cuộc sống bên ngoài xưởng làm bút chì sẽ ra sao bởi thỉnh thoảng nó nghe những người thợ nói chuyện với nhau. Bút chì băn khoăn mãi, anh em của nó cũng không biết gì hơn. Cuối cùng, trước hôm được mang đến các cửa hàng, bút chì hỏi người thợ làm bút rằng nó và anh em nó sẽ ra sao ở bên ngoài cuộc sống rộng lớn kia.

Người thợ làm bút mỉm cười. Ông nói:

- Có năm điều cháu và các anh em của cháu nên nhớ khi bắt đầu cuộc sống. Nếu cháu nhớ và làm được thì cháu sẽ trở thành cây bút chì tốt nhất.

Thứ nhất: cháu có thể làm được những điều kì diệu nhất nếu cháu nằm trong bàn tay một người nào đó và giúp họ làm việc.

Thứ hai: cháu sẽ cảm thấy đau đớn mỗi khi bị gọt, nhưng phải như thế cháu mới tốt hơn và có thể tiếp tục cuộc sống của mình.

Thứ ba: nếu cháu viết sai một lỗi, cháu hãy nhớ để sữa lại là được.

Thứ tư: điều quan trọng nhất đối với cháu và những người dùng cháu không phải là nước sơn bên ngoài cháu, mà là những gì bên trong cháu đấy.

Và cuối cùng: trong bất cứ trường hợp nào, cháu cũng vẫn phải tiếp tục viết. Đó là cuộc sống của cháu, cho dù cháu gặp tình huống khó khăn như thế nào cũng vẫn phải viết thật rõ ràng, để lại những dấu ấn của mình.


(Nguồn : songdep.xitrum.net)

9 ĐIỂM NGẮM CẢNH ĐÁNG SỢ NHẤT THẾ GIỚI

Nằm cheo leo ở độ cao khủng, những điểm quan sát này cho du khách chiêm ngưỡng khung cảnh hùng vĩ trong cảm giác "sợ chết khiếp".

1. Đường trên trời Glacier, Jasper, Canada: Đài quan sát Glacier Skywalk đem lại cho du khách một trải nghiệm ấn tượng với “sông băng và chim bay phía dưới”. Tuy nhiên, ở độ cao 280 m, nơi này không dành cho những người yếu tim.

2. Tháp Sears, Chicago, Mỹ: Tháp Sears ở Chicago là một trong những tòa nhà cao nhất thế giới với 110 tầng. Ở tầng 103, 4 hộp kính được gắn ngoài tòa nhà để du khách có thể bước ra và chiêm ngưỡng toàn cảnh thành phố từ trên cao. Điểm tham quan tên “The Ledge” này có tường, sàn và trần bằng kính trong suốt, được thiết kế để đem lại cho du khách “cảm giác như đang bay”. Mỗi ngày có tới 25.000 du khách tới đây. Phần lớn thừa nhận cảm giác duy nhất mà họ thấy là “sợ chết khiếp”.

3. Điểm quan sát Aurland, Norway: Trông như một con dốc trượt ván khổng lồ, đài quan sát do tập đoàn IKEA xây dựng này giúp du khách chiêm ngưỡng vùng vịnh hùng vĩ phía dưới, cũng như cảm giác rằng nếu cứ đi tiếp bạn sẽ ngã xuống.

4. Đường trên không Grand Canyon, Arizona, Mỹ: Cây cầu trong suốt hình móng ngựa nhô ra khỏi vách đá này đem lại cho du khách cảm giác “đi trên hẻm núi Grand Canyon”. Sàn cầu bằng kính cho phép bạn nhìn thẳng xuống dòng sông Colorado dưới đó 1.450 m, dù bạn có muốn hay không.

5. Chỗ trú chân Geurvasutti, Mont Blanc, Italy: Trông như một phần xác máy bay nhô ra khỏi vách núi, đường ống màu trắng và đỏ này được thiết kế để có thể chứa 12 người leo núi một lúc. Ở độ cao 3.000 m so với mực nước biển, treo trên một vực sâu đáng sợ, nơi này cho du khách thưởng lãm cảnh sông băng Frébouze kỳ vĩ.

6. Đường trên trời Thiên Môn, Trương Gia Giới, Trung Quốc: Không chịu thua kém Mỹ, Trung Quốc đã xây dựng một đường trên trời ở núi Thiên An Môn tại Trương Gia Giới. Nằm ở độ cao 1.400 m so với mực nước biển, cây cầu này có chiều dài hơn 60 m. Để tiết kiệm tiền bảo hiểm phải trả cho người lau dọn, du khách phải bọc giày trước khi đi qua để giúp con đường sạch sẽ.

7. Đường trên trời bằng gỗ, núi Shifou, Trung Quốc: Tỉnh Hồ Nam đã xây dựng một đường trên trời bằng gỗ vô cùng độc đáo ở núi Shifou. Con đường rộng chưa đầy 1 m được làm từ ván gỗ nằm ở độ cao 300 m so với mặt đất, kéo dài gần 3 km. Đây là đường ngắm cảnh dài nhất Trung Quốc.

8. Bể bơi của Quỷ, thác Victoria, Zambia: Bể bơi này nằm sát rìa thác Vitoria, dọc sông Zambezi ở biên giới Zambia và Zimbabwe. Vào mùa khô, nước ở Bể bơi của Quỷ hạ xuống đủ để du khách bơi ra rìa thác và nhìn xuống từ độ cao 90 m. Hướng dẫn viên địa phương khẳng định bạn sẽ không bị cuốn xuống nhờ có một tường đá tự nhiên ở ngay dưới bề mặt nước. Nhưng bạn có dám thử không?

9. Cầu thang xoắn Linzhou, dãy núi Taihang, Trung Quốc: Dãy núi Taihang dài hơn 400 km chạy qua địa phận các tỉnh Hà Nam, Sơn Tây và Hà Bắc. Các quan chức địa phương khẳng định cầu thang xoắn cao 90 m được xây dựng bám vào vách núi Taihang sẽ đem lại cho du khách một trải nghiệm ấn tượng. Những du khách muốn đi thử phải ký giấy cam đoan họ không có vấn đề về tim phổi và dưới 60 tuổi.

Minh Hằng

Ảnh: Wanderlust.co.uk

GIA ĐÌNH CÔNG GIÁO CÓ ĐƯỢC LẬP BÀN THỜ TỔ TIÊN KHÔNG ?

Hỏi :

     Đạo Công Giáo ngày nay có cho phép gia đình Công Giáo được lập bàn thờ ông bà cha mẹ đã khuất hay không ? Có được thắp nhang đèn, van vái trước bàn thờ tổ tiên, tổ chức giỗ chạp theo phong tục cổ truyền đối với người quá cố như các gia đình Việt Nam khác không có đạo không ?

Trường hợp gia đình cha mẹ con chỉ thờ phượng ông bà tổ tiên thôi thì khi lập gia đình chúng con có thể khấn lạy ra mắt ông bà tổ tiên của gia đình mình cũng như bên gia đình nhà vợ không ?

Giải đáp:

Anh M. thân mến,

Như anh đã biết người Công Giáo cũng có bổn phận thảo hiếu với cha mẹ và tổ tiên ông bà. Ngoài việc chăm lo phụng dưỡng khi còn sống mà cả khi đã qua đời cũng luôn phải nhớ ơn, xin lễ và và cầu nguyện cho các ngài nữa.

Nhân câu hỏi của anh về việc lập bàn thờ cho ông bà, cha mẹ đã khuất và giỗ chạp theo phong tục cổ truyền của người Việt Nam tôi xin trích Thông cáo của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam làm tại Đà Lạt, ngày 14 tháng 6 năm 1965 xin Tòa Thánh áp dụng huấn thị Plane compertum est(8-12-1939) về việc tôn kính tổ tiên đã được Bộ Truyền giáo chấp thuận Ngày 20-10-1964 :

Thể thức áp dụng Huấn thị Plane compertum est

1) Nhiều hành vi cử chỉ xưa kia tại Việt Nam, có tính cách tôn giáo, nhưng nay vì sự tiếp xúc với bên ngoài và vì tâm tình, tập quán đã thay đổi nhiều, nên chỉ còn là những phương cách biểu lộ lòng hiếu thảo tôn kính đối với tổ tiên và các bậc anh hùng liệt sĩ. Những cử chỉ, thái độ, nghi lễ có tính cách thế tục, lịch sự và xã giao đó, Giáo Hội Công Giáo chẳng những không ngăn cấm mà còn mong muốn và khuyến khích cho nó được diễn tả bằng những cử chỉ riêng biệt của mỗi nước, mỗi xứ và tùy theo trường hợp.

Vì thế, những cử chỉ, thái độ và nghi lễ tự nó hoặc do hoàn cảnh, có một ý nghĩa thế tục rõ ràng là để tỏ tinh thần ái quốc, lòng hiếu thảo, tôn kính hoặc tưởng niệm tổ tiên và các bậc anh hùng liệt sĩ (như treo ảnh, hình, dựng tượng, nghiêng mình bái kính, trưng hoa đèn, tổ chức ngày kỵ, giỗ...) thì được thi hành và tham dự cách chủ động.

2) Trái lại, vì có nhiệm vụ bảo vệ đức tin Công Giáo được tinh tuyền, Giáo Hội không thể chấp nhận cho người giáo hữu có những hành vi cử chỉ, hoặc tự nó, hoặc do hoàn cảnh có tính cách tôn giáo trái với giáo lý mình dạy.

Vì thế, các việc làm có tính cách tôn giáo không phù hợp với giáo lý Công Giáo (như bất cứ lễ nghi nào biểu lộ lòng phục tùng và sự lệ thuộc của mình đối với một thụ tạo nào như là đối với Thiên Chúa), hay những việc dị đoan rõ rệt (như đốt vàng mã), hoặc cử hành ở những nơi dành riêng cho việc tế tự... thì giáo hữu không được thi hành và tham dự. Trong trường hợp bất đắc dĩ, chỉ được hiện diện một cách thụ động như đã ấn định trong giáo luật, khoản 1258 (GL 1917).

Một văn kiện nữa là thông cáo của Hàng Giám Mục Việt Nam sau Đại Hội toàn quốc kỳ VII về Truyền Bá Phúc Âm toàn quốc đã diễn ra tại Nha Trang từ ngày 12 đến 14 tháng 11 năm 1974 cụ thể hoá hơn nữa những gì được thực hiện phù hợp với tinh thần hội nhập văn hoá của quê hương, đất nước . Kết thúc khóa họp, 7 giám mục tham dự ra thông cáo về "Lễ Nghi Tôn Kính Ông Bà Tổ Tiên." Các giám mục chấp thuận và cho thi hành quyết nghị của Ủy Ban Giám Mục về Truyền Bá Phúc Âm ngày 19 tháng 4 năm 1972.

Thông cáo giải thích thêm 6 điểm của quyết nghị 1972:

1. Bàn thờ gia tiên để kính nhớ Ông Bà Tổ tiên được đặt dưới bàn thờ Chúa trong gia đình, miễn là trên bàn thờ không bày biện điều gì mê tín dị đoan, như hồn bạch.

2. Việc đốt nhang hương, đèn nến trên bàn thờ gia tiên và vái lạy trước bàn thờ, giường thờ Tổ tiên, là những cử chỉ thái độ hiếu thảo tôn kính, được phép làm.

3. Ngày giỗ cũng là ngày "kỵ nhật" được "cúng giỗ" trong gia đình theo phong tục địa phương miễn là loại bỏ những gì là dị đoan mê tín, như đốt vàng mã, và giảm thiểu cùng canh cải những lễ vật biểu dương đúng ý nghĩa thành kính biết ơn Ông Bà, như dâng hoa trái, hương đèn.

4. Trong hôn lễ, dâu rể được làm "Lễ Tổ, Lễ Gia Tiên" trước bàn thờ, giường thờ Tổ tiên, vì đó là nghi lễ tỏ lòng biết ơn, hiếu kính trình diện với Ông Bà.

5. Trong tang lễ được vái lạy trước thi hài người quá cố, đốt hương vái theo phong tục địa phương để tỏ lòng cung kính người đã khuất cũng như Giáo Hội cho đốt nến, xông hương nghiêng mình trước thi hài người quá cố.

6. Ðược tham dự nghi lễ tôn kính vị thành hoàng quen gọi là phúc thần tại đình làng, để tỏ lòng cung kính biết ơn những vị mà theo lịch sử đã có công với dân tộc hoặc là ân nhân của dân làng, chứ không phải là mê tín như đối với các "yêu thần, tà thần".

Với thông cáo chính thức của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam anh có thể yên tâm biểu lộ những cử chỉ tôn kính, hiếu thảo đối với tổ tiên và cả với những người có công với dân tộc trong xã hội nữa. Về những cử chỉ bầy tỏ sự tôn kính trong hôn lễ trước bàn thờ tổ tiên cũng đã được thông cáo trình bầy rõ ràng, chắc hẳn đã trả lời cho những thắc mắc của anh.

Hi vọng những điều vừa trình bầy giúp anh và nhiều người khác hiểu rõ lập trường của Hội Thánh đối với phong tục của dân tộc Việt Nam. Việc tôn kính tổ tiên không những chỉ là một việc nên làm mà còn là bổn phận và nghĩa vụ của con cháu theo lệnh truyền của Chúa là thảo kính cha mẹ, giới răn đứng ngay sau việc thờ phượng Chúa.

Lm Giuse Nguyễn Ngọc Bích DCCT giải đáp

(http://nhacthanh.net/diendan/)

50 NĂM THỜ CÚNG TỔ TIÊN

Năm nào, chúng ta cũng cử hành thánh lễ ngày 02-11 cầu cho người quá cố. Riêng năm nay có một nét đặc biệt là cử hành kỷ niệm 50 năm Tòa Thánh chấp thuận cho người Công giáo Việt Nam áp dụng nghi thức cổ truyền của dân tộc để diễn tả lòng hiếu kính đối với người đã khuất.

Hoàn cảnh truyền giáo thế kỷ XVII có nhiều phức tạp, đã khiến một số nhà truyền giáo ngộ nhận, cho rằng việc thờ cúng Tổ tiên ở Việt Nam là một tôn giáo.

1. Nhiều vị tưởng rằng khi cúng lễ gia tiên, gia chủ phải đọc những lời thần bí rất tỉ mỉ. Thật ra, người ta chỉ thì thầm những câu nói tự phát chân thành. Nhiều vị tưởng chữ "lễ" trong lễ gia tiên có cái ý nghĩa nguyên thủy của nó là "các quy tắc của các lễ nghi tôn giáo". Thật ra, các "lễ" chỉ là những cách ứng xử trong cuộc sống. Chúng nêu rõ cách ứng xử người ta phải có trong nhà, ngoài phố, ở triều đình, ở các lễ hội.

Lý do mạnh nhất khiến Giáo hội đi đến chỗ không chấp nhận nghi thức thờ cúng Tổ tiên cổ truyền, chính là vì nhiều người tin rằng vong hồn của những người chết ở trong các bài vị, và người ta ghi rõ "đây là nơi ở của hồn (ông A, bà B)", cách riêng là ở trong tấm lụa đặt trước bài vị, được gọi là "hồn bạch", thường là tấm lụa đã phủ trên khuôn mặt người hấp hối và được cho là hồn đã nhập vào đó. Tuy nhiên đó chỉ là tin tưởng sai lạc của những người kém hiểu biết. Theo những giải thích chính thống của các nhà nho, các bài vị chỉ có mục đích duy nhất là để nhắc nhở người sống tưởng nhớ những người đã khuất.

Có những nhà truyền giáo cho rằng việc thờ cúng Ông Bà là một tôn giáo nhưng lại có những nhà truyền giáo khác khẳng định rằng người Việt không bao giờ xem Tổ tiên của họ là "những vị thần", cũng không bao giờ xem cha mẹ họ là "những vị thần tương lai". Đã đành là có bàn thờ dành cho Tổ tiên và Tổ tiên là đối tượng của một sự phụng tự nhưng phụng tự này chẳng là gì khác hơn một phụng tự tưởng nhớ, khác với sự thờ Trời. Do đó họ kết luận ngay rằng sự thờ cúng Tổ tiên không phải là một tôn giáo theo nghĩa đen của từ này (Chúng ta vẫn thường được nghe trả lời như sau: "Chúng tôi chỉ thờ cúng ông bà chứ không theo đạo nào cả."). Hơn nữa, khi truyền bá sự thờ cúng này, người xưa nhắm thiết lập những mối liên hệ xác thực giữa những người sống và những người chết, củng cố sự liên đới giữa các thế hệ và phát huy kỷ luật xã hội, tức là chỉ vì những mục tiêu xã hội và chính trị chứ không hề có ý tưởng tôn giáo nào.

2. Thế nhưng trong thực tế, đối với nhiều người, các nghi lễ dành cho Tổ tiên cũng dần dần mang thêm một ý nghĩa tôn giáo. Người ta đi đến chỗ thờ Tổ tiên như thần thánh, và có khi dành cho Tổ tiên một tâm tình thờ phượng tuyệt đối như thờ phượng Thiên Chúa. Chính đây là điều không thể nào đi đôi với giáo lý Kitô giáo. Chỉ có một Thiên Chúa độc nhất và chân thật. Không thể thờ bất cứ thụ tạo nào như Thiên Chúa được.

Nghi lễ thờ cúng ông bà ở các thế kỷ trước quả thật có bị lây nhiễm một số tin tưởng sai lạc đáng ngại. Chẳng hạn, tin rằng hồn ông bà về hưởng của cúng. Người ta sợ rằng không cúng tế thì hồn người chết sẽ đói khát, không đốt vàng mã thì hồn người chết không có tiền tiêu. Những tin tưởng sai lạc như thế không thể đi đôi với giáo lý Kitô giáo.

Ngoài ra còn có những mê tín khác.

3. Với hoàn cảnh ấy, các nhà truyền giáo đã tranh luận hết sức nghiêm túc qua nhiều năm, một bên cho rằng những sai lạc trên đây có thể điều chỉnh được, một bên cho là khó lòng thay đổi được não trạng của dân chúng. Cuối cùng, để bảo đảm cho niềm tin của tín hữu được tinh ròng, năm 1742, Giáo hội đã quyết định rằng người Công giáo Á Đông, bao gồm Việt Nam, Trung Hoa, Nhật Bản, Triều Tiên, chỉ được tôn kính Tổ tiên theo cách Giáo hội quen làm, chứ không được thờ cúng theo hình thức cổ truyền địa phương. Giáo hội quyết định như vậy mặc dù biết đó là một chọn lựa phải trả giá đắt, rất bất lợi cho công cuộc truyền giáo. Trước khi có quyết định ấy, số người hưởng ứng Đạo Chúa tại Việt Nam càng lúc càng đông, cả đến trong triều đình vua Lê cũng có nhiều người theo Đạo. Việc cấm thờ cúng Tổ tiên theo lối cũ đã khiến người ta tẩy chay tôn giáo mới, thậm chí đã thành một trong những lý do biện minh cho các cuộc bách hại của nhà Tây Sơn, nhà Nguyễn và chiến dịch Văn Thân. Đã hẳn việc cấm thờ cúng nói đây có phần do ngộ nhận nhưng dù sao nó cũng cho thấy đức tin Kitô giáo phải là một chọn lựa quyết liệt đến mức nào.

4. Mãi gần 200 năm sau, khi Đạo Hiếu không còn bị ngộ nhận là một tôn giáo và những tin tưởng sai lạc cũng không còn là chuyện chung của quảng đại quần chúng, ngày 8-12-1939, Tòa Thánh đã công bố một huấn thị chấp thuận cho người Công giáo Trung Quốc được thờ cúng ông bà theo lối xưa. Rồi 25 năm sau đó, ngày 20-10-1964, huấn thị ấy được áp dụng cho tín hữu Việt Nam, tính đến nay là tròn 50 năm. Với thông cáo của HĐGMVN năm 1965, những chỉ dẫn của huấn thị ấy đã chính thức đi vào cuộc sống của người Việt Công giáo.

Nhiều hành vi cử chỉ xưa kia tại Việt Nam, có tính cách tôn giáo, nhưng nay vì sự tiếp xúc với bên ngoài và vì tâm tình, tập quán đã thay đổi nhiều, nên chỉ còn là những phương cách biểu lộ lòng hiếu thảo tôn kính đối với Tổ tiên và các bậc anh hùng liệt sĩ. Những cử chỉ, thái độ, nghi lễ có tính cách thế tục, lịch sự và xã giao đó, Giáo hội Công giáo chẳng những không ngăn cấm mà còn mong muốn và khuyến khích cho nó được diễn tả bằng những cử chỉ riêng biệt của mỗi nước, mỗi xứ và tùy theo trường hợp. Chẳng hạn như treo ảnh, hình, dựng tượng, nghiêng mình bái kính, trưng hoa đèn, tổ chức ngày kỵ, giỗ...

Đồng thời, vì có nhiệm vụ bảo vệ đức tin Công giáo được tinh tuyền, Giáo hội không thể chấp nhận cho người giáo hữu có những hành vi cử chỉ, hoặc tự nó, hoặc do hoàn cảnh có tính cách tôn giáo trái với giáo lý mình dạy. Vì thế, các việc làm có tính cách tôn giáo không phù hợp với giáo lý Công giáo (như bất cứ lễ nghi nào biểu lộ lòng phục tùng và sự lệ thuộc của mình đối với một thụ tạo nào như là đối với Thiên Chúa), hay những việc dị đoan rõ rệt (như đốt vàng mã), hoặc cử hành ở những nơi dành riêng cho việc tế tự của một tôn giáo khác... thì giáo hữu không được thi hành và tham dự. Trong trường hợp bất đắc dĩ, chỉ được hiện diện một cách thụ động như đã ấn định trong giáo luật.

Kỷ niệm 50 năm một sự kiện quan trọng của lịch sử Giáo hội Công giáo Việt Nam, độc giả nào quan tâm muốn tìm hiểu thêm, xin mời đọc quyển sách đính kèm: 50 NĂM THỜ CÚNG TỔ TIÊN. Sách in hiện cũng có bán tại các hiệu sách Công giáo ở Sài Gòn.

Việc thờ cúng tổ tiên theo lối xưa có thể được tượng trưng bằng ba cây nhang. Nhang là một sáng kiến tài tình của kinh nghiệm tâm linh phương Đông. Giữa nghĩa trang lộng gió, giữ cho ngọn nến khỏi tắt thật khó, nhưng nhang thì khác. Trên cánh đồng mục vụ của Hội thánh Việt Nam hôm nay cũng thế, Gió Thánh Thần đang thổi rất lạ, có thể khiến nến bị tắt nhưng nhang sẽ càng lúc càng hừng lên ánh lửa trầm ấm.

Tác giả:  Lm. TTT. Võ Tá Khánh
(Nguồn : conggiaovietnam.net)


                          

6 ĐỊA ĐIỂM CẤM PHỤ NỮ

Cứ tưởng ĐÙA nhưng lại là THẬT !

Bất chấp đạo luật bình đẳng trên thế giới vẫn có nhiều địa điểm du lịch nổi tiếng chỉ cho phép đàn ông lui tới, tuyệt đối cấm phụ nữ thăm viếng, thậm chí có nơi còn ngặt nghèo hơn khi cấm tất cả những những động vật thuộc giống cái vì nhiều lý do khác nhau. Dưới đây là 6 địa danh đã cấm phụ nữ tới từ nhiều năm trước.

1. Núi Athos, Hy Lạp

Núi Athos, Hy Lạp

Đây là “Quốc gia tu viện tự trị Núi Thiêng”, là nơi có 20 tu viện Chính thống giáo Đông phương và tạo thành một nước cộng hòa tự trị bán độc lập thuộc chủ quyền của Cộng hòa Hy Lạp. Dù có nối với đất liền, nhưng bạn chỉ đến được khu vực này chỉ một phương tiện duy nhất là thuyền. Số lượng du khách được hạn chế và tất cả phải có giấy phép. Chỉ có đàn ông mới được phép vào núi, cấm tất cả đàn bà, phụ nữ, thậm chí các loài động vật thuộc giống cái, khắc nghiệt hơn đàn ông không có râu cũng không được đặt chân đến.

Nguyên nhân là do Hoàng đế Hy Lạp vàonăm 1040 đã chính thức biến nơi đây thành vùng đất chỉ dành riêng cho dòng tu nam theo đạo Thiên Chúa. Phụ nữ và tất cả động vật giống cái đều bị cấm vì họ cho rằng vẻ đẹp quyến rũ của người phụ nữ là “tội đồ” khiến cho những đạo sĩ bị xao nhãng, cản đường họ đến với Chúa.

nữ văn sĩ người Pháp Maryse Choisy 

Bất ngờ là dù lệnh cấm ngặt nghèo đến mấy, vẫn có 2 người phụ nữ đã tìm cách len lỏi được đến vùng đất dành riêng cho đàn ông. Đó là nữ văn sĩ người Pháp Maryse Choisy hồi thập niên 1920 và Aliki Diplarakou – người đẹp Hy Lạp đầu tiên nhận vương miện hoa hậu châu Âu năm 1930. Tuy nhiên việc làm của họ đều bị cộng đồng lên án vì đã xâm phạm luật lệ riêng của ngọn núi này.

2. Ảrập Xêút

Nếu muốn du lịch ở Ảrập Xêút nhất thiết phải có đần ông đi cùng

Chưa kể việc thủ tục để xin visa Ả-rập Xê-út rất khó khăn, những công dân Israel hoặc đã từng đến Israel đều bị cấm đến đất nước này. Phụ nữ dưới 30 tuổi không được du lịch Ả-rập Xê-út một mình. Đàn ông và phụ nữ chỉ có thể du lịch cùng nhau nếu đã kết hôn hoặc thuộc một nhóm. Và nếu như vào được đến Ảrập, du khách nữ hầu như sẽ không được đi đâu hay làm bất cứ điều gì, vì phụ nữ ở đây khi ra ngoài hay tới nhà hàng đều cũng phải có đàn ông đi cùng.

3. Đền Haji Ali Dargah, Mumbai, Ấn Độ

Lệnh cấm phụ nữ bước vào ngôi đền này vẫn còn tồn tại đến ngày hôm nay

Đền Haji Ali thờ thánh Pir Haji Ali Bukhari xuất hiện từ thế kỷ 15 là một ngôi đền linh thiêng, mang tính biểu tượng tôn giáo uy nghiêm nhất tại Ấn Độ. Với ngôi mộ linh thiêng của vị thánh nằm ngay trong đền, mỗi ngày nơi đây đón nhận tới gần 20.000 du khách du lịch Ấn Độ thập phương đổ về.

Nhưng kể từ năm 2012, nơi đây đã không còn dành cho phụ nữ viếng thăm nữa. Theo nhà chức trách trước đây họ đã sai lầm khi cho phép phụ nữ vào thăm mộ thánh, vì đây là việc làm không đúng đắn và không tuân theo đạo Hồi. Dù rất nhiều hội phụ nữ lên tiếng nhưng chính quyền vẫn không bác bỏ đạo luật cấm phụ nữ, và trong vài năm nay, phụ nữ hoàn toàn bị cấm ra vào ngôi đền linh thiêng này.

4. Đền thờ đạo Hindu tại Ấn Độ và Indonesia

Đền thờ đạo Hindu tại Ấn Độ và Indonesia cấm phụ nữ viếng thăm

Mặc dù không cấm hoàn toàn phụ nữ nhưng những đền thờ theo đạo Hindu tại Indonesia và Ấn Độ đặc biệt nghiêm cấm phụ nữ, nhất là phụ nữ phương Tây, khi đến chu kỳ trong tháng thì không được vào trong nhà thờ. Theo những người thuộc đạo giáo này, những phụ nữ đang ‘đến kỳ’ thường không sạch sẽ nên bị cấm vào khu vực linh thiêng, thờ tự.

Tuy nhiên việc xác định phụ nữ “đến kỳ” và cấm phụ nữ bước vào trong đền gặp rất nhiều khó khăn Nguy hiểm hơn, một vài nơi còn xảy ra những hành động bạo lực với du khách nữ nếu họ cố vi phạm quy tắc.

5. Núi Omine, Nhật Bản

núi Omine, Nhật Bản

Núi Omine đã được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới vào năm 2004, là địa điểm tham quan hấp dẫn của nhiều du khách. Tuy nhiên, phụ nữ hoàn toàn bị cấm lên tham quan ngọn núi này vì và ngôi chùa linh thiêng trong hàng thế kỷ vì luật lệ ban hành cấm phụ nữ từ xa xưa.

Sở dĩ có luật lệ này vì các nhà sư cho rằng phụ nữ là nguyên nhân gây xao nhãng tới việc tu thành chính quả của các vị sư trên chùa.

6. Chùa Golden Rock , Myanmar

“Tảng đá vàng ” ở Chùa Golden Rock , Myanmar cấm phụ nữ sờ vào.

Kyaiktiyo (Golden Rock) được biết đến với cái tên Chùa Núi Vàng nằm trên một ngọn núi ở gần thị trấn Kyaikto, quận Thaton, trở nên linh thiêng và huyền bí bởi nhiều người tin rằng nơi đây lưu giữ một phần xá lợi – một sợi tóc của Đức Phật. Đây chính là lý do khiến cho Chùa Núi Vàng mỗi ngày đón tiếp hàng ngàn lượt tín đồ từ khắp nơi đến thắp hương cầu nguyện và chiêm bái.

Ngồi chùa này có “tảng đá thiêng” đã trở thành một “tảng đá vàng” khổng lồ và lấp lánh. Chỉ có đàn ông mới được phép lại gần, chạm tay và dát vàng lên khối đá kỳ diệu này, phụ nữ hoàn toàn bị ngăn cấm vì người dân nơi đây cho rằng nếu để phụ nữ chạm tay vào tảng đá, thì tảng đá sẽ bị rơi xuống vực.