SƠ CẤP CỨU KHI ĐI CẮM TRẠI , DÃ NGOẠI (7)

 
7- VƯỚNG LÔNG MẮT MÈO

       Trong những lần cắm trại, xuất du, tham dự trò chơi lớn. . . chúng ta có thể bị vướng mắt mèo, cho nên chúng ta phải cố gắng nhận diện hình dáng loại cây này để biết mà tránh.

      “ Dây “  mắt mèo mọc hoang ở khắp các vùng đất hoang, đồi núi, thường bò lan trên mặt đất hoặc leo lên các lùm cây hai bên rạch nước hoặc ven rừng. . Để ý thấy dây mắt mèo thường mọc ở đất hoang, rừng chồi, tráng cỏ, rừng thưa, rừng tái sinh. . . Không mọc ở rừng rậm.

        Mắt mèo là tên gọi phổ thông của cây đậu mèo ngứa. 
        Các tên khác là đậu mèo rừng, móc mèo, đậu ngứa. 
        Tên khoa học là Mucuna pruriens, thuộc họ Đậu.

        Mắt mèo là dây leo sống hàng năm. Thân , lá , trái , đều có lông tơ  gây ngứa .

        Thân khía dọc mang nhiều lông màu hung.

        Lá có 3 lá chét hình trái xoan quả trám, mặt trên ít lông, mặt dưới có nhiều lông trắng mềm; các lá chét bên mất cân xứng, lá kèm sớm rụng.

       Cụm hoa ở nách lá, hình chùm thõng xuống, dài tới 50cm, mang nhiều hoa và có nhiều lông ngứa. Hoa màu tím sẫm dài 5cm.

      Quả hơi cong hình chữ S, dài 5-8cm, rộng 1,2cm; dẹt, không có nếp gấp, phủ đầy lông tơ màu hung vàng , loại lông này rất ngứa . Có 5-6 hạt trong quả , quả hình trứng, màu hạt dẻ.  

      Cây mắt mèo được xếp vào loại cây độc do trong hạt chứa các chất levodopa serotonin, nicotine, bufotenine và một số chất khác, có tác dụng gây ảo giác. Nhưng được biết nhiều hơn do lớp lông bao phủ bên ngoài trái và hạt là lông ngứa, chứa chất mucunain và serotonin nổi tiếng gây ngứa da.

      Trẻ em chơi hái hay vô tình sờ chạm phải quả mắt mèo, hay do sự phát tán trong không khí, lông bay chạm vào da cũng gây ngứa ngáy dữ dội, da bị sưng rộp. Trẻ càng gãi càng ngứa nhiều hơn.

      Khi bạn bị dính lông của trái mắt mèo già (màu nâu đen) hoặc ở dưới gió bị gió thổi bay đến, thì rất ngứa ngáy khó chịu, càng gãi càng ngứa.

      Nếu lông dây mắ t mèo  dính vào mắt có thể bị mù tạm thời   .

      Nếu bị vướng mắt mèo thì bạn đừng gãi mà hãy:

        *  Dùng rơm, cỏ khô, giấy. . . đốt thành lửa ngọn rồi hơ phớt mặt da cho lông mắt mèo bị cháy đi thì đỡ ngứa.

       * Nắm cơm (cơm nếp càng tốt) thành vắt, lăn trên chỗ ngứa cho lông mắt mèo dính theo.

       *  Dùng băng keo  to bản áp vào nơi ngứa rồi lột ra , lông mắt mèo sẽ dính theo băng keo ra khỏi da .

       *  Tắm bằng nước nóng cũng rất hiệu quả để bớt ngứa do lông cây mắt mèo .

Ghi chú:

          Có nhiều loài được gọi là mắt mèo , hay móc mèo nhưng ít  ngứa ví dụ như loài Mắt mèo (Mai dương ) có tên khoa học là  Mimosa pigra  L. 

        Còn có tên gọi khác là : Mai dương, Trinh nữ thân gổ, Trinh nữ nâu, Trinh nữ đầm lầy , Cây ngưu ma vương, Cây trinh nữ nhọn, Cây mắc cỡ Mỹ , cây qủy …..

         Nó  có nguồn gốc xuất xứ từ vùng Trung và Nam Mỹ .

        Lá cây giống lá cây mắc cỡ nhưng to hơn, khi đụng vào thì xếp lại. Trên cây có rất nhiều gai nhọn. Khi trưởng thành, cây có thể cao hơn 2 m, trái màu vàng mọc thành chùm, hình trái dài và dẹp gần giống trái bồ kết.

        Cây mắt mèo  mai dương (đúng ra phải gọi là MÓC MÈO , vì thân , lá nó có quá nhiều móc gai ) này là cây bụi, thân gổ sống đa niên . Nó  cao trung bình từ 1,5- 2,5 m, thân hóa gổ có đường kính từ 1-3 cm, có rất nhiều nhánh. Thân và lá cây có nhiều gai cứng dẫn từ gốc đến ngọn.

          Nó mọc tới đâu thì đất hoang tới đó. Loại cây này phát tán cực nhanh .

Đây là loài thực vật nhập nội xâm hại ở hầu khắp các vùng ngập nước ở Việt Nam, ... loài này là thảm hoạ môi trường sinh thái .

        Theo điều tra sơ bộ của ngành BVTV (2006), tại vườn Quốc Gia Tràm Chim (tỉnh Đồng Tháp) vào năm 1984 chỉ có vài buội Móc  mèo Mai dương trong vườn, đến năm 2008 loài cây này đã xâm nhập trên toàn bộ 5 khu với diện tích nhiểm trên 3.000 ha với mật độ hàng chục ngàn cây/ha. Vùng ven lòng Hồ Trị An nhiểm trên 700 ha. Vùng ven lòng hồ Thác Bà-Yên Bái nhiểm trên 1.000 ha phân bố trên 25 xã. Vùng ven lòng hồ Hoà Bình nhiểm trên 2.000 ha. .....

         Nguyên một tỉnh Thừa Thiên , Huế phải huy động cả ngàn người để diệt và phát động phong trào diệt trừ cây Mai dương , móc  mèo gần đây .

       Đúng là một thảm họa .

Những bụi cây Mai dương (cũng gọi là móc  mèo )
ở huyện Hương Thủy ,Thừa Thiên Huế .

NHỮNG CON ĐƯỜNG TÌNH YÊU

Đây là những con đường "tràn ngập thiên nhiên" mà bất kỳ du khách nào cũng ước ao được thả bộ, được thư giãn và đắm mình trong bầu không khí trong lành, hòa mình với thiên nhiên... 1. Đường hoa anh đào ở Đức Không chỉ có Nhật Bản mới nổi tiếng về hoa anh đào mà loài hoa quyến rũ này cũng đã trở nên nổi tiếng trên khắp thế giới. Ở nước Đức, vào mùa xuân, trăm hoa đua nở nhưng có lẽ ấn tượng nhất chính là hoa anh đào. Cứ mỗi độ xuân sang, con phố yên bình ở thành phố Bonn, Đức lại biến thành một đường hầm hoa anh đào đầy mê hoặc. Con đường ngập tràn sắc hồng này còn được gọi là “xa lộ anh đào” bởi vẻ đẹp lãng mạn của nó. Tuy nhiên, mỗi mùa hoa chỉ kéo dài 7 - 10 ngày. 2. Đường hoa Tử Đằng ở Nhật Bản Con đường chỉ dành riêng cho người đi bộ này được biết đến là đường hầm hoa tuyệt đẹp nằm trong khuôn viên vườn Kawachi Fuji tại Kitakyushu, Nhật Bản.  Đường hầm được bao phủ bởi những bông hoa Tử Đằng quyến rũ. Từng giàn hoa nở rộ với đủ màu sắc như hồng nhạt, tím, vàng và đỏ rủ xuống con đường đi bộ tạo nên một không gian lộng lẫy.  Khách tham quan vừa đi vừa có thể chiêm ngưỡng vẻ đẹp tuyệt vời này. Thời gian tốt nhất trong năm để đi ngắm hoa là từ cuối tháng 4 đến giữa tháng 5. Tuy nhiên, tùy thuộc vào thời tiết mỗi năm, không phải năm nào hoa Tử Đằng cũng nở rộ và lộng lẫy. 3. Đường hầm tình yêu ở Ukraine Đường hầm tình yêu là cái tên mà người dân địa phương đặt cho đoạn đường sắt dài 3km tại làng Kleven, vùng Rivne, Ukraine.  Đoạn đường này được phủ một màu xanh mướt bởi chất liệu đặc biệt. Chính những bụi cây trồng san sát, đều nhau với những tán lá đan quyện tạo thành mái che biến nó thành một con đường hầm cổ tích tuyệt đẹp.  Mỗi ngày, xe lửa chỉ chạy qua đoạn đường này khoảng 3 lần để cung cấp gỗ cho một nhà máy gần thị trấn Klven, phía Đông Ukraine nên không gian ở đây khá yên tĩnh.   Vào mùa xuân, khi thời tiết bớt lạnh giá và cây cối xanh tươi trở lại, con đường trở thành địa điểm lãng mạn cho những cuộc tình đầy thú vị. 4. Đường hoa phượng tím ở Nam Phi Thành phố Johannesburg là khu rừng nhân tạo lớn nhất thế giới. Người ta trồng hơn 10 triệu cây để giữ màu xanh cho thành phố lớn nhất Nam Phi này.  Có ít nhất 49 loài phượng tím, hầu hết có nguồn gốc từ Nam Mỹ (Uruguay, Brazil, Peru và Argentina) và lưu vực Caribbean. Các loại cây nhiệt đới này được nhập khẩu vào Nam Phi cách đây hơn 100 năm. Tháng 10 là khoảng thời gian tuyệt vời nhất trong năm khi hàng ngàn cây phượng tím đồng loạt trổ hoa tạo nên một khung cảnh hết sức ngoạn mục trên các con phố ở Johannesburg. 5. Đường mòn qua hồ Plitvice ở Croatia Khu vực Plitvice tại Công viên Quốc gia Croatia nổi tiếng với mạng lưới 16 hồ và thác nước. Với mục đích mang hệ thống rừng sinh thái đến gần hơn với du khách, hai đường mòn Plitvica dài 9km và Corkova Uvala dài 21km đã được xây dựng.  Những con đường này được đánh dấu với những tấm biển và mũi tên chỉ dẫn kèm theo các quy định riêng của công viên, với các loại cây, rong rêu tuyệt đẹp tràn ngập hai bên lối đi.  Tại đây, du khách có thể chiêm ngưỡng sự giàu có và đa dạng của hệ sinh thái tại Công viên Quốc gia dọc theo hai bên đường. 6. Đường cây bạch quả ở Nhật Bản  Ở Nhật Bản, có hơn 65.000 cây bạch quả được trồng trên các đường phố, vườn và công viên. Đường cây bạch quả này nằm bên ngoài khuôn viên vườn Meiji Shrine, thuộc Shibuya, Tokyo.  Đây cũng là con đường bạch quả nổi tiếng ở Nhật. Có một câu chuyện ý nghĩa về loài cây này. Đó là sau khi Mỹ ném bom xuống Hiroshima, vẫn có 6 cây bạch quả sống sót và phát triển. Vì vậy, người Nhật coi bạch quả là “cây mang hy vọng” và được tôn kính trong văn hóa Nhật Bản. 7. Hàng rào Trung cổ ở Bắc Ireland Đại lộ chạy dọc theo hai hàng cây sồi này còn có tên gọi “những hàng rào Trung cổ”, được cho là đã 300 tuổi đời. Có tất cả hơn 100 cây sồi, chạy dọc suốt đại lộ Bregagh, gần ngôi làng Stranocum, hạt Antrim, Bắc Ireland.  Chúng tạo nên một vòng cung ôm trọn con đường. Nơi đây là một địa điểm nổi tiếng với những người đam mê chụp ảnh tại Bắc Ireland và du khách quốc tế. 8. Đường trúc Sagano ở Nhật Bản Rừng trúc Sagano ở Arashiyama, Kyoto là một trong những nơi yên ả, thanh bình nhất ở Nhật Bản. Con đường mòn được bao quanh bởi hàng ngàn cây trúc xanh mát thẳng tắp trải dài.  Những hàng rào dọc theo con đường được làm từ chính những nhánh và thân cây trúc bị đổ. Các con đường đi bộ cắt xuyên qua khu rừng là nơi lý tưởng cho một buổi đi dạo hay đạp xe đạp. Khu rừng đặc biệt hấp dẫn khi gió thổi qua rặng trúc tạo nên những âm thanh du dương, rì rào.  9. Đường Goncalo de Carvalho ở Brazil  Tại Brazil có một tuyến đường chiếm được rất nhiều sự yêu mến của mọi người nhờ vào vẻ đẹp mang tính tự nhiên, hoang dã đáng ngưỡng mộ.  Con đường được coi đẹp nhất thế giới này được tạo nên bởi hơn 100 cây Tipuana cao chót vót dọc theo đường Goncalo de Carvalho, Porto Alegre.  Kéo dài hơn 3 dãy phố, con đường phủ đầy bóng mát này khiến cho môi trường thành phố trở nên trong lành hơn. Năm 2006, cựu thị trưởng Joseph Fogaca đã ký sắc lệnh công nhận con đường là một phần của di sản lịch sử văn hóa, sinh thái và môi trường của Brazil. * Tài liệu tham khảo : AmusingPlanet, PlanetOddity, CNNGo, Ecorazzi...