HOẠT ĐỘNG TÔNG ĐỒ THIẾU NHI (8)

VII

PHƯƠNG PHÁP

            Phong trào có những phương tiện cần đem ra sử dụng để gúp nó đạt tới mục tiêu của nó.

            Những phương tiện đó, tuy có giá trị ở mọi quốc gia, nhưng đòi phải được thích nghi (xin xem những bằng chứng). Vì thế chương này chỉ trình bày những gì chủ yếu, căn bản mà thôi.

            Cố nhiên, phương pháp này dựa vào khoa sư phạm đã được bàn giải ở trên. Điều quan trọng cần nhắc lại đây là phải liên kết chặt chẽ giữa giáo dục và hoạt động.

I.- CHIẾN DỊCH THƯỜNG NIÊN.

            Chiến dịch thường niên làm thành yếu tố cốt tử của Phong trào.

1)    BẢN CHẤT CỦA NÓ.

Nó là một qui tắc cho việc giáo dục và tông đồ, giúp trẻ em tự linh động từ bên trong nếp sống của thế giới chúng. Nó định hướng, chủ động hóa, tinh thần hóa hành vi tự phát của trẻ em trong gia đình, ở lớp học, khi giải trí, lúc ở với chúng bạn. Nó giúp mỗi em và toàn thể tăng trưởng, cải tạo bản thân và tích cực tham gia vào việc biến đổi, cải tạo thế giới trẻ con của chúng và tất cả môi trường chúng sống, để Chúa Giê su Ki tô năng được nhìn nhận, yêu mến và hiểu biết hơn.

_ CHIẾN DỊCH THƯỜNG NIÊN VỪA TRÌNH ĐỘ CỦA TRẺ EM. Nó thúc đẩy chính các em hành động. Chính chúng làm chiến dịch. Cho được thế, cần :

+ Nó có thể làm cho từng em chú ý, kích thích những năng khiếu của nó, là một thích thú cho đời nó, khiến nó quyết định nhập cuộc.

+ Nó cũng nhằm số trẻ em tối đa : ở bất luận tuổi nào, hoàn cảnh, môi trường, khả năng…

_ ĐỂ NÓ ĐÁP ỨNG NHỮNG NHU CẦU CỦA TRẺ EM, những nhu cầu chúng cảm thấy, cũng như những cái chúng không ý thức, nó phải bắt đầu từ những thực tại của đời sống trẻ em, và nó có thể diễn bày trong những thực tại đó, CHIẾN DỊCH THƯỜNG NIÊN PHẢI CHÚ TRỌNG ĐẾN :

+ nhịp điệu của thời gian : các mùa, đời sống học trò…

+ nếp sống của trẻ em, tùy theo lứa tuổi, tính khí, ham thích nhất thời, tục lệ của thế giới trẻ con (ví dụ : những trò chơi theo mùa) v.v…

+ đời sống Giáo hội, với chu kỳ phụng vụ và những nhịp mạnh của nó, với những biến cố vĩ đại đánh dấu thực tại Giáo hội địa phương, địa phận, toàn quốc và thế giới :

+ đời sống quốc gia, với những biến cố đang diễn ra và những trào lưu tiêu biểu.

+ đời sống thế giới,

+ những biến cố trong sinh hoạt của chính phong trào : sinh hoạt quốc gia và quốc tế, những kỷ niệm v.v..

_ CHIẾN DỊCH THƯỜNG NIÊN NHẤT THỐNG PHONG TRÀO TRONG MỘT QUỐC GIA, bởi lẽ toàn khối thiếu nhi cùng khởi hành một trật, cùng tiến tới một mục tiêu.

2)    VIỆC KHỞI THẢO RA SAO.

Điều cần là Chiến dịch Thường niên phải bắt đầu từ những thực tại của đời sống, vì nó chủ trương đáp ứng những nhu cầu của trẻ em. Như thế, cần phải biết những thực tại đó. Do vậy, mở cuộc điều tra là việc thiết yếu.

_ PHẢI THU THẬP NHỮNG GÌ ?

Điều quan hệ là phải thu thập đời sống của số đông trẻ em bao nhiêu có thể, với những phong phú chúng sống, những nhu cầu được phát lộ, những khó khăn chúng gặp. Cho được thế, cần có những sự kiện trẻ em đã sống, chứ không phải những suy tư hay những giả thiết của những người lớn về những thái độ của trẻ em. Cũng cần có một khái niệm chính xác về toàn khối thiếu nhi thuộc những môi trường khác nhau, ở bất luận hoàn cảnh nào.

_ CUỘC ĐIỀU TRA NHẰM NHỮNG AI ?

Điều tra càng sâu rộng càng hay : những người hữu trách của Phong trào, cha mẹ, giáo chức, giảng viên giáo lý, linh mục, tu sĩ, nữ tu sĩ, các nhà giáo dục khác nhau, các chiến sĩ thanh niên và trưởng thành… là những người, bằng cách này hay cách khác, có tiếp xúc với trẻ em, có thể đem lại một cách hữu ích quan điểm của họ. Cũng có thể, nhưng với những phương tiện thích hợp, hướng thẳng cuộc điều tra đó vào trẻ em.

_ ĐIỀU TRA THẾ NÀO ?

Có thể bằng những phương tiện khác nhau. Tốt hơn là có những kết quả trên giấy tờ, để còn có thể suy nghĩ sau. Trong trường hợp chuyện vãn hay phỏng vấn, cần biên chép thật chắc chắn hoặc ghi âm.

+ với thanh niên hay những người trưởng thành, tốt hơn là hỏi họ về những sự kiện sống đúng y như họ có thể quan sát chung quanh họ, trong khung cảnh thông thường họ gặp gỡ trẻ em :

+ những người hữu trách của Phong trào có thể thêm vào đấy những suy tư về năm qua, về Chiến dịch Thường niên trước…

+ với trẻ em, cần phải rất giản dị, chẳng hạn như hỏi xem chúng thích gì ở nhà, trong khu phố, ở trường… cái chúng ưng làm khi ở với những trẻ khác, chúng bàn cãi những gì với bè bạn, chúng thích làm gì sau này… Tại sao ?...

_ RỒI SAO ?

+ Những người hữu trách của Phong trào mở cuộc điều tra, thu lượm các câu trả lời và thử rút ra những thực tại của đời sống trẻ em, mà tất cả những cái đó phát lộ, những nhu cầu, những ham thích của chúng v.v. Rồi từ đấy khởi thảo những qui tắc hành động chủ yếu.

Việc suy tư này tế nhị và khó làm. Phải tránh đừng giải thích quá vội vàng và nông cạn những yếu tố vừa nắm được trong tay.

Chẳng hạn, để trả lời câu hỏi : “em thích làm gì sau này?” một số quan trọng những em bé gái đã thưa : “làm nữ y tá”, thì có thể kết luận ra sao?

Điều lý thú ở đây là người ta chọn cái nghề không hẳn vì nó.

Mặt khác, rất may mắn vì nhiều lý do, mà những em bé gái được hỏi phần đông đã chẳng trở thành nữ y tá thật. Đối với chúng ta, điều quan hệ là sự lựa chọn đó có thể cho chúng ta thấy tâm trạng các em bé gái hôm nay. Do đấy, cũng cần phải biết cái lý do khiến chúng lựa chọn, cái “Tại sao”. Thật cũng dễ hiểu khi em gái nói mình chọn nghề đó bởi vì em muốn bớt sự đau khổ, muốn chữa bệnh… Nó phát lộ một tấm lòng quảng đại, một sự hiệp thông với những người khác, em đó thường lớn hơn em gái trả lời mình thấy sắc phục đẹp đẽ của mấy cô nữ y tá.

Không thể đưa ra thêm nhiều ví dụ, nhưng cần phải kéo sự chú ý cách riêng về điểm này. Cũng đừng do dự nhờ những người có đầy đủ khả năng về tâm lý học giúp giải thích những kết quả của các cuộc điều tra.

+ Chiến dịch thường được khởi thảo ở cấp độ một quốc gia hay một nhóm những quốc gia đồng ý với nhau, nếu có những thực tại gần gũi nhau. Ở trường hợp này, những người hữu trách địa phương gửi tới nhóm hữu trách địa phận hay toàn quốc những kết quả các cuộc tra cứu của mình . Nhưng khi chưa có nhóm hữu trách địa phận hay toàn quốc thì công việc cũng rất có thể thực hiện ở cấp độ địa phương mà thôi , những người hữu trách khi đó sẽ xây dựng một chiến dịch  thường niên cho xứ đạo hay cho khu vực của mình .

+ Chiến dịch thường niên theo thông lệ mở trong một năm . Nhưng không phải không thể, trong ít nhiều hoàn cảnh, hoặc kéo dài hoàn cảnh theo hướng đó một năm nữa , hoặc ngay từ lúc mở đầu đã dự trù một chiến dịch sống trong hai năm chẳng hạn . Trong trường hợp này, cũng như trong trường hợp chiến dịch chỉ kéo dài trong một năm, điều quan trọng là suy nghĩ, phải cho diễn tiến thế nào để trẻ em có thể nhập cuộc ở bất luận giai đoạn nào, mặc dầu chúng chưa sống ở giai đoạn trước .

           Chiến dịch thường niên làm sống động tất cả sinh hoạt phong trào . Chính nó là cội gốc những phương tiện khác nhau mà chúng ta sắp bàn tới, nó khuyến khích, nó đem hứng khởi cho những phương tiện đó . Nó giúp trẻ em tích cực tham gia vào công cuộc xây dựng thế giới trẻ con của chúng , xây dựng quê hương của chúng , xây dựng chính Nước Chúa vậy .

II.- NHỮNG HOẠT ĐỘNG

          Một điều rất hiển nhiên là chiến dịch thường niên phải là công chuyện của trẻ em, còn việc xây dựng chiến dịch để đáp ứng những đòi hỏi mà chúng ta vừa mô tả, lại thuộc phạm vi những người hữu trách, những nhà giáo dục, mà để làm việc đó, họ ngoan ngoãn theo dõi cuộc sống và trẻ em .

         Một điều cũng rõ ràng nữa là không thể có chuyện trình bày một cách cao siêu cho trẻ em những kết quả các cuộc tra cứu của những nhà giáo dục để chúng khởi công . Làm như thế không phù hợp với khoa sư phạm của Phong trào .

         Một khi đã xác định đường hướng cho cả năm, chỉ còn phải diễn tả nó bằng những hoạt động, và chỉ đem đề nghị với trẻ em những hoạt động đó mà thôi .

CÁC ĐẶC TÍNH CỦA NHỮNG HOẠT ĐỘNG

1)    HÌNH THỨC CỦA CHÚNG

-        Đó là một hoạt động có hình thức trò chơi , điều kiện thiết yếu đê nó thích hợp với trẻ em, vì đối với chúng chơi là hoạt động chủ yếu và sinh tử .

-       Hoạt động đó được trình bày như mộc cuộc mạo hiểm để làm, kích thích sự hăng say và thích thú ; mạo hiểm không phải cái gì khác, mà là mạo hiểm về một cuộc sống thành công trọn vẹn của đứa trẻ .

-       Cũng là một cuộc khám phá; vì chúng ta không sai khiến, không bắt ép nó làm, mà trực tiếp gợi lên sự ham thích, tính máy động, những năng khiếu của nó, khiến đứa trẻ tự ý dấn thân .

-       Đây là một hoạt động hết sức mềm dẻo, có thể thích nghi với trẻ em tùy theo lứa tuổi, những ham thích, những khả năng của chúng . Điều quan hệ là không làm để mà làm . Nhưng làm để đạt một mục tiêu, cái mục tiêu cần được tìm tòi, lực chọn .

2)    TRÌNH BÀY CÁC HOẠT ĐỘNG THẾ NÀO ?

       Những phương tiện cụ thể ở mỗi nước mỗi khác : tùy tình trạng Phong trào, những khả năng vật chất . Nơi dùng báo chí , có nơi dùng truyền đơn, bích chương, thông cáo, trò chơi …… cũng có thể nghĩ đến truyền thanh, truyền hình …..

       Điều quan hệ là những phương tiện đó phải được đặt đúng vào thế giới trẻ con , như một thành phần thuộc thế giới đó, làm cho trẻ ham thích, chú ý và phát động trò chơi .

3)    NHẰM NHỮNG AI  ?

      Nhằm toàn thể thiếu nhi, theo cái chân tướng của chúng hôm nay, dẫu chúng thế nào đi nữa . Những hoạt động đó phải để cho từng em tham gia vào, đưa ra  những ý kiến của nó, để cuộc chơi thành công tối đa . Tất cả các em phải được nhập cuộc, dẫu có vào đoàn hay không .

4)    NHỮNG HOẠT ĐỘNG ĐÓ GIÚP GÌ ?

       Mang theo trong mình một lý tưởng, những hoạt động đó giúp các em đặt một tinh thần mới vào những hành vi trong đời sống hằng ngày, và thực hiện một đôi điều dễ thương với bạn bè các em thường gặp . Những hoạt động đó giúp trẻ em sống hoàn hảo hơn những giá trị Ki tô giáo với những người khác và giữa những người khác .

       Những hoạt động đó để cho trẻ em khám phá những phong phú , và sự hùng tráng của thế giới, những giá trị quan yếu của con người (lòng nhân hậu, quảng đại, ngay thẳng, tình thương …..) , trật tự Tạo Hóa đã an bài, địa vị và vai trò của loài người trong việc tiếp tục công trình sáng tạo …..

       Các em cũng khám phá cả tội ác, sự khốn cùng , bất hạnh và kế hoạch Cứu chuộc của Chúa , giá trị của cố gắng và hy sinh, ý thức về người khác, niềm vui sống một cuộc đời đích thực trong bác ái …..

       Dần dần các em ý thức giá trị việc chúng làm, sự cần thiết chúng phải tham gia vào công cuộc xây dựng đất nước, thế giới, Giáo hội .

       Như thế, những hoạt động ảnh hưởng tới đời sống trẻ em không giới hạn vào đúng lúc trò chơi diễn tiến . Chúng biến cải dần dần tâm trạng của các em , quan niệm của các em về thế giới và về những người khác . Toàn bộ các thế giới trẻ con, với những phe, những nhóm của nó, được biến cải sâu xa, bị đảo lộn, dần dần chúng ý thức mục tiêu chúng đã cùng nhau đeo đuổi và khám phá mà không hay biết, chúng hành động như thế nhân danh ai và cho ai .

III.- NHỮNG CỘNG ĐỒNG

       Cộng đồng , hay những nhóm nhỏ trẻ em quay quần xung quanh một người hữu trách, là một trong những căn bản chủ yếu của sinh hoạt Phong trào .Nhờ đáy, việc tông đồ mới vững bền , việc giáo dục Ki tô giáo mà Phong trào cần ban phát cũng được đảm bảo . Chính vì thế, Các cộng đồng thường được dàn riêng cho trẻ em Công giáo , dự tòng và chính thống trong ít nhiều trường hợp (xem phụ lục I ) .

1)    MỤC TIÊU CỦA NHỮNG CỘNG ĐỒNG

      Trẻ em được kêu mời mang đến cộng đồng tất cả những gì làm nên nếp sống hằng ngày của chúng trong gia đình, tường học, khu phố, cùng với chúng bạn…. nếp sống náo nhiệt phần nào là nhờ ở Chiến Dịch Thường Niên .

      Qua tất cả những cái đó mà chúng được tự do lựa chọn, chúng khám phá cách cụ thể những đòi hỏi của đời sống Ki tô hữu của chúng .

      Chúng nhận thấy Đức Ki tô hiện diện trong đời chúng và những kẻ khác, và như thế , chúng khám phá ý nghĩa hành vi của chúng  và của kẻ khác . Nhân đấy, chúng được dìu dắt đến chỗ thay đổi thái độ, lối sống của chúng và chiếu giải thêm đời sống bác ái ở chính nơi chúng sống .

2)    SINH HOẠT CỘNG ĐỒNG ĐƯỢC THỰC HIỆN RA SAO ?

       Phong trào là một phong trào tông đồ, một phong trào thiếu nhi . Đừng quên yếu tố nào trong hai yếu tố đó .

       Để đạt mục tiêu, những cộng đồng cần phải :

• LẤY TRÒ CHƠI LÀM CĂN BẢN :  địa vị đặc biệt của trò chơi trong sinh hoạt Phong trào đã được thiết định nhiều lần . Trẻ em chỉ hiểu rõ cái mắt nó thấy, tay nó sờ, nó mó …. Nó hiểu qua những đường lối cụ thể .

        Trò chơi, bài hát, chuyện vui, thủ công, các kỹ thuật khác nhau ….. mang theo những giá trị căn bản . Chính qua những cái ấy mà đứa trẻ phát biểu và được mở mang về phương diện bản thân cũng như cộng đồng .

        Qua trung gian những kỹ thuật khác nhau mà trẻ em đem chính đời sống của chúng đến và phát biểu  tất cả những gì chúng và những trẻ khác làm .

         Đấy là những phương tiện cụ thể mà chúng cũng cần đến, để phát huy việc tông đồ của chúng, nâng đỡ hay phục hồi lại .

• VIỆC LÀM CỦA TRẺ EM :  các cộng đồng phải để cho trẻ em tự động tổ chức với nhau . Sinh hoạt cộng đồng là công chuyện của trẻ em . Người hữu trách có mặt đấy là để gợi ý, khuyến khích, dẫn lối, giúp đỡ chúng ý thức ; chứ không  “ chỉ huy” .

         Các cộng đồng phải để cho mỗi em cảm thấy thoải mái, tìm được vị trí riêng của nó , phù hợp với khả năng, sở thích và sự quảng đại dấn thân của nó .

• MỞ RỘNG CỬA :  hết thảy trẻ em có thể tham gia sinh hoạt những cộng đồng Phong trào, cần cảm thấy mình được mời vào và khi nào thích thì đến, mặc dầu không đến đều đặn .

@- Điểm này đòi hỏi trẻ em phải tổ hợp làm sao để được thoải mái :

      Điều quan trọng là phải lưu tâm đến lứa tuổi, phái tính, học lực, môi trường, hoàn cảnh (những em tàn tật chả hạn ) .

      Cũng cần một số khá đông trẻ em để có đời sống tập đoàn thật sự, ngoại cảnh thuận lợi …. Nhưng đừng quá đông , chẳng vậy, khó có thể thực hiện được cái lẽ tại sao lập cộng đồng .

      Thế có nghĩa là đừng do dự lập thêm những cộng đồng khác khi cần . Chính trẻ em phải điều khiển .

@ Điều tối quan trọng là chính sinh hoạt cộng đồng phải ăn nhịp với đời sống thiếu nhi . Những buổi họp có thể tổ chức hằng tuần hay nửa tháng. Có thể cần phải thưa hơn , nếu trẻ em ở xa nhau. Phải liệu sao cho nó ăn nhằm với đời sống trẻ em . Nếu như thưa thưa mới họp, thì buổi họp, phải kéo dài thêm để cộng đồng có thể thành hình, các em mới được thoải mái và quen thân nhau .Dù sao chăng nữa, ngày giờ họp phải được ấn định cùng với các em, có thể cùng với cả gia đình các em nữa .

@ Địa điểm họp cũng có tầm quan trọng của nó : Địa điểm phải dễ lui tới đối với trẻ em, không những do địa thế , mà còn do hoàn cảnh nữa . Chẳng hạn, tại ít nhiều nước, chỗ họp nằm trong trường học có thể là trở ngại lớn cho trẻ em và gia đình chúng lui tới .

Sự tham gia sinh hoạt một cộng đồng cho trẻ em cảm thấy mình là một thành phần hoạt động của một Phong trào . Đấy là một cuộc Giáo hội thực nghiệm vừa tầm vóc mà chúng sống như thế . Đối với trẻ em, thường là một trong những khám phá đầu tiên của  chúng về Giáo hội ở trình độ chúng . Từ đây, chúng hiểu dễ dàng hơn thế nào là Giáo hội, cộng đồng Ki tô hữu tuyệt luân, là Chúa Giê su Ki tô kế tục, và kế tục một phần nhờ chúng trong thế giới trẻ con của chúng .

IV.- THĂNG TIẾN BẢN THÂN

        Khoa sư phạm chúng ta chủ trương là khoa sư phạm nhân bản, nghĩa là giúp đào tạo con người của từng đứa trẻ . Mối lo lắng đó được biểu lộ qua các hoạt động do Chiến Dịch Thường Niên đề nghị với trẻ em và cuộc sinh hoạt các cộng đồng thiếu nhi . Những cộng đồng này nỗ lực lưu tâm tối đa đến từng cá nhân đứa trẻ, để đáp ứng những nhu cầu và khả năng của nó, giúp mỗi em tìm được chỗ đứng của mình . Phong trào đề nghị cụ thể  hóa một cách rõ ràng hơn nữa khía cạnh hoạt động đó bằng cái gọi là Thăng Tiến Bản Thân .

-       CÓ ĐIỀU GÌ QUAN HỆ ĐÂY ?

….. đề nghị với trẻ em tham gia sinh hoạt những cộng đồng , và những ai muốn thì quả quyết bước tới để khám phá thêm thiên chức làm con cái Chúa của mình và trả lời với một tình yêu lớn lao hơn .

-       PHẢI LÀM THẾ NÀO ?

Nói cách chung là đề nghị  với đứa trẻ  lựa chọn một cố gắng trong một khu vực đời nó : gia đình, trường học, khu phố, các cuộc chơi đùa ….. để đời nó thêm phù hợp với phúc âm . Cố gắng đó kéo dài trong ít nhiều tuần lễ, giúp nó tiến bước trong tình yêu những kẻ khác và Đức Ki tô .

             Mỗi đứa trẻ phải được tự do hoàn toàn khi lựa chọn . Chỉ vận dụngđến lòng quảng đại của nó mà thôi .  Đấy là công việc giữa Chúa và chính nó .

            Quãng thời gian đó thường có kèm theo việc đào sâu về mặt giáo lý và thiêng liêng, đứa trẻ lại dồn cố gắng của nó vào đấy .

            Cũng nên đề nghị với đứa trẻ biên ghi một cách cụ thể những gắng gỏi của nó vào sổ tay hoặc bằng bất cứ phương tiện nào xét là có ích .

            Trong lúc nó bước đi, đứa trẻ cần cảm thấy nó đượccả cộng đồng của nó nâng đỡ .

            Cũng có thể nghĩ đến việc cho đứa trẻ tuyên hứa trong một nghi thức có trao một dấu hiệu để minh chứng một cách cụ thể bước tiến của nó .

HOẠT ĐỘNG TÔNG ĐỒ THIẾU NHI (7)

VI

MỘT VÀI THỰC HIỆN

            Nhờ phong trào, trẻ em đã bắt đầu vào việc trong đời chúng. Ít nhiều bằng chứng cụ thể dưới đây thu nhặt từ nhiều vùng khác nhau trên khắp thế giới cho phép chúng ta quả quyết: trẻ em có khả năng theo đuổi một công cuộc tông đồ vừa tầm vóc chúng.

I.- TẠI PHI CHÂU.

            Đây là một vài sự kiện ghi nhận được từ nhiều nước.

+ TRẺ EM ĐƯỢC CÁI ĐỘNG LỰC CỦA PHONG TRÀO THÚC ĐẨY, CHÚNG TỰ Ý HOẠT ĐỘNG TRONG CUỘC SỐNG HÀNG NGÀY CỦA CHÚNG.

“… A”O”, CÁC ĐỘI HUÂN CÔNG (theo Chiến dịch Thường niên) đã tập trung được các em thuộc nhiều nhóm trong làng. Đó là nguồn hy vọng lớn lao cho mỗi khu xóm. Chỗ này các em cùng nhau trồng đậu lạc để trả tiền báo “Kisito” (một nguyệt san của Hùng Tâm Dũng Chí Phi châu), chỗ kia các em bán trứng luộc cho hành khách trên xe lửa để chuẩn bị đại hội rất rộn rịp vào dịp lễ Giáng sinh qui tụ hết các đội huân công… Nhóm các em thuộc khu lò gạch, chiều nọ đi học về, thấy lửa cháy sát một căn nhà. Một bà đốt cỏ xung quanh đấy, chẳng may gió to để ngọn lửa tạt vào nhà. Dorothea, một em gái 12 tuổi, nói với chúng bạn: “Lửa bén vào nhà rồi. Nào chúng ta thử kiếm một huân công như Moktar trong “Kisito” ấy mà”. Một em kể tiếp: “Chúng em chạy thật nhanh vào nhà vác thùng ra suối kiếm nước. Chúng em làm rất đàng hoàng, vui vẻ nữa, vì biết Chúa Giê su rất hài lòng về chúng em. Nếu chúng em bỏ qua huân công này, chắc sẽ có chuyện lôi thôi giữa bà đốt cỏ và ông chủ căn nhà nhỏ đó. Chúng em nghĩ rằng làm như thế mình đã ngăn cản được hai người cãi nhau. Bà đó vui mừng, nhưng chúng em còn vui hơn, vì đã là những đội viên huân công thật sự”.

“… TRONG LỚP CHÚNG EM CÓ NHIỀU DŨNG CHÍ và chúng em đã làm sổ Mùa chay chung với nhau, chúng em đã tránh được sự gian lận khi viết”.

“… Em rất bực khi họp hai đứa bạn của em, chúng nó đấu khẩu với nhau hoài; chúng em bàn với những HT khác phải cố tìm cách nào để dàn hòa, chúng em đã tổ chức những trò chơi và đi dạo với nhau, bây giờ hai đứa đã hòa hợp rồi”.

MAI LIÊN, 13 TUỔI: “DỊP LỄ GIÁNG SINH, chúng em đã tổ chức một bữa ăn tập thể để gây tình bạn giữa bọn con gái trong làng. Agatha đem sắn tới, Isave đem bí, Gioanna rau tawa (đặc biệt của Phi Châu), Paulina đem muối và Mai Liên chày để dã. Chúng em nấu nướng với nhau và sau bữa cơm thân mật, ai nấy trở về lòng đầy vui sướng”.

A.S :”… BÁC MÙ TÌM NHÀ MỘT NGƯỜI BẠN… tưởng đã đến gần nhà bạn thì lên tiếng gọi… hai tên vô lại 17 – 18 tuổi trêu chọc bác, dẫn bác đi xa hơn để đánh lừa bác. Giuse và Anton, 8 và 10 tuổi, thấy vậy… Anton liền chạy lại dắt tay bác mù dẫn đến nhà ông bạn. Giuse, 8 tuổi, nói với hai thằng kia: “Nếu là HT, các anh không bao giờ đánh lừa người mù”.

+ VIỆC TRẺ EM THAM GIA SINH HOẠT CỘNG ĐỒNG CỦA PHONG TRÀO GIÚP CÁC EM “THUẬT LẠI” VIỆC CÁC EM LÀM VỚI CHÚNG BẠN ĐỂ KHÁM PHÁ GIÁ TRỊ HÀNH VI CỦA CÁC EM VÀ SỰ HIỆN DIỆN CỦA ĐỨC KI TÔ, VÀ GIÚP CÁC EM TRỞ NÊN NHỮNG “CHỨNG NHÂN” HƠN NỮA NƠI CÁC EM SỐNG.

BRIGITTA, MỘT EM GÁI 13 TUỔI: “NHỜ NHỮNG CUỘC ĐIỀU TRA CỦA CHÚNG EM, chúng em biết được nhiều đứa mới trong bọn con gái. Chúng em đã tiếp xúc được gần 400 đứa nhờ việc điều tra đó. Đến buổi họp cộng đồng, chúng em ghi tên những đứa mới mà chúng em viết vào một tấm biển, vẽ một ái gạch nối các tên với nhau. Rồi mỗi khi chúng em giúp đỡ hay làm vui cho một người nào, chúng em dán một hình chữ nhật mầu vào tấm biển. Bây giờ chúng em có nhiều bạn…”.

“… LUCA THẬT LÀ THẰNG BẨN NHẤT TRƯỜNG. Blasiô, bạn học cùng lớp với nó, một chiều kia hỏi nó: “Sao bẩn thế, bồ? – “Tao không có xà bông, mà cũng cóc ai cho tao”! “Tao bỏ lễ Chúa nhật, chỉ vì tao chẳng có cái gì sạch cả, tao chỉ có mỗi một cái áo sơ mi rất bẩn, nên tao không thể giặt được”! Đến buổi họp HT, Blasiô nói về Luca. Các em quyết định làm một cái gì. “Nếu mai chúng mình ra sớm, sẽ nhặt được ít trái lê rụng, chúng mình đem bán lấy tiền mua xà bông”. Thế là sáng sớm hôm sau, người ta đã thấy những em trai với những trái lê, chúng đem bán ngay lấy tiền, rồi đi mua một bánh xà bông lớn cho Luca. Tuần sau, Luca xin đi họp với HT. Mới rồi, nó đã làm như chúng em, cũng mua được một bánh xà bông nhỏ”.

A.Y. :”… HAI CÔ BẠN GIẬN NHAU… Đến buổi họp DC, ai nấy đều cảm thấy khó thở. Các em không biết phải làm thế nào để dàn hòa D. và L., sau cùng hai em đã ôm lấy nhau khiến cả bọn vui mừng khôn tả. Nhưng một em có ý kiến: “Hôn vào má không đủ, mấy bồ đã làm thế một lần rồi và mấy bồ lại bất đồng ý kiến với nhau… phải tha thứ thật trong lòng mới được…”.

GIACOBÊ  : “NHỜ CÁC CÔNG TRƯỜNG, CHÚNG EM THAM GIA vào việc phát triển quê hương chúng em, điều đó khiến chúng em can đảm gia nhập chiến dịch “Kiến thiết Quốc gia”. Khi đến họp, chúng em mới thấy rằng, làm như thế là chúng em hoàn tất công trình của Chúa trên trái đất”.

I.              TẠI PHÁP QUỐC

Hôm đó là buổi họp đầu tiên của DC 8-10 tuổi sau kỳ nghỉ lễ Giáng sinh .

Chị Ane hữu trách , thấy em Ginetta tới, đôi mắt long lanh, nét mặt vui tươi hớn hở . Em bê một gói lớn, những bộ mặt quen thuộc trong khu phố cùng đi với em , chị Ane có thể quan sát thấy thêm hai bộ mặt mới .

“ Chị biết không chứ, Ginetta nói, trong kỳ nghỉ, chúng em đã làm kịch,chúng em thích tổ chức lễ “.

Một câu vắn tắt, nhưng đã là nguồn gốc một cuộc lễ qui tụ được số đông         trẻ em

GINETTA VÀ CHÚNG BẠN

         Để dễ dàng khám phá khu phố của Ginetta và cái “băng” của em , chúng ta nên lưu ý về một vài chi tiết : đây là một xóm lao động, có những chung cư lớn, trong một thành phố 100.000 dân . Chung quanh những ngôi nhà có một vài thảm cỏ xanh, nhưng cấm trẻ em không được bước chân vào . Ở trung tâm những ngôi nhà có một công viên để chơi, nhưng trẻ em thuộc phố Cầu, lại ưng chơi trên vỉa hè và trên đường phố cho có vẻ tự do hơn . Mùa đông, chúng tụm nhau ở những ô cầu thang. Tuy nhiên, chỗ ở chật hẹp, mà các gia đình lại thường đông. Việc coi sóc mấy em nhỏ cũng thường được trao phó cho những em lớn trong gia đình . Có những em như Christia chẳng hạn, phải coi nhà từ 6 giờ sáng, vì bố mẹ đều đi làm cả . Sau hết, các em gái đều phải giúp mẹ khá bộn những công việc hằng ngày và muốn đi chơi sớm hơn, thường phải rủ nhiều bè bạn đến rửa bát dĩa giúp .

         Điều đáng tiếc thường xảy ra là bố mẹ phải làm việc lâu giờ và vất vả, mà vô tuyến truyền hình lại chiếm một chỗ khá lớn, nên việc trao đổi trong gia đình không nhiều nhặc cho lắm .

        Chúng ta có thể đoán ngay không chút do dự rằng trẻ em trong phố quen biết nhau rất nhiều .Trường học, giờ chơi, những lúc bố mẹ sai phái càng giúp chúng đào sâu những mối liên lạc đó . Hội quán mấy em gái thường đến họp cộng đồng nằm ngay cạnh nhà thờ bên ngoài trú khu .Giá mà những buổi họp cộng đồng được tổ chức ngay trong khu phố có hay hơn không . Nó giúp trẻ em được ở gần nhà, giúp khám phá khu phố của chúng cũng như hòa mình với chúng bạn dễ dàng hơn .

NHỮNG GÌ THÚC ĐẨY CÁC EM NHẬP CUỘC

        Chúng ta đã hiểu rõ hoàn cảnh của khu phố các em, bây giờ cgu1ng ta thử xem ý tưởng về cuộc lễ nẩy nở trong đầu óc Ginetta và bạn bè em ra sao . Vào dịp cuối năm, tờ báo của các em gợi ý cho DC họp nhau trong một buổi canh thức Giáng sinh . Buổi họp là dịp gặp gỡ nhau ăn quà . Các em trong cộng đồng, với những ý tưởng của tờ báo và những khuyến khích của chị Ane, đã làm ở nhà nào là đèn , nào là hoa dây. Martina, một em trong bọn, nhờ mẹ em giúp đỡ , đã làm được những thiên thần nho nhỏ coi rất ngộ . Nhưng nhất là cuộc lễ cho phép gặp nhau thật đông trong vui tươi cùng với lời ca điệu múa . Ginetta và nhiều em khác trở về đầu óc đầy những ý tưởng . Trong kỳ nghỉ, các em gặp nhau luôn và các giờ rảnh rỗi đều được linh động bằng những trò chơi, những ý tưởng của tờ Fripounet (1) và vô tuyến truyền hình xác  định những dự án của các em . Các em nẩy ra ý thích diễn kịch là thế .

(1)  Fripounet là một tờ tuần báo có nhiều tranh ảnh của các thiếu nhi nam nữ 8-11 tuổi, viết theo tinh thần và khoa sư phạm của Phong trào . Tờ báo đề nghị với các em những hoạt động của chiến dịch thường niên

TRONG CỘNG ĐỒNG

         Chúng ta hãy trở lại buổi họp cộng đồng, Ginetta và mấy đứa bạn  bận những chiếc áo dự định cho các vai và cả đội DC dự một buổi trình diễn vở kịch “ Cô bé Maria” . Vở kịch chưa được thuộc mấy, nhưng chị hữu trách cứ khuyến khích các em dượt lại trong tuần . Điều quan trọng nhất là cái dự định ấy làm cho cả cộng đồng hăng say . “ Cuộc lễ à , hay” ! “Chúng em cũng thích làm cái gì “,một vài em nói như thế .  “ Hay mình tập lại vũ điệu Tô cách lan “ .  Annich đề nghị ? Còn Martina thì có một cuốn sách về Nàng Bạch Tuyết, em cho rằng để chia xẻ cái em khám phá với chúng bạn, trình diễn về các chú lùn là lý tưởng nhất .

        Chúng ta đoán biết vai trò to lớn của chị Ane  để nâng đỡ và khích lệ các dự án vừ tung ra đó . Cần phải lưu ý đến tài năng của mỗi em và cùng nhau xét xem còn những bạn nào khác mà quên chưa mời đến dự không .

SUY TƯ CỦA NHỮNG NGƯỜI HỮU TRÁCH

         Chắc hẳn, việc sửa soạn buổi lễ không thực hiện trong một vài phiên họp . Trong Hội đồng Hữu trách, chị Ane trình bầy kế hoạch cuộc lễ trước mặt toàn thể nhóm Hữu trách . Đây là dịp để suy nghĩ về thái độ của Ginetta, đem đối chiếu hoạt động của em với tất cả những gì người ta  biết về em và chúng bạn . Cảm tưởng đó rất xác thực nhờ có chị nữ tu cố vấn phụ trách việc dạy giáo lý trẻ em đường Cầu có thể bổ túc những điều chị Ane quả quyết . Cha tuyên úy Phong trào cũng giúp đào sâu các phong phú mà  một việc làm như thế cho chúng ta thoáng thấy . Cả nhóm Hữu trách khám phá thấy rằng nhờ một sự kiện tầm thường  đó mà khắp khu phố xung quanh chung cư cũng cảm thụ nhiều hay ít về cuộc lễ . Mục tiêu của Chiến Dịch Thường Niên trong tam cá nguyệt là giúp trẻ em hành động với tư cách con cái Chúa, sống trung thực với con người của mình nhiều hơn nữa . Thật thế, Ginetta và chúng bạn nhờ hiểu biết những khả năng bản thân và hổ tương của mình và quyết định một hành động chung, đã đạt được tới chỗ đó . Trong việc chọn vở kịch, phân chia các vai, tập dượt, y phục, ý kiến của mỗi em đã được tôn trọng . Điều đáng chú ý nhất là  Henrietta, mặc dầu em gặp phải những khó khăn khi giữ vai tuồng của mình, đã được các em khác đồng ý và khích lệ .

          Hoạt động được cùng nhau thực hiện, sự chú trọng đến từng em, những cố gắng để đi đến cùng, là phương thức các em tham gia vào công cuộc xây dựng Nước Chúa .

THỨC TỈNH NHỮNG NGƯỜI KHÁC

           Điều rất quan hệ đối với nhóm hữu trách có lẽ là con số trẻ em càng đông càng hay chú ý đến cuộc lễ . Điều đó đòi những người Hữu trách , trong những giao tế hằng ngày,lưu tâm hỏi han trẻ em hoặc trao đổi với các cha mẹ, giáo chức và những người lớn khác ở gần khối thiếu nhi . Họ cũng đã tổ chức một buổi họp mời tất cả những người đó tham dự . Đấy là cơ hội để chia xẻ những phong phú mà trẻ em đưa lại cho chúng ta . Nhóm Hữu trách cũng yêu cầu những người lớn đó nâng đỡ trẻ em trong việc chuẩn bị cuộc lễ .

KHÁM PHÁ GIÁ TRỊ CỦA VIỆC LÀM .

          Trong Hội Đồng Hữu Trách, chúng ta đã suy nghĩ về cách tìm hiểu cuộc sống các phe nhóm tự nhiên trong cộng đồng, một điểm tối quan hệ . Sự linh hoạt trong buổi họp chưa hẳn đã luôn luôn giúp phát biểu một cách sâu xa về cuộc sống mỗi em . Lúc hội họp với chị Ane, các em đều muốn kể, muốn khoe những cái các em đã làm trong tuần . Nhưng buổi họp cộng đồng không được dừng lại ở đáy, nó còn phải giúp các em khám phá giá trị của việc các em làm và đào sâu nữa . Chẳng may những  tờ báo của các cộng đồng, đề nghị một kỹ thuật, tán trợ một phát biểu và qua nó, sự suy nghĩ, đã không được phổ biến sâu rộng . Chính vì thế mà chị Ane phải giới thiệu vói các em một kỹ thuật khác thích hợp với hoàn cảnh hiện tại . Cộng đồng làm những nhóm cờ nhỏ, mỗi nhóm có mầu sắc khác nhau tùy theo số những người tham dự một hoạt động lựa chọn . Nhờ đấy,  chị Ane nhận thấy Sylvia , thường bị bỏ rơi, tham gia vào nhóm hát . Nhờ những câu hỏi khéo léo của chị, các em khám phá ra rằng mời Sylvia tham dự là điều thật hay . Được các em khuyến khích, Sylvia vui hơn . Cái vui cũng như cái tài hát của em đã kích thích cả bọn . Ồ , những lá cờ đó, với những dấu nhạc tượng trưng hết thảy chúng bạn, đã được làm một cách cẩn thận và ân cần biết bao .

          Còn câu chuyện Nàng Bạch Tuyết , không dễ mấy đâu . Vai chính được cả bọn của Martina tranh nhau . Chắc chắn không thể làm được những lá cờ xinh xinh nếu cả đội bất đồng ý kiến, vì những lá cờ đó trước hết tiêu biểu cho cái vui chia xẻ trong một thực hiện chung .

          Các em trong cộng đồng cũng muốn làm một lá cờ cho bà Laurenso, vì lẽ bà đã nhận dạy các em một vũ điệu theo bản nhạc của các em lựa chọn .

KẾT LUẬN

Và cuộc lễ đã diễn ra ….. Chắc các bạn cũng đoán biết còn rất nhiều việc phải làm và nhiều lúc bực bội, tưởng không bao giờ tới đích . Nhưng, đó là một dịp cho chúng ta , những người Hữu trách, thấy rõ hơn rằng trẻ em có khả năng làm được những chuyện to lớn và còn nhiều cái chúng ta phải làm để luôn luôn giúp các em hay hơn .

II.            TẠI CHÂU MỸ LA TINH

• SINH HOẠT PHONG TRÀO GIÚP TRẺ EM ĐỂ Ý ĐẾN NGƯỜI KHÁC

            “ Những em gái 10-15 tuổi thuộc một khu phố lao động đi cắm trại tám ngày     liền trên bãi biển cùng với hai chị hữu trách và hai nữ tu . Chương trìn trại căn cứ vào tình bạn .

           Những em lớn, lĩnh trách nhiệm về những em nhỏ một cách rất cẩn thận . Các em bỏ thời giờ để giúp những em không biết bơi lợi dụng những buổi được chơi gần nước .

          Một hôm các em gặp những em gái cùng tuổi thuộc một trường dòng  . Các em này hơi buồn vì phải giữ kỷ luật chặt chẽ .

         Các em DC trong trại  nhận thấy tình cảnh  và hiểu điều đó không đúng . Các em liền  dạy các em kia trò chơi, cho chúng ít kẹo bánh  và chúng lại vui vẻ .

        Các em bên trường đã cám ơn các em DC  bên trại về tình thân hữu của các em và để đáp lại, đã mời các em DC tới lưu xá của các em “ .

         “ ……. Trong một khu phố nghèo thuộc …. Có một đoàn DC  . Ngày kia, có một em nói rằng em có biết một bà già, nghèo hơn các em nhiều lắm và bà cần được giúp đỡ . Đến buổi họp các em đồng ý mỗi em sẽ cho bà cái gì và trong buổi họp tới, các em đã thu lượm tất cả những gì các em có thể đem đến cho bà “.

• TRẺ EM LÀM CHỨNG ĐỜI SỐNG ĐỨC TIN CỦA CÁC EM

      “…..Một đội con trai (13- 15 tuổi) thuộc khu phố bình dân ở …. Đã có sáng kiến, xin anh Hữu trách đưa về vùng quê, đến một làng có những người muốn biết về Phong trào . Anh Hữu trách cùng với một thanh niên khác vào trong làng đó thăm các gia đình muốn đón tiếp các em HT và chuẩn bị chỗ ở . Thế rồi, các em đến các gia đình, sống với họ trong hai ngày, cùng chia xẻ với họ trong bữa ăn cũng như trong tất cả cuộc sống của họ và đem đến cho họ một niềm vui với cử chỉ những trẻ em Ki tô hữu .

       Các em tổ chức những trò chơi và một buổi lửa trại mà ai nấy đều đến tham dự . Sáng Chúa nhật các em cùng đi tham dự thánh lễ . Người ta nhận thấy rằng theo thói quen trước kia rất ít người đi lễ, nhưng ngày hôm đó các gia đình có HT đến thăm cũng như các người quen thân của họ đều có mặt .

        Các em HT trở về rất hài lòng vì đã đem đến cho họ một niềm vui . Họ cũng quyết định giữ mối liên lạc với các em và sẽ mời các em tới nhà họ  vào các dịp khác .”

         MỘT VÀI BẰNG CHỨNG ĐÓ không có ý coi là những tấm gương cần bắt chước hay những mô phạm  cho sinh hoạt Phong trào , mà chỉ là để minh chứng rằng, trẻ em có thể làm khi người ta tin tưởng vào những khả năng của chúng  và nâng đỡ chúng trong những sáng kiến của chúng .

         Nó cũng minh chứng rằng, những điều Phong trào thực hiện được, rất khác nhau tùy theo hoàn cảnh của cuộc sống . Những câu trả lời được đem ra cần phải phù hợp với những phức tạp của những hoàn cảnh . Nhưng đồng thời nó cũng cho chúng ta thấy cái linh khí chung đem lại sức sống cho tất cả những bằng chứng ấy và biểu lộ sự thuần nhất sâu xa của chúng .

          Mong rằng một vài bằng chứng này giúp ai nấy nhận thấy, từ những căn bản chung sẽ được trình bày ở những chương sau, tất cả cần được suy nghĩ kỹ càng và thích nghi, để có thể đi sát với cuộc sống và sứ mạng của Phong trào .

                                                                                                                    (còn tiếp)

MỘT CÁCH GIÚP NGƯỜI

Một cách giúp người

Người ăn xin

Một người ăn mày đến trước một trang viên, gặp nữ chủ nhân để ăn xin. Người ăn mày này rất tội nghiệp, cánh tay bị cụt, tay áo trống trải đung đưa, người nào trông thấy cũng đều khẳng khái bố thí cho. Tuy nhiên, vị chủ nhân này lại không hề khách khí, chỉ ra đống gạch trước cửa nói với người ăn mày: “Ngươi giúp ta chuyển đống gạch này ra nhà sau đi”.

Người ăn mày giận dữ nói: “Tôi chỉ có một tay, bà còn nhẫn tâm bảo vác gạch. Không muốn cho thì thôi vậy, cần chi phải trêu ghẹo người khác?”

Vị chủ nhân không chút nổi giận, cúi người xuống bắt đầu dọn gạch. Bà ta cố ý chỉ dùng một tay để chuyển, sau đó bà nói:

“Ngươi thấy đấy, không phải chỉ dùng hai tay mới có thể sống được. Ngươi có thể làm, vậy tại sao lại không làm chứ?”

Người ăn mày lặng người đi, hắn ta nhìn vị nữ chủ nhân với ánh mắt kỳ dị, trái cổ nhô nhọn giống như một quả trám chuyển động lên xuống 2 lượt. Cuối cùng, hắn cúi người xuống, dùng cánh tay còn lại bắt đầu chuyển gạch. Một lần chỉ có thể chuyển đi hai viên gạch. Hắn chuyển như thế đúng hai tiếng đồng hồ thì hết đống gạch. Mệt, hắn thở như bò kéo xe, trên mặt dính đầy bụi, mấy chòm tóc rối bị mồ hôi ướt dính xéo trên góc trán.

Nữ chủ nhân đưa cho người ăn mày một cái khăn lông trắng như tuyết. Người ăn mày đón lấy lau mặt và cổ một lượt rất kỹ; chiếc khăn lông trắng đã biến thành chiếc khăn lông đen. Người phụ nữ lại đưa cho hắn 20 đô-la, người ăn mày cảm kích nói:

“Cảm ơn bà”.

“Ngươi không cần cảm ơn ta, đây là tiền công ngươi kiếm được dựa vào sức lực của mình”.

Người ăn mày nói:

“Tôi sẽ không quên bà, để cho tôi giữ làm kỷ niệm vậy”.

Nói xong, hắn cúi người chào thật thấp và sau đó lên đường.

Qua nhiều ngày sau lại có một người ăn mày khác đến trang viên này. Người phụ nữ đó lại dẫn người ăn mày vào nhà sau, chỉ đống gạch, và nói:

“Chuyển đống gạch này ra trước nhà, ta sẽ trả cho ngươi hai mươi đô-la”.

Người ăn mày với hai tay còn nguyên vẹn này bỏ đi, không biết là do không thèm 20 đô-la hay do điều gì khác.

Người con của người phụ nữ không hiểu, liền hỏi mẹ:

“Lần trước mẹ kêu ăn mày chuyển đống gạch này từ trước nhà ra sau nhà. Lần này mẹ lại kêu ăn mày chuyển gạch từ sau nhà ra trước nhà. Rốt cuộc mẹ muốn đống gạch ở sau nhà hay là ở trước nhà?”.

Người mẹ nói với con rằng:

“Gạch đặt trước nhà hay sau nhà đều như nhau, nhưng chuyển hay không chuyển, đối với người ăn mày mà nói, thì lại không giống nhau”.

Sau này cũng có mấy người ăn mày đến xin ăn, đống gạch đó được chuyển đi mấy lượt.

************

Vài năm sau, có một người rất chỉnh tề đến trang viện này. Ông ta mặc veston, mang giày da, trông chững chạc hiên ngang như những người thành công với sự tự tin và tự trọng, chỉ có điều là người này chỉ có một cánh tay trái. Ông ta cúi người xuống, nói với vị nữ chủ nhân nay đã có phần già đi:

“Nếu không có bà, tôi vẫn chỉ là một kẻ ăn mày. Thế nhưng bây giờ tôi là Chủ tịch Hội đồng Quản trị của một công ty”.

Người phụ nữ đã không còn nhớ ra ông là ai, bà hờ hững nói:

“Đấy là do chính bản thân ông làm ra mà thôi”.

Người Chủ tịch Hội đồng Quản trị một tay mời người phụ nữ cùng cả nhà bà dọn đến thành phố để sống những ngày thoải mái. Người phụ nữ nói:

“Chúng tôi không thể nhận sự chăm sóc của ông được”.

“Tại sao?”

“Bởi vì cả nhà chúng tôi ai cũng có hai tay”.

Người chủ tịch tuy đau lòng nhưng vẫn kiên trì:

“Thưa bà, bà giúp tôi hiểu được thế nào là Nhân, thế nào là Cách. Căn nhà đó là tiền công mà bà đã dạy cho tôi”.

Người phụ nữ nói:

“Vậy thì ông đem căn nhà ấy tặng cho người nào không còn cánh tay nào cả !”.

                                                                        (NGOAN NGUYEN / BÙI DUY KHUÊ)