THÁNG CÁC LINH HỒN - BÀN VỀ LỄ GIỖ

      Người Việt Nam chúng ta có một phong tục truyền thống tốt đẹp rất đáng trân trọng, đó là ngày kỵ Giỗ người thân trong gia đình, giòng họ hay xóm làng. Ngày Giỗ là ngày tưởng nhớ người đã khuất, tri ân, cảm tạ. Và hơn tất cả là dịp qui tụ những người còn sống, để ôn lại những kỷ niệm, suy tôn công đức, công trạng của người đã mãn phần. Bài sau đây muốn gói gọn trong ngày Giỗ trong gia tộc.

      Thông thường, đối với phong tục Việt Nam, việc Giỗ chạp được tổ chức vào dịp bách nhật – còn gọi là Giỗ trăm ngày; rồi giỗ đầu ( sau đúng một năm); giỗ tất hay còn gọi là Giỗ đọan tang (sau 3 năm tròn ). Đó là những ngày giỗ hầu hết mọi gia tộc đều tổ chức, lớn hay nhỏ tùy điều kiện kinh tế. Ngòai ra, cứ mỗi năm, không bắt buộc, cứ vào ngày kỵ, tùy gia tộc, hay nhỏ hơn, từng gia đình có thể tổ chức lễ giỗ gọn nhẹ trong nội bộ.

        Ngày Giỗ trong gia tộc, vị đại diện thông báo cho mọi người trong tộc họ về địa điểm, qui mô tổ chức và bàn bạc trao đổi trong thân tộc về việc góp giỗ, qui mô tổ chức. Suy cử người cử hành các lễ nghi hoặc mời các vị Trưởng lão trong họ, vị lãnh đạo tôn giáo chủ lễ. Ngòai các nghi thức về tâm linh còn có nghi thức suy tôn công đức, ôn lại thân thế sự nghiệp của bậc tiền nhân để con cháu, chắt ôn cố, tôn vinh. Sau cùng là phần dự tiệc, con cháu, người thân quây quần bên mâm cỗ. Mâm cỗ long trọng thường được sắp trước bàn thờ gia tiên. Chủ gia thắp hương mời tiên tổ, và dưới sự chứng kiến của vong linh người đã khuất về dự. Sau khi tàn nhang, mọi người  cùng nhau xum họp, hàn huyên, thăm hỏi nhau, cùng tâm tình trong tình yêu thương, đòan kết, đùm bọc lẫn nhau. Thể hiện mong ước của các bậc tiên nhân trong giòng họ. Bàn chuyện giúp nhau làm ăn, cải thiện cuộc sống và tiếp tục hẹn nhau ngày giỗ năm tới, lần tới. . .

     Đối với người Việt Nam Công Giáo, truyền thống tốt đẹp của dân tộc được Giáo hội trân trọng và kế thừa. Đạo Hiếu của dân tộc được Hội Thánh Phúc Âm hóa. Mọi người tín hữu phải “Xây dựng trong HộiThánh một nếp sống và một lối diễn tả Đức tin phù hợp với truyền thống dân tộc “ ( Thư Chung 1980 ). 

      Thật vậy, Công đồng chung Vaticanno II đã tuyên bố :

”Những gì tốt đẹp trong tâm hồn và  tư tưởng của lòai người hoặc trong lễ nghi và văn hóa riêng của các dân tộc, họat động của Hội Thánh không nhằm tiêu diệt, nhưng làm cho lành mạnh, nâng cao và kiện tòan, hầu làm vinh danh Thiên Chúa và mưu cầu hạnh phúc cho con người “(GH, 17,1 ). 

        Chính vì thế ngày Giỗ theo truyền thống của dân tộc Việt Nam không có gì xa lạ với người Công Giáo Việt Nam. Có người chưa hiểu cũng đặt câu hỏi “ Người Công Giáo mà cũng có ngày Giỗ à ?” Có chứ! Đó là ngày kỷ niệm, tưởng nhớ, cầu nguyện cho người thân đã ra đi trước . 

         Người Công Giáo chúng ta tin “Tôi tin xác lòai người ngày sau sống lại, tôi tin một cuộc sống vĩnh cửu “( Kinh Tin Kính ). Đức tin đó giúp chúng ta vẫn nhận ra người thân yêu, dù cách biệt chúng ta trong cuộc sống trần gian, nhưng vẫn ở bên chúng ta trong đời sống tâm linh. Người đã khuất vẫn hiệp thông với người còn sống trong Hội Thánh cùng thông công. Người ra đi trước vẫn cần những lời cầu nguyện, những hy sinh, những gương lành của cộng đồng lữ hành dương thế để họ đón nhận được Lòng Chúa thương xót khi không còn tại thế này. Đổi lại, các Linh hồn, khi đã được hưởng vinh phúc nước Trời sẽ cầu bầu cho chúng ta trước tòa Thiên Chúa ( ngôn ngữ dân gian quen gọi là phù hộ độ trì cho chúng ta ).

        Vậy ngày Giỗ của người Công Giáo Việt Nam được tổ chức ra sao ? Xin ghi nhận và giới thiệu đến bà con mình những nét chính của một ngày Giỗ của người Công Giáo Việt Nam hiện nay .

       Trước tiên là việc thông báo, như mọi gia tộc, gia đình, những người trách nhiệm tổ chức bàn bạc, sau khi thống nhất trong gia tộc, gia đình thì báo tin đến họ hàng, thân thích bằng nhắn lời qua nhau. Hiện nay do phương tiện thông tin thuận tiện , nhiều người dùng tin nhắn trên điện thọai. Cũng có người in thiệp báo tin gửi đi trước ngày giỗ ít nhất một tuần. Thư, tin chủ yếu thông báo ngày giờ Lễ Giỗ tại nhà thờ ( nếu  có xin lễ ). Giờ đọc kinh Giỗ tại gia ( nếu không mời dự  Lễ tại nhà thờ). Giờ dự tiệc giỗ .

       Đối với đa số bà con mình thì thường xin lễ cầu nguyện cho người thân tại nhà thờ vào trước một ngày, hay chính ngày, nhưng là lễ sáng sớm hoặc chiều tối, chủ yếu là dòng họ ở gần đến dự, còn ở xa hoặc vì không thuân lợi giờ giấc, thì hiệp thông cầu nguyện. Cũng có gia đình tổ chức cho con cháu, họ hàng vào viếng thân nhân tại nghĩa trang hay nhà Chờ Phục sinh( nhà hài cốt ) của giáo xứ, nơi lưu giữ linh cốt, đọc kinh cầu nguyện. Một số ít gia đình nhân giỗ trăm ngày, Giỗ đầu hay Giỗ tất, có xin lễ riêng,lễ ngòai giờ, thường mời đông đảo bà con, thân hữu đến dự sau đó dự tiệc tại Hội trường, hay nhà hàng . . . Đây là những trường hợp ngọai lệ, không đề cập sâu .

      Với những ngày Giỗ tại gia, gia chủ nên mời mọi người đến sớm hơn khi khai tiệc khỏang 30 phút. Thời gian này để mọi người dự kịp ổn định. Gia chủ mời đọc kinh Giỗ khỏang mươi lăm phút, ngắn gọn nhưng đẩy đủ. Chương trình gợi ý như sau :

 1/ Khai mạc: Người hướng dẫn nói sơ qua ý nghĩa ngày Giỗ, ôn lại thân thế sự nghiệp người quá cố. Đây là lần Giỗ thứ mấy? nêu Thánh danh Linh hồn ? rồi mời mọi người cùng hiệp ý cầu nguyện.

2/ Gia chủ thắp nến, thắp hương trước bàn thờ Thiên Chúa. Vị đại diện niệm hương trước di ảnh người đã khuất trên bàn thờ gia tiên, xin Thiên Chúa đón nhận những lời nguyện xin của con cháu cho Linh hồn cầu nguyện hôm nay, nhận được  lòng Chúa thương  xót.

3/ Kinh Giỗ: - Hát Kinh Chúa Thánh Thần, Kinh ăn năn tội – Lãnh nhận Lời Chúa : Đọc một đọan Phúc Âm - Suy niệm 1-3 phút – Lời nguyện gia đình ( đại diện gia đình đọc  lời nguyện )- Đọc” kinh Vực sâu” hay hát bài” Từ vực sâu u tối” . . .- Kinh cám, Trông cậy. Hát : “ Từ chốn luyện hình u tối” hay” Lạy Mẹ xin yên ủi “– Kết thúc.( Tổng cộng thời gian khỏang 15 phút).  ( Mời tham khảo cuốn KINH NGUYỆN GIA ĐÌNH của Linh Mục ĐAN VINH )

4/ Phần Tiệc Giỗ : Gia chủ mời mọi người vào bàn tiệc và nói ít lời tâm tình, đại ý:  kính mời các vị tiên nhân cùng hiệp thông, chứng giám cho lòng tưởng nhớ, tri ân của những người còn sống. Mọi người cùng xin Chúa chúc lành cho của ăn, cùng hợp lòng chia sẻ trong thân tình. ( Tránh chè chén say sưa, gây phiền hà cho xóm ngõ ) .

       Tổ chức Lễ Giỗ, qua Thánh lễ, qua giờ kinh sốt sắng là điều nên làm, nên khuyến khích. Không chỉ trong các gia đình lớn tam tứ đại đồng đường, nhiều thế hệ chung sống, mà kể cả các Gia đình trẻ hôm nay.  Nên luân phiên nhau trong gia tộc tổ chức ( góp giỗ với nhau ) hầu cho con cháu, những thế hệ sau này biết thờ phượng Thiên Chúa, tôn kính tổ tiên, tri ân công đức các bậc tiên nhân trong họ tộc. Điều này đẹp lòng Chúa và đẹp lòng cha mẹ hai bên, cũng là thể hiện niềm tin giữa những người anh chi em trong xóm ngõ, trong nghề nghiệp, bằng hữu về bổn phận hiếu kính tổ tiên của người Công Giáo chúng ta, luôn biết sống theo Lời Chúa dạy. Xóa đi hiểu lầm đáng tiếc lâu nay cho rằng người Công Giáo Việt Nam không nhớ đến Ông Bà tổ tiên. Đó cũng là một cách thức Loan báo Tin Mừng, đề nghị nên áp dụng ngay từ Năm Đức Tin này, nếu chưa tổ chức xứng hợp lâu nay .

                                                                                  Đỗ Công Minh - 28-10-2013 

                                                                                        (Nguồn : thanhlinh.net)

MẸ Ở LẠI , CON PHẢI ĐI LÀM THÁNH !

                                             (LỄ CÁC THÁNH - 2013)

         Khi tôi còn ở quê, lúc đó là một chú giúp lễ trong nhà thờ. Vào một buổi chiều, tôi đang ngồi chuẩn bị cho chương trình rước kiệu các thánh tử đạo Việt Nam. Có một ông trùm ở giáo xứ bên cạnh, là người đã quen biết tôi trước đó đến để gặp cha xứ. Trong lúc chờ đợi cha xứ đi kẻ liệt về, ông trùm kể cho tôi nghe chuyện giáo dân của làng ông bị bách hại trong thời kỳ cấm đạo, ông nói: lúc đó, quân lính bao vây làng, sau đó quan quân bắt hết mọi người ra đình làng trình diện và bắt phải bỏ đạo. Giáo dân trung thành với Chúa đã cương quyết không bỏ đạo, vì thế, họ bắt đi đầy, một số thì bị ghép sống với những người ngoài Công Giáo (phân sáp), số còn lại họ chôn tập thể, nhà của dân thì bị đốt sạch... Tôi nghe đến đây thì rất cảm phục. Điều mà tôi nghĩ trong đầu lúc này là những người giáo dân can trường đó, các ngài chấp nhận chết vì đạo Chúa cách trung thành như vậy, họ cũng là các thánh tử đạo. Thế nhưng, nếu rà soát trong danh sách 118 thánh tử đạo Việt Nam được Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II phong thánh chính thức vào ngày 19/6/1988 thì hoàn toàn không có các ngài.

1. Các Thánh là ai?

                Hôm nay, Giáo Hội mừng kính trọng thể các thánh Nam Nữ. Lý do có ngày lễ này là vì trong Giáo Hội có rất nhiều những vị thánh không được phong và có ngày lễ mừng. Các ngày trong năm phụng vụ, Giáo Hội chỉ mừng những vị thánh đã được tôn phong cụ thể và rõ ràng. Tuy nhiên, bên cạnh đó, có biết bao vị thánh vô danh, nhưng thực sự các ngài cũng là những vị thánh như các đấng được mừng trong lịch phụng vụ. Vì thế, Giáo Hội dành riêng một ngày để mừng kính chung các ngài.

              Việc mừng kính các thánh hay không thì cũng chẳng thêm gì cho các ngài, bởi vì các ngài đã là thánh. Nhưng việc mừng kính các ngài là để tôn vinh, cảm tạ Thiên Chúa đã làm những điều kỳ diệu nơi cuộc sống của các ngài. Đồng thời, tôn kính các ngài như là những mẫu gương cho chúng ta noi theo. Vậy con đường nên thánh của các ngài là gì? Cuộc sống của các ngài có phải là siêu quần bạt chúng, là phi thường không? Thưa là không! Con đường nên thánh của các ngài là một con đường hướng thiện, yêu thương, tha thứ và rất bình dân. Cuộc sống của các ngài cũng bình thường như ai, các ngài chính là những người cha, người mẹ gương mẫu, là người hàng xóm tốt bụng, là người chủ nhà sẵn sàng cho khách trú chân khi lỡ đường, các ngài là những người thợ mộc, thợ nề, thợ thủ công, là công nhân, nông dân, cũng có thể các ngài là những kỹ sư, bác sĩ.... lại có những vị thánh xuất thân từ một hoàng tộc, lại có những đấng sinh ra không ai biết, chết không ai hay, có những vị thánh trong hàng ngũ Giáo Hoàng, Hồng Y, Giám Mục, Linh Mục, Tu Sĩ. Tất cả họ là những bậc tổ tiên, cô bác, anh chị em với chúng ta lúc còn tại thế.

               Tuy xuất phát điểm khác nhau, nhưng đều chung một mẫu số là các ngài làm mọi việc bình thường cách phi thường vì lòng mến Chúa và yêu người. Tất cả cuộc sống của các thánh được trở nên tốt lành và đẹp lòng Chúa là vì các ngài sống những giá trị Tin Mừng cách trung thành. Các ngài đã rập đời sống của mình theo gương mẫu Chúa Giêsu, đã để cuộc đời của mình cho ánh sáng Mặt Trời Công Chính chiếu qua. Các ngài thật giống chúng ta ở điểm khởi đầu, nhưng khác ở chỗ là đi đến cùng. Các ngài sống tinh thần thánh cách trọn vẹn chứ không như kiểu làm thánh “lâm thời” như chúng ta. Thật vậy, thánh “lâm thời” là khi phong ba dồn dập, nước sơn sẽ phai nhạt và tượng thánh sẽ hiện nguyên hình quỉ. (x. ĐHV, số 44). Các ngài là những người đã dám sống triệt để chân lý đã tin thay vì nửa vời. Và các ngài là những người: " từ đau khổ lớn lao mà đến, họ giặt áo và tẩy áo trắng trong máu Con Chiên". Các ngài chính là những người tin vào Đức Kitô Giêsu, và là những người sống tinh thần bản “Hiến Chương Nước Trời” cách trọn vẹn và suất sắc.

               Thật vậy, các ngài là những người thuộc nằm lòng và sống trọn vẹn lời mời gọi của Đức Giêsu: “Anh em hãy mang lấy ách của Tôi và hãy học cùng Tôi vì Tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường vì ách của Tôi thì êm ái, gánh của Tôi thì nhẹ nhàng” ; hay: “Hãy nên hoàn thiện như Cha Trên Trời” (Mt 5, 48), rồi cả cuộc đời của các ngài là những người đi theo Chúa trên con đường khổ giá vì lòng yêu mến Chúa và yêu thương con người tha thiết. Đây chính là con đường Chân Phúc.

          Có nhiều con đường để nên thánh, và có nhiều cách nên thánh. Hôm nay, Chúa Giêsu đã vạch ra con đường Chân Phúc để như một lời mời gọi những ai muốn trở nên giống Chúa cách trọn vẹn hơn... Con đường đó được gọi là con đường hoàn thiện, hay một bản “Hiến Chương Nước Trời”.

            Quả thật, các ngài là những người yêu mến tinh thần nghèo khó, sống hiền lành, biết thương cảm, vui với người vui, khóc với người khóc, luôn thương xót những người cơ bần, khao khát sống công chính, trong sạch, luôn xây dựng hòa bình, kiến tạo sự hiệp nhất và, các ngài là những người sẵn sàng vì Chúa mà quên thân mình. Sẵn sàng noi gương Chúa để sống và chết vì yêu. Các ngài là những người xứng đáng được Chúa ghi sổ vàng và hưởng lời chúc phúc của Chúa: “ Nào những kẻ Cha Ta chúc phúc, hãy đến thừa hưởng Vương Quốc dọn sẵn cho các ngươi ngay từ thuở tạo thiên lập địa. Vì xưa Ta đói, các ngươi đã cho ăn; Ta khát, các ngươi đã cho uống; Ta là khách lạ, các ngươi đã tiếp rước; Ta trần truồng, các ngươi đã cho mặc; Ta đau yếu, các ngươi đã thăm nom; Ta ngồi tù, các ngươi đã đến thăm" (Mt 25, 35).

2. Sống thánh trong đời thường

          Khi mừng lễ các thánh Nam Nữ như vậy, trước tiên, Mẹ Giáo Hội muốn nhắc nhở cho con cái biết rằng có một sự hiệp thông rất mật thiết giữa ba thành phần trong Giáo Hội: Giáo Hội Lữ Hành, Giáo Hội Thanh Luyện và Giáo Hội Chiến Thắng. Nói cách khác, có một mối liên hệ thiêng liêng hỗ tương giữa những người còn đang sống ở trên dương thế này với những linh hồn đang chịu thanh luyện trong Luyện Tội và với các thánh đang hưởng vinh phúc trên Thiên Đàng (x. GLTYGHCG, số 195 & Lumen Gentium, số 49).

            Thứ đến, chúng ta hãy tạ ơn Chúa vì ân sủng của Chúa tràn ngập trên cuộc đời các thánh, để từ ân sủng của Chúa, các ngài đón nhận và tỏa hương nhân đức trong cuộc sống, đồng thời lưu truyền lại cho con cháu hôm nay. Thật vậy, khi nói về sự ảnh hưởng của các thánh Tử Đạo, Tertuliano nhận xét: "Máu các vị Tử Ðạo là hạt giống trổ sinh nhiều tín hữu". Chúng ta có được đời sống đức tin như ngày hôm nay là do ơn Chúa ban và biết bao hy sinh của các bậc tiền nhân.

           Tiếp theo là: noi gương các ngài để ngày càng tiến tới sự trọn lành. Thánh Augustino đã nói một câu thời danh: “Ông nọ bà kia nên thánh được, còn tôi, tại sao không?”. Sống thánh và làm thánh là bổn phận, trách nhiệm của chúng ta. Thánh Giêrađô đã nhất quyết phải làm thánh khi từ giã người mẹ của mình để lên đường theo các cha dòng Chúa Cứu Thế đi tu, ngài đã viết một mảnh giấy để lại rằng: "Mẹ ở lại, con đi làm thánh!”. Như vậy, việc nên thánh là trách nhiệm của chúng ta, và cũng là đòi hỏi của Thiên Chúa: “Các ngươi phải thánh thiện, vì Ta, Đức Chúa, Thiên Chúa của các ngươi, Ta là Đấng Thánh” ( Lêvi 19,2; 1 Tx 4,3 ; 1 Pr 1, 16…).

              Cuối cùng, trong một xã hội đang chạy đua với kinh tế thị trường, coi thường đạo lý; một xã hội bất công lan tràn; thượng tôn hưởng thụ và khoái lạc dẫn đến tình trạng vô cảm, vô tâm, vô tình... Nên thánh trong thời đại của chúng ta ngày hôm nay chính là khẳng khái triệt để không sống theo lối sống sa hoa hưởng thụ, lối sống dẫm đạp lên nhau, lối sống nín thở qua cầu, nói chung lối sống chỉ biết lo cho cái bụng mà quên đi trái tim. Các thánh khi xưa là những người hoàn toàn khước từ những gì là mau qua chóng hết để tìm cho mình một kho tàng vĩnh cửu trên Trời là niềm vui, bình an và hạnh phúc vĩnh cửu.

              Mừng lễ các thánh hôm nay, chúng ta hãy xin với các thánh là những bậc tổ tiên của chúng ta, xin các ngài nâng đỡ, bầu cử cho chúng ta để chúng ta cũng được hạnh phúc như các ngài trên Thiên Quốc. Và có lẽ không gì làm cho các ngài vui và Chúa được tôn vinh cho bằng chúng ta noi gương các ngài để nên thánh. Vì thế, trong việc giáo dục con em của mình, mong thay trong mỗi giáo xứ hay gia đình nên có những sách truyện, cuốn phim, tranh ảnh của các thánh, đây là những phương tiện bổ trợ rất hữu ích cho việc giáo dục Kitô giáo và cho đời sống đức tin nơi thế hệ mai sau.

          Mong thay lời dốc quyết của thánh Giêrađô khi xưa: “Mẹ ở lại, con đi làm thánh!” cũng là sự quyết tâm của chúng ta. Tuy nhiên, chúng ta không ngừng xin Chúa ban ơn trợ lực để chúng ta vượt qua được những cám dỗ hầu tiến tới sự trọn lành như các thánh trên Trời.

             Lạy Chúa, chúng con tạ ơn Chúa vì quyền năng và tình thương của Chúa trên các thánh. Vì lời chuyển cầu của Mẹ Maria và các thánh, chúng con xin Chúa ban cho chúng con cũng được dồi dào ân sủng như các thánh mà hôm nay chúng con mừng kính, hầu mai ngày, chúng con được cùng các ngài xum họp để tôn vinh, thờ lạy và chúc tụng Chúa không ngừng. Amen.

                                                          Jos. Vinc. Ngọc Biển             

(Nguồn : vietcatholic.com)

TRÀNG HẠT MÂN CÔI TRONG TRANH PHÁN XÉT CHUNG

                                                                                                                      

          Được tin trễ Lm Antôn  NGUYỄN TRƯỜNG THĂNG   - một bậc  trưởng thượng,  một người bạn thân thiết của Phong trào Hùng Tâm Dũng Chí Đà Nẵng , và cũng là một "tiếng kêu cô đơn" về Cồn Dầu   -  đang đau nặng và phải nhập viện trong những ngày cuối tháng 10/2013 vừa qua ở BVUTĐN . 

          Cầu xin Mẹ Maria cho Ngài được mau chóng hồi phục,  có nhiều sức khỏe để phục vụ Giáo hội và mọi người . 

          Xin  được đăng lại một bài viết cũ của Ngài về TRÀNG HẠT MÂN CÔI  trong ngày cuối của tháng HOA MÂN CÔI  2013 này .

                                                                                   CHT

MICHELANGELO VÀ TRÀNG HẠT MÂN CÔI 

TRONG BỨC TRANH PHÁN XÉT CHUNG. 

Michelangelo ( Michel-Ange) là một thiên tài đa năng thời Phục hưng. Mới 21 tuổi, ông đã hoàn thành bức tượng Pieta ( Mẹ sầu bi) mà ngày nay chúng ta thấy được sao chép khắp nơi trên thế giới.  Ông còn sáng tác nhiều tác phẩm điêu khắc đá lừng danh khác như : Đavit, Maisen, những kẻ nô lệ v.v. Sau thời gian trú ngụ tại kinh đô Nghệ thuật Florence năm 1552. ông trở về Rôma. Đức Clêmêntê VII yêu cầu ông trang trí nhà nguyện Sistina ( Sistine), nhà nguyện của Đức Giáo hoàng hai bức tranh lớn.  Ông đã hoàn thành kiệt tác Phán xét cuối cùng trong sáu năm ròng rã.  Việc vẽ trên tường còn ướt « bích họa » ( fresque) là một kỷ thuật rất khó vì phải vẽ nhanh khi vôi màu còn ướt trên tường vách. Cái khó càng chồng chất khi phải làm việc trên cao, nhất là những bức họa tên trần nhà, người họa sĩ phải ngẩng đầu, hoặc nằm dài trên giàn giáo.

Họa sĩ Michelangelo

Bức họa Phán xét chung có kích thước như sau : cao 17 mét, ngang 13 mét. Trên 400 nhân vật thuộc đủ kích cở. Ở trung tâm là hình tượng Chúa Giêsu, vạm vở như một lực sĩ, tay  phải vươn cao khỏi đầu và đang hạ xuống trong một tư thế uy nghi đáng sợ, đến nổi Đức Mẹ ở bên cạnh cũng căng thẳng hầu như co người lại.  Theo phân tích của một số tác giả, Chúa Giêsu, không râu,  đẹp như thần Mặt Trời Apollo trong vòng hào quang. Phải chăng Michelangelo muốn ám chỉ Chúa Cứu Thế chính là Mặt trời công chính. Vào thời kỳ mà khoa thiên văn còn trì trệ, còn quả quyết là mặt trời xoay quanh trái đất thì trong bích họa nầy tất cả các nhân vật phong cảnh đều xoay quanh trục trung tâm là Chúa Giêsu. Michelangelo đã theo thuyết thiên văn mới của Copernic mà không bị « kết án »  như nhà thiên văn học Galilêô ? Quanh Chúa là những vị thánh. Chúng ta có thể nhận ra  thánh Phêrô với chìa khóa, thánh Anrê với thánh giá, thánh Batôlômêô với tấm da bị lột mà có tác giả cho rằng trên đó có hình ảnh Michelangelo, bị “bóc lột” như một miếng giẻ rách ! Phía trên có nhóm thiên thần ” không cánh ” đang cố  nâng thánh giá và trụ đá. Tác giả bức họa nhắm tới điều gì đây ? Có nhà nghiên cứu nghĩ là Michelangelo phê phán những con người thi hành việc thánh mà quá phàm tục.. ? có tác giả cho hoạ sĩ lên án kín  những thủ lãnh đạo đời phục vụ Chúa mà  thực ra phục vụ mình ??? Trên bức họa ban đầu hình như tất cả các nhân vật đều khỏa thân, sau nầy các vị Giáo hoàng cho che đậy phần giới tính , giao cho  họa sĩ Daniela de Volterra  khiến ông bị châm chọc bị gán tên là  Braghettone( kẻ cho mặc quần lót). Có một giai thoại nữa là có trưởng nghi lễ Biagio da Cesena thường công kích Michelangelo về bức tranh nầy, ông đã « trả thù » bằng cách vẽ vị nầy làm Minos Diêm vương với đôi tai lừa. Vị nầy phản đối việc nầy với Đức Giáo hoàng là Michelangelo đã vẽ mình lếu láo như vậy. Đức giáo hoàng hỏi :

- Ông ta vẽ ngài ở đâu ?

- Dạ, dưới hỏa ngục.

- Lạy Chúa, tưởng ớ đâu chứ ở hỏa ngục thì ta đây cũng chịu thua !

Phần dưới bức họa có hai cảnh quan trọng về ngày tận thế xác loài người sống lại từ bụi đất và bên kia là gã chèo đò âm phủ Charon theo thi sĩ Dante chuyên chở những kẻ trầm luân và đang hất họ xuống khỏi đò để ma quỷ lôi vào hỏa ngục rực lửa.. Khoảng giữa là những linh hồn đang sa xuống hỏa ngục vô phương cứu chữa. Các thiên thần tống khứ những kẻ ác không biết sám hối và quay về với tình yêu Chúa không thương tiếc. Một số đang bám vào một cái gì, một nhân vật nào đó. Chúng ta thấy một người co rúm, một mắt mở cực to, tay bụm miệng che mắt còn lại thảng thốt trước án phạt đời đời mình sắp chịu. Cảnh hoảng loạn của các nhân vật sa hỏa ngục nơi mà Michelangelo dùng biểu tượng ngoại giáo thuyền đò của  Charon đưa về một hang lửa đầy quỷ quái dị và lửa cháy hừng hực.

Góc bên kia là cảnh xác loài người sống lại từ mộ phần chui lên từ các bộ xương  trắng hếu hoặc nhiều tư thế khác.

Bức tranh phán xét chung và các tranh khác cũng như những hiện vật trong nhà nguyện nầy, kể cả ngôi nhà đã là lịch sử rồi. Nhà nguyện Sistine quả là viên ngọc của Tòa thánh Vatican và nền nghệ thuật tạo hình thế giới. Ngày nay với các bài viết và hình ảnh trên Internet chúng ta dễ dàng chiêm ngắm các tác phẩm đang lưu giữ tại đây. Mùa xuân 1996, tôi đã đi hành hương Rôma và có dịp thăm viếng nhà nguyện nầy. Dù đã đọc sách, xem phim nhưng vừa bước vào lòng nhà nguyện tôi sửng sốt, choáng ngợp trước những bức họa chi chít từ trên trần nhà và các vách tường. Khách du lịch hoặc hành hương toàn thế giới vào càng lúc càng đông, không ai nhìn ai cả mà cứ dán mắt chiêm ngưởng , bái phục thiên tài Michelangelo , một vĩ nhân thế giới có lẻ không bao giờ có được nhân vật thứ hai như thế nữa trên đời.  Tưởng rằng mình không bị ai để ý, tôi ngồi bệt xuống trên một bực cấp đối diện với bức phán xét chung để quan sát kỷ hơn. Nhưng vừa ngồi xuống tức tốc đã có một ông bảo vệ áo đen to đùng đến nhắc bảo đứng dậy, lúc đó nhìn lại mới thấy sự có mặt của những vị “hộ pháp ” luôn nhắc nhở người nầy kẻ khác, kẻ nói to, người quay phim chụp ảnh.  Ánh sáng đèn flash chụp hỉnh có thể làm hại màu sơn của bức họa mất nhiều năm tháng trùng tu vì khói đèn và bụi bặm qua nhiều thế kỷ. Thật khó được yên tĩnh chiêm ngưởng bức tranh vào giờ cao điểm khi khách vào đông nghẹt, chen lấn  như giữa một cái chợ. Hóa ra, về nhà đọc sách, xem tài liệu còn hiểu rõ nhà nguyện nầy gấp bội. Dù sao, được đặt chân vào nhà nguyện Sistine nầy đã là hạnh phúc, là đáng tự hào rồi. Trong bài viết nhỏ nầy tôi chỉ muốn lưu ý độc giả chú tâm đến một điểm nhỏ trong toàn cảnh bức tranh hoành tráng trên.

TRÀNG HẠT  CỨU VỚT!

Tràng chuỗi Mân côi.

Trước đây, tôi có nghe hoặc đọc đâu đó một thông tin về câu chuyện tràng hạt Mân Côi trên bức bích họa Phán xét chung , nhưng khi vào tận nơi là nhà nguyện Sistine tại Rôma, do quá nhiều tranh tượng, nhân vật, lại thêm chen lấn nên thất khó mà xác định địa điểm nào Michelangelo vẽ cảnh nầy. Xem các ảnh minh họa, chi tiết nầy lại quá nhỏ để có thể nhận ra.

Quả vậy, vào góc trái bức tranh, gần sát các kẻ chết từ mồ sống lại, vào một điểm mà giới họa sĩ gọi là «  điểm nhấn mạnh » (point fort) trong 4 điểm nhấn trên các bức tranh ngoài điểm trung tâm, nhìn  kỷ chúng ta thấy một thiên thần đang đứng trên cụm mây, cúi mình nỗ lực kéo hai người lên với một cái dây. Hai nhân vật nầy , một người da đen và  một người ngăm đen. Cái dây nhìn thật kỷ đúng là tràng chuỗi 50 Mân Côi. Qua chi tiết tràng hạt Mân Côi nầy nhiều tác giả cho biết  lập trường Thánh mẫu học của Michelangelo. Giữa cơn lốc xoáy cải cách của nhiều giáo phái, tấn công các tín điều về Mẹ  Maria. Michelangelo dù kín đáo công kích giáo triều Rôma vì nhiều chuyện bất toàn nhưng ông không hề nao núng trước những kẻ muốn giảm giá Mẹ Maria. Ngược lại, ông đã công khai tôn vinh Mẹ Maria qua hình ảnh Mẹ đứng sát kề Chúa Giêsu như một cộng tác viên sáng giá và cần thiết “sine qua non” ( không có không được). Mẹ đứng đó, bên cạnh Chúa Giêsu quan tòa công thẳng  như gợi lại một chiều Canvê u buồn Mẹ đứng cạnh thập giá Chúa chịu khổ hình.

Ngoài ra tràng hạt Mân Côi kính Mẹ cũng được tôn vinh. Hai người bám đu dưới cổ tràng hạt là một người da đen và một người Maure Bắc Phi. Cái bám chắc chắn vững vàng qua một tràng hạt bền chắc muốn nói gì đây ? Hai người kia bảo đảm sẽ không bị hư mất, không phải sa hỏa ngục.

Michelangelo như muốn khẳng định là nhiều người được cứu vớt vào giây phút cuối cùng nhờ sự bàu chữa của Mẹ Maria là điều khỏi phải hồ nghi. Đây là ơn cứu độ phổ quát mà Chúa Kitô đã nhiều lần khẳng định và giáo lý đức tin đã dạy dỗ “Những kẻ chưa biết Chúa Kitô không do lỗi riêng nhưng ăn ngay ở lành theo tiếng lương tâm”  mà tượng trưng là hai nhân vật ngoại giáo trong tranh cũng được Chúa  thương. Phải chăng Michelangelo muốn mọi người phải hiểu cho đúng câu châm ngôn quen thuộc “Extra Ecclesiam nulla salus” (   (Ngoài Giáo hội không có ơn cứu rỗi) . Giáo hội không chỉ là Giáo hội hữu hình ” ghi danh sổ Rửa tội” mà còn có ơn cứu rỗi phổ quát của Giáo hội vô hình quy hướng về Chúa Kitô nữa. Hiểu đúng như vậy những người Việt công giáo buổi đầu cũng như người Việt theo Chúa hôm nay an tâm về phần rỗi của  tổ tiên, ông bà mình…những người chưa hề nhận phép Rửa tội bằng nước . Xem ra họ  là ” extra Eclesiam visibiliam” ( ngoài  Giáo hội hữu hình) nhưng thực ra họ lại được gia nhập vào ” intra Ecclesiam invisibiliam” ( bên trong Giáo hội vô hình) . Điều mà  400 năm sau Công đồng Vatican 2 trong Tuyên ngôn về liên lạc của Giáo Hội với các Tôn giáo ngoài Kitô giáo NOSTRA AETATE xác định rõ ràng hơn : “Ý muốn cứu độ cho hết mọi người” ( Xem Nostra aetate đoạn mở đầu và Lumen Gentium, Ánh sáng muôn dân số 16 , Công đồng Vatican 2.). Nhưng không vì thế  mà Giáo hội từ bỏ , quên đi sứ mạng  chính yếu truyền giáo ” Rao giảng và có bổn phận phải kiên trì rao giảng Chúa Kitô, Đấng là đường, sự thật và sự sống ( Ga 14,6) nơi Người nhân loại tìm thấy đời sống tôn giáo sung mãn và nhờ Người Thiên Chúa giao hòa mọi sự với mình” ( Nostra Aetate, số 2).

Ý nghĩ tượng trưng thứ hai mà Michelangelo muốn diễn đạt là không cần một đức tin «  hoành tráng » phô trương  mà chỉ cần âm thầm  tựa nương vào đức tin tối thiểu : suy ngắm mầu nhiệm Mân Côi,  cuốn Tin mừng người nghèo, người nhỏ bé ngoại giáo mà tượng trưng qua hai nhân vật rất xa lạ với đức tin thời đó : một người Phi Châu và Bắc phi.

Nhỏ bé, đơn sơ nhưng tràng chuỗi Mân Côi kính Mẹ có sức phù trợ thần thế vượt trội. Michelangelo qua những nét cọ biểu lộ sâu sắc lòng yêu mến Mẹ Maria và tràng hạt Mân Côi.

Tháng Mân Côi 2010, sắp kết thúc.

Trước một tương lai vô vọng của những kẻ lầm lạc đi sai đường chính lộ của Đức Kitô mà đang lao đầu vào hỏa ngục , bức tranh Phán xét chung nhắc nhớ mọi người phải cố gắng sống thánh thiện như những người công chính để còn  có cơ may được cứu rỗi.

Và đối với nhiều người bé nhỏ đơn sơ , 400 năm trước sứ điệp Fatima, Michelangelo như đã linh cảm và qua nghệ thuật hội họa nhắc nhở :

Hãy ăn năn chừa tội khi còn có thời giờ, trước khi quá trễ.

Hãy tin vào sự hổ trợ đắc lực ơn cứu độ của cọng tác viên xuất sắc : Mẹ Maria.

Hãy bám vào Tràng hạt Mân Côi !

Hội An ngày 25 tháng 10 năm 2010.

Linh mục Antôn Nguyễn Trường Thăng.

(Nguồn : antontruongthang.com)

10 NGUYÊN TẮC ĐỂ THAY ĐỔI BẢN THÂN

                                                                    ( Stan Goldberg, Ph.D)

            Nhiều người trong chúng ta muốn thay đổi nhưng đơn giản là không biết phải làm như thế nào. Sau 25 năm nghiên cứu về vấn đề cách thức con người tiến hành thay đổi, tiến sỹ Goldberg đã khám phá ra 10 nguyên tắc chính để thay đổi bản thân. Ông đưa ra 10 nguyên tắc này kèm theo 1 ví dụ về 1 người đàn ông muốn thay đổi thói quen của bản thân là đi làm đúng giờ hơn. 

         Sau đây là 10 nguyên tắc để thay đổi.

       1. Mọi hành vi của con người đều rất phức tạp ( All behaviors are complex)

        Nhà tâm lý học nổi tiếng, tiến sỹ James O. Prochaska, chuyên gia về lĩnh vực lập kế hoạch thay đổi bản thân, đã phát hiện rằng sự thay đổi phải diễn ra theo các giai đoạn ( change occurs in stages ). Để tăng khả năng thành công, ta cần phải chia nhỏ 1 hành động thành nhiều bước và học cách thực hiện mỗi bước nhỏ đó thành công ( divide a behavior into parts and learn each part successively ).
          Chiến lược 1: Chia nhỏ hành động
Gần như tất cả các hành động đều có thể được chia nhỏ.
          Ví dụ : Anh ấy muốn đi làm đúng giờ, anh ấy viết ra giấy như sau : thức dậy, đi tắm, thay quần áo,chuẩn bị bữa sáng, ăn sáng, lái xe, đỗ xe, mua cafe – tất cả những hành động đó đều xảy ra trước 9h sáng.

         2. Sự thay đổi đem đến nỗi sợ hãi.

        Chúng ta kháng cự sự thay đổi. Nỗi sợ về những điều mình chưa biết sẽ khiến chúng ta bám chặt vào thói quen hiện tại của bản thân- bất kể thói quen đó ảnh hưởng xấu đến cuộc sống của chúng ta.
         Chiến lược 2: Đánh giá hậu quả
         So sánh tất cả những hậu quả mà thói quen hiện tại của bạn gây ra và những hậu quả tốt khi bạn thực hiện những hành vi thay đổi. Nếu những hành vi mới đem lại kết quả tích cực hơn thì những nỗi sợ bạn đầu của bạn sẽ dần mất đi.
         Ví dụ : Nếu anh ấy không đi làm đúng giờ, điều xảy ra tiếp theo là anh ấy sẽ bị cho thôi việc. Như vậy, việc thay đổi hành vi sẽ đem lại lợi ích lớn hơn so với việc không thay đổi.
          Chiến lược 3: Mục tiêu thực tế
Những mục tiêu không thực tế sẽ làm tăng thêm sự sợ hãi. Sự sợ hãi của bạn sẽ làm tăng khả năng thất bại.

           3. Sự thay đổi phải mang tính tích cực
           Những nghiên cứu của B.F. Skinner chỉ ra, những củng cố hành vi ( không bằng trừng phạt ) thì cần thiết cho sự thay đổi lâu dài. Những củng cố hành vi có thể là nội tại hoặc ngoại giới.
          Theo giáo sư tâm lý Carol Sansone thuộc trường đại học Utah, 1 kiểu củng cố là điều bắt buộc cho sự thay đổi bản thân, 2 kiểu củng cố thì sẽ tốt hơn để thay đổi 1 hành vi, và 3 kiểu củng cố là tốt nhất để thay đổi hành vi.
         Chiến lược 4: Tự thưởng cho bản thân
         Chiến lược 5: Tận hưởng thành quả của sự thay đổi. Ví dụ : bạn ghét dọn bếp, nhưng bạn vẫn dọn dẹp vì bạn thích nhìn 1 căn bếp sạch sẽ.

         4. Giữ nguyên ở hiện tại thì dễ dàng hơn là thay đổi ( Being is easier than becoming )

Ví dụ : trong 1 lớp học karate có 20 sinh viên, thầy giáo hô to “ Không khổ luyện thì không thành công “ ( No pain no gain ). Sau 4 tuần, chỉ còn đúng 3 sinh viên theo học. Những thay đổi làm bạn không thoải mái sẽ trở thành cực hình và chúng ta sẽ không tiếp tục thực hiện những hành động mà nó đem lại nhiều đau đớn hơn là phần thưởng nhận được.
          Chiến lược 6: Tiến hành những bước nhỏ ( take baby steps )
          Trong 1 cuộc nghiên cứu ở trường đại học bang San Francisco, các nhà nghiên cứu phát hiện rằng những người tham gia sẽ thành công hơn khi mục tiêu của họ tiến bộ 1 cách từ từ. Hãy viết ra hành vi mà bạn muốn thay đổi. Sau đó viết ra mục tiêu của bạn ở bên phải. Để ra 4 dòng ở giữa 2 mục tiêu và viết những bước nhỏ bạn cần làm để tiến gần hơn đến mục tiêu.
         Ví dụ : Trong tuần đầu tiên, anh ấy đi làm trước 9h20 phút sáng, những tuần kế tiếp anh ấy đi sớm hơn được 5 phút cho đến khi anh ấy đạt được mục tiêu đi làm trước 9h sáng.
         Chiến lược 7: Đơn giản hóa quá trình
         Những phương pháp để thay đổi không cần phải phức tạp.
         Ví dụ : thay vì xếp hàng mua cafe Starbuck, anh ấy có thể mua cafe ở công ty mình đang làm.
         Chiến lược 8 : Chuẩn bị đối phó những vấn đề sẽ xảy ra ( prepare for problems )
         Ví dụ : đồng hồ báo thức không thể đánh thức anh ấy, vì vậy trong tháng đầu tiên anh ấy phải dùng dịch vụ báo thức của mạng điện thoại.

           5. Chậm thì tốt hơn ( slower is better )

           Mọi thứ đều có tốc độ tự nhiên của nó; khi thay đổi thì những điều không thoải mái sẽ xuất hiện. Do đó, sự thay đổi chỉ có thể tiến hành hiệu quả nhất khi bạn thay đổi từ từ, để cho những hành vi mới trở nên tự động hóa ( behaviors become automatic ).

          6. Càng hiểu biết nhiều thì càng dễ thay đổi ( know more, do better )

           Bạn càng hiểu rõ về quá trình thay đổi thì bạn càng có khả năng kiểm soát nó.
          Chiến lược 9: Hiểu lý do vì sao bạn thành công hay thất bại để áp dụng những chiến lược thay đổi hành vi.
            Ví dụ : mỗi sáng, anh ấy sẽ phân tích lý do mình đi làm trễ hoặc đi làm đúng giờ.

           7. Sự thay đổi yêu cầu tính cấu trúc ( Change require structure )

           Nhiều người xem tính cấu trúc như một cái gì đó giới hạn, hạn chế việc tùy tiện. Mặc dù tính tùy tiện ( spontaneity ) là điều thú vị trong 1 vài hoạt động, nhưng sự tùy tiện sẽ phá hoại quá trình thay đổi.
           Chiến lược 10: Xác định những gì có hiệu quả ( identify what works )
Phân loại những hoạt động hữu ích và vô ích trong việc đạt mục tiêu. Loại bỏ những hoạt động vô ích và tăng cường những hoạt động hữu ích.
           Ví dụ : Sau khi đánh giá những thói quen vào buổi sáng của mình, anh ấy đã thay thế việc chuẩn bị bữa sáng ( ngốn nhiều thời gian ) bằng thức uống nhanh giàu protein.
           Chiến lược 11: Thường xuyên xem xét lại kế hoạch của mình
Hằng ngày bạn cần xem xét lại mình đã thay đổi như thế nào và tại sao, hậu quả của thành công và thất bại.
Tiến sỹ Daniel Willingham ở đại học Virginia chỉ ra rằng : sự nhắc lại, lặp lại ( repetition ) sẽ làm gia tăng khả năng thành công.

          8. Thực hành là cần thiết

          Thực hành là 1 chìa khóa khác dẫn đến thay đổi – đó là kết luận của 1 cuộc nghiên cứu về kinh nghiệm thay đổi đăng trên tờ British Journal of psychology. Nguyên nhân chính dẫn đến thất bại là bởi vì nguyên tắc này bị bỏ qua. Việc thực hành sẽ làm cho những hành vi mới trở nên tự động hóa và trở thàn bản năng, 1 phần của chúng ta.
          Chiến lược 12: Nhờ người khác giúp đỡ. Không phải tất cả hành vi mới bạn đều có thể tự học. Thỉnh thoảng bạn nên nhờ bạn bè giúp.
          Ví dụ : khi dịch vụ báo thức của điện thoại không đánh thức anh ấy dậy được, anh đã nhờ thư kí của mình gọi điện đánh thức anh.
          Chiến lược 13: Thực hành trong nhiều hoàn cảnh. Nếu bạn muốn thực hiện 1 hành vi mới ở những môi trường khác nhau, bạn cần thực hành nó trong nhiều hoàn cảnh tương tự ( T.F.Stokes và D.M.Baer- đó là điều quan trọng để duy trì những hành vi mới ).
           Ví dụ : trong tuần đầu tiên , anh ấy cố gắng đi làm đúng giờ. Trong những tuần tiếp theo, anh ấy cố gắng đi chơi tennis đúng giờ.

            9. Những hành vi mới cần được bảo vệ ( New behaviors must be protected )

            Vì những hành vi mới rất dễ biến mất, nếu bạn không bảo vệ, không củng cố hành vi đó thường xuyên.
            Chiến lược 14: Kiểm soát môi trường sống của bạn.
            Sau khi xác định những yếu tố có lợi và ảnh hưởng đến việc thay đổi, bạn cần loại bỏ những yếu tố bất lợi và tăng cường yếu tố có lợi.
           Ví dụ : uống rượu trước khi đi ngủ sẽ làm anh ấy khó thức dậy sớm. Vì vậy anh ấy tránh uống rượu sau 7h tối.
          Chiến lược 15 : Sử dụng vật ghi nhớ.
Bởi vì 1 hành vi mới tập sẽ chưa quen thuộc và chưa trở nên tự động hóa, bạn sẽ dễ dàng quên nó.
          Ví dụ : anh ấy giữ 1 danh sách mô tả những việc cần làm ở các phòng trong nhà.

        10. Những thành công tuy nhỏ nhưng thực ra nó rất lớn ( Small successes are big )

         Điều không may là khi bạn lên kế hoạch cho những thay đổi lớn thì thường đem lại thất bại lớn. Bạn hãy tập trung vào một loạt những thành công nho nhỏ, những thay đổi nhỏ. Những thành công nhỏ sẽ làm tăng cường cảm nhận về giá trị bản thân, còn 1 thất bại lớn sẽ tàn phá cảm nhận về giá trị của bạn.

  ,                                                 rubi_mos2002

                                       (nguồn :  tamlyhoc.net )  

BA ĐIỀU CẦN NHỚ TRONG ĐỜI

Chỉ có BA điều trong cuộc đời mỗi người, một khi đã ra đi thì không bao giờ trở lại:

1. Thời gian
2. Lời nói
3. Cơ hội

Chỉ cần BA điều sau đây, cũng có thể phá hủy cuộc đời một con người:

1. Sự giận dữ
2. Lòng kiêu ngạo
3. Tính hận thù, không tha thứ

Bạn không bao giờ nên để mất BA điều sau đây:

1. Hy vọng
2. Bình an
3. Lương thiện

BA điều có giá trị nhất trong cuộc đời bạn:

1. Tình yêu
2. Gia đình và Bạn hữu
3. Lòng tử tế

Bạn có biết, BA điều sau đây không bao giờ chắc chắn trên đời:

1. Sự may mắn
2. Thành công
3. Ước mơ

Người ta đánh giá bạn qua BA điều sau đây:

1. Giữ chữ tín
2. Sự chân thật
3. Lòng tận tụy

Có BA điều hằng hữu, BA điều thật sự bất biến trên đời :

1. Chúa Cha
2. Chúa Con
3. Chúa Thánh Thần

                                                                            doantrangnguyen