KỸ NĂNG MỀM PHẢI THẬT CỨNG - KỸ NĂNG CỨNG PHẢI THẬT MỀM

Ts. Tâm Việt Theo Nhịp sống Sài Gòn

(Ts. Tâm Việt) - Kỹ năng làm người, kỹ năng mềm là nền tảng thành đạt của bất cứ ngành nghề nào, nó rất ít thay đổi, vì vậy, phải được tôi luyện thật kỹ, thật rắn chắc – thật cứng. Kỹ năng cứng – kỹ năng nghề nghiệp, thay đổi quá nhanh nên phải rất mềm và luôn được điều chỉnh thì bạn mới không bị đẩy ra ngoài lề cuộc sống. “Năm 2011, tỉ lệ SV ra trường làm việc trái ngành rất cao, tới 50%, thậm chí có khảo sát đưa ra tỉ lệ tới 85%. Phần lớn người làm việc trái ngành vì bắt buộc, không thể tìm được việc đúng chuyên ngành đào tạo, nhưng cũng không ít người thành công với việc làm trái ngành”. (Theo Lao Động Online). Ngay cả tác giả của bài này, người đã bỏ ra 10 năm sung sức nhất của thời trai trẻ để bảo vệ luận án tiến sĩ toán lý, vậy mà bây giờ, ông đang làm giảng viên đào tạo Kỹ năng mềm, hoàn toàn trái ngược với ngành nghề mà ông được đào tạo. Và ngay cả bạn – người đang đọc những dòng này, bạn có làm đúng nghề được học hay không? Và nếu bạn làm đúng nghề thì những kỹ năng cứng – kỹ năng chuyên môn của bạn so với thời đi học còn lại bao nhiêu phần trăm? Hay bạn đã được đào tạo mới hoàn toàn 100%. Ta thấy rõ ràng rằng: việc làm, khả năng thành đạt và kỹ năng chuyên môn (Kỹ năng cứng), không phải lúc nào cũng ăn nhập với nhau. Sao lại thế? Tại sao lại thế? Thế kỷ 21 là thế kỷ dựa vào kỹ năng, nhưng chúng ta được nhồi nhét quá nhiều kiến thức. Không chỉ có vậy, những kiến thức đó cực kỳ khó học và hơn nữa đó là, nó không bao giờ được dùng đến. Điều đó cũng như việc, nhà nghèo mà ta lại đi sắm những đồ vật rất đắt tiền để mang về và cất vào xó bếp hoặc để ở gầm cầu thang, gậm giường, khiến nhà cửa thêm bề bộn và chật chội. “Không thể giải quyết vấn đề mới bằng chuẩn mực cũ”. “Làm như cũ mà mong kết quả mới là điên”. Cũng trong thế kỷ 21 này, chỉ bằng điện thoại di động, qua internet, trong mấy phần nghìn giây, chúng ta hoàn toàn có được những thông tin cập nhật nhất về bất kỳ loại kiến thức nào. Chúng ta thay việc khổ sở học vẹt của mình (và ngay cả khi ta thuộc lòng rồi thì cũng không bao giờ sử dụng) bằng thời gian để rèn kỹ năng, thì chất lượng cạnh tranh của nguồn nhân lực nước nhà chắc chắn sẽ được nâng lên rất nhiều. Dựa trên phương diện nghề nghiệp người ta phân chia kỹ năng thành 2 loại là: Kỹ năng cứng và Kỹ năng mềm. Kỹ năng cứng là những kỹ năng kỹ thuật, kỹ năng chuyên môn, giúp con người thực thi những công việc cụ thể đạt được những tiêu chuẩn nhất định. Kỹ năng cứng thường gắn liền với các tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc tuân theo các trình tự, thủ tục hành chính nhất định của từng tổ chức và có thể đo được. Các kỹ năng cứng mà chúng ta có thể thấy rõ trong xã hội như: kỹ năng hàn, kỹ năng lái ô tô; kỹ năng xây tường, kỹ năng vẽ thiết kế, kỹ năng làm báo cáo tài chính… Những kỹ năng cứng này thường được quy chuẩn theo những quy trình và nguyên tắc cụ thể và được đào tạo ở những trường lớp chính quy. Kỹ năng mềm là những kỹ năng giúp con người tự quản lý, lãnh đạo chính bản thân mình và tương tác với những người xung quanh để cuộc sống và công việc thật hiệu quả. Kỹ năng mềm bao gồm các kỹ năng như: Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng ứng xử, kỹ năng lắng nghe... Kỹ năng mềm thường khó quy chuẩn, phụ thuộc rất nhiều vào đối tượng tương tác và khó có thể đo được. Giao tiếp với cấp trên khác với giao tiếp với khách hàng; giao tiếp với con cái khác giao tiếp với đồng nghiệp… Kỹ năng cứng là chỉ dùng trong công việc, tại nơi làm việc, trong thời gian làm việc. Còn kỹ năng mềm thì được dùng mọi lúc, mọi nơi và suốt đời. Đơn giản, kỹ năng cứng như việc đi xe máy, bạn chỉ dùng rất ít. Còn kỹ năng giao tiếp lúc nào bạn cũng phải dùng, ngay khi ngồi một mình bạn cũng phải biết giao tiếp với chính mình và giao tiếp với chính mình là quan trọng nhất. Hơn nữa, theo mức độ thành đạt và trưởng thành về tuổi tác, tỷ trọng sử dụng kỹ năng mềm ngày càng nhiều hơn. Kỹ năng mềm dùng mọi lúc, mọi nơi, suốt đời, với mọi người và với chính mình. Càng thành đạt, càng cao tuổi chúng ta càng thiên về kỹ nang mềm hơn. Thế giới thay đổi ngày càng nhanh, kỹ năng cứng ngày càng mềm hơn. Sau 4 năm đại học, thì tất cả kiến thức và kỹ năng cứng, kỹ năng chuyên môn của bạn đã trở nên lỗi thời, (Đó là chưa nói đến việc chậm trễ thay đổi giáo trình học và việc thiếu cập nhật của thầy giáo). Trong thời buổi phát triển đến chóng mặt của khoa học công nghệ, có rất nhiều ngành nghề mất đi nhanh chóng và được thay thế bằng các ngành khác. Ngay cả kỹ năng cứng – kỹ năng chuyên môn của một ngành nghề cũng cần được cải tiến, nâng cấp một cách liên tục. Ví dụ như: kỹ năng sử dụng điện thoại di động. Khi mới ra đời, ta chỉ cần nắm vững hai chức năng là nhấn nút để nhận cuộc gọi tới và bấm số để gọi đi. Ngày nay, điện thoại di động đã trở thành một văn phòng di động thực thụ. Nó giúp bạn nhận email, tìm đường đi, xem thời tiết, nói chuyện bằng hình ảnh với người thân ở cách xa hàng vạn dặm... Và nếu kỹ năng cứng của bạn như cũ, thì bạn chỉ sử dụng được gần 1/100 chức năng của điện thoại di động. Để theo kịp tốc độ thay đổi của thời đại kỹ năng cứng của bạn phải rất uyển chuyển, phải rất mềm. Muốn vậy, bạn cần nắm thật vững kỹ năng tự học và tự thích ứng. Kỹ năng mềm đó là một trong những kỹ năng mềm quan trọng nhất để giúp bạn củng cố kỹ năng cứng, không bị đẩy ra ngoài lề xã hội. Kỹ năng mềm thật cứng, thật vững vì nó hầu như không thay đổi theo thời gian, không gian. Ví dụ, để lắng nghe ở bất cứ thời đại nào, ở bất cứ dân tộc nào trên trái đất thì bạn vẫn cần kỹ năng mềm: “mắt chớp chớp, miệng đớp đớp, đầu gật như lạy phật”. Quỹ nhi đồng liên hiệp quốc (UNICEF) và Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa Liên hiệp quốc (UNESCO) đã đưa ra bốn trụ cột của giáo dục là: HỌC ĐỂ HIỂU BIẾT – năng lực nhận thức 1. Kỹ năng ra quyết định/ giải quyết vấn đề 2. Kỹ năng tư duy phân tích HỌC ĐỂ LÀM NGƯỜI – năng lực cá nhân 3. Kỹ năng tăng cường khả năng kiểm soát bản thân 4. Kỹ năng quản lý cảm xúc 5. Kỹ năng quản lý căng thẳng và áp lực HỌC ĐỂ CHUNG SỐNG – năng lực ứng xử 6. Kỹ năng giao tiếp ứng xử 7. Kỹ năng đàm phán/ từ chối 8. Cảm thông với người khác 9. Kỹ năng hợp tác và làm việc đồng đội 10. Kỹ năng gây ảnh hưởng HỌC ĐỂ LÀM VIỆC – kỹ năng chuyên môn, kỹ năng cứng. Rõ ràng kỹ năng mềm chiếm một tỷ trọng rất lớn - 3 trong 4 trụ cột. Ông cha ta nói “Tiên học lễ hậu học văn”. Nguyễn Du từng ca ngợi “Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài”. Đức Phật dạy “Vạn pháp duy tâm tạo” – mọi thứ đều xuất phát từ tâm của ta. Điều đó được tạo ra từ Kỹ năng mềm. Daniel Goleman cũng đã khẳng định: Kỹ năng cứng IQ chỉ chiếm 15%, kỹ năng mềm EQ chiếm 85% khả năng thành đạt của mỗi con người. Ta hay nói rằng: “Làm thế nào để trở thành người kỹ sư xây dựng xuất sấc?” Và “Làm thế nào để trở thành người giáo viên toán xuất sắc?”. Ở đây, câu hỏi chung cho hai câu hỏi đó là: “Làm thế nào để trở thành người (tên nghề)... thành công xuất sắc?” Cũng như vậy với tất cả các câu hỏi cho các ngành nghề khác nhau đều có chung một gốc: “Làm thế nào để trở thành người xuất sắc?”. Rõ ràng, kỹ năng làm người, kỹ năng sống, kỹ năng mềm là nền tảng cho tất cả các ngành nghề trong mọi thời đại. Vì vậy, chúng ta phải được tôi luyện kỹ năng mềm thật kỹ, thật rắn chắc – thật cứng. Thế giới công nghệ thay đổi càng ngày càng nhanh với gia tốc lớn. Chính vì vậy, kỹ năng cứng của bạn càng ngày càng phải mềm hơn.  Như vậy, để phát triển và thành công trong thời đại mới, kỹ năng cứng của bạn phải rất mềm và kỹ năng mềm thì cần thật sự cứng. Nguồn:  Theo Nhịp sống Sài Gòn

9 KỸ NĂNG 'MỀM" ĐỂ THÀNH CÔNG

Bạn có những lá thư giới thiệu ấn tượng; bạn có kinh nghiệm nghề nghiệp phong phú, những văn bằng chứng chỉ giá trị cùng những mối quan hệ tốt. Nhưng bạn có tin không, chừng đó chưa đủ để bạn vươn lên đỉnh cao sự nghiệp. Bạn còn cần có những kĩ năng “mềm”.

Thế nào là những kỹ năng “mềm”?

Kỹ năng “mềm” là những kỹ năng thuộc về con người, không mang tính chuyên môn, không thể sờ nắm, không phải là kỹ năng cá tính đặc biệt. Ngược lại là những kỹ năng “cứng” thường xuất hiện trên CV của bạn, bao gồm học vấn, kinh nghiệm và sự thành thạo về chuyên môn.

Bạn có phải là một người dễ chịu? Tận tâm? Bạn giao tiếp khéo léo? Bạn giải quyết các vấn đề hiệu quả? Đây chính là các dạng câu hỏi được đặt ra nhằm khám phá các kỹ năng “mềm” của bạn.

Tại sao nhà tuyển dụng lại quan tâm đến chúng?

Nhà tuyển dụng coi trọng các kỹ năng “mềm”, bởi vì các nghiên cứu cho thấy chúng là một nhân tố đánh giá rất hiệu quả.

Các dạng kỹ năng “mềm”

1- Thái độ lạc quan: 

Tất cả chúng ta đã từng nghe lời khuyên “hãy nhìn cốc nước còn đầy một nửa, hơn là nhìn nó đã vơi đi một nửa”. Tại công sở, cái nhìn lạc quan dẫn đến hành động và thái độ lạc quan, từ đó cho kết quả khả quan.

2- Biết làm việc theo nhóm: 

Nhà tuyển dụng rất thích những nhân viên thể hiện được khả năng làm việc tốt theo nhóm. Việc này không chỉ mang tính cộng tác mà còn thể hiện được khả năng lãnh đạo tốt khi cần.

3- Giao tiếp hiệu quả: 

Giao tiếp tốt là kỹ năng rất cần thiết đối với hiệu quả công việc của một người. Giao tiếp là phương tiện cho phép bạn xây dựng cầu nối với đồng nghiệp, thuyết phục người khác chấp nhận ý kiến của bạn và bày tỏ được nhu cầu của bạn.

- Nhìn thẳng vào mắt người đối diện

- Đừng tỏ ra bồn chồn

- Tránh những chuyển động cơ thể khiến bạn bị tách ra khỏi họ như khoanh tay trước ngực

- Không nói chuyện lan man, hãy tập trung vào một vấn đề

- Phát âm chính xác

- Sử dụng ngữ pháp chuẩn thông thường

4- Tự tin: 

Khi bạn muốn gây ấn tượng với một ai đó, tự tin chính là chìa khóa. Trong khi khiêm nhường vì nhận được lời tán dương là rất quan trọng thì thừa nhận thế mạnh của mình cũng quan trọng không kém.

5- Luyện kỹ năng sáng tạo:

Tính sáng tạo và lối suy nghĩ thông minh được đánh giá cao ở bất cứ công việc nào. Thậm chí công việc mang tính kỹ thuật nhất cũng đòi hỏi khả năng suy nghĩ thoát ra khỏi khuôn khổ. Vì vậy đừng bao giờ đánh giá thấp sức mạnh của việc giải quyết vấn đề theo cách sáng tạo.

6- Chấp nhận và học hỏi từ những lời phê bình: 

Đây là một trong những kỹ năng mang tính thử thách nhất, và cũng gây ấn tượng nhất đối với nhà tuyển dụng. Khả năng ứng xử trước lời phê bình phản ánh rất nhiều về thái độ sẵn sàng cầu thị của bạn. Đồng thời có khả năng đánh giá, nhận xét mang tính xây dựng đối với công việc của những người khác cũng mang ý nghĩa quan trọng không kém.

7- Thúc đẩy chính mình và dẫn dắt người khác: 

Một điều rất quan trọng đối với nhà tuyển dụng là làm sao để biết được bạn có là người năng động và hay đề ra các sáng kiến hay không. Điều này có nghĩa là bạn liên tục tìm ra những giải pháp mới cho công việc của mình khiến cho nó hấp dẫn hơn thậm chí đối với cả những công việc mang tính lặp đi lặp lại.

8- Đa năng và biết ưu tiên công việc: 

Ở công sở ngày nay, một nhân viên tốt là một nhân viên có khả năng kiêm nhiệm thêm một số công việc khác, hay nhiều dự án cùng một lúc. Liệu bạn có thể theo dõi được tiến trình của các dự án khác nhau hay không? Bạn có biết lựa chọn để ưu tiên những việc quan trọng nhất không? Nếu có thể, bạn được gọi là người đa năng.

9- Biết nhìn nhận toàn diện: 

Có cái nhìn tổng quan về công việc có nghĩa là có khả năng xác định được các yếu tố dẫn tới thành công. Điều này cũng có nghĩa là nhận ra các nguy cơ tiềm ẩn và thời điểm nó xảy ra. Ví dụ như bạn làm việc trong lĩnh vực quảng cáo và phải xây dựng một chiến dịch để quảng cáo cho một nhãn hiệu xà bông. Nếu nhìn một cách tổng thể, bạn có thể nhận thấy rằng mục đích không chỉ là bán được hàng, mà còn làm thỏa mãn và thuyết phục khách hàng về chất lượng sản phẩm. Thêm vào đó, bạn còn phải tạo thêm giá trị cho công ty của bạn bằng cách chứng minh rằng tính sáng tạo độc nhất chỉ bạn mới có thể tạo ra.

Tận dụng tất cả các kỹ năng của bạn

Trong khi khám phá và xây dựng những kỹ năng “mềm”, bạn không nên bỏ qua những kỹ năng “cứng”. Chìa khóa dẫn đến thành công thực sự là bạn phải biết kết hợp khéo léo cả hai kỹ năng này.

Phước Đại

Theo Askmen

(Nguồn : vieclamkcn.com.vn)

GỌI TÊN NGÀY LỄ - (LỄ BA VUA HAY LỄ CHÚA HIỂN LINH)

ĐGM Giuse Vũ Duy Thống

Trong dịp tĩnh tâm Mùa Vọng ở một giáo xứ, có người bạn trẻ đã nêu lên câu hỏi liên quan đến Thánh Lễ hôm nay: “Tại sao ngày nay Phụng Vụ không sử dụng tên gọi lễ Ba Vua nữa? Phải chăng rốt cuộc chẳng có ông vua nào đến viếng Hang đá cả?”.

Câu hỏi ấy trực tiếp về mặt kiến thức, không khó trả lời; nhưng gián tiếp về mặt tâm linh, lại hé mở cho thấy đức tin hôm nay xem ra đang có nhu cầu tìm hiểu. Đã đành, hiểu chưa phải là tin hay chưa hẳn đã tin, nhưng một phần nào cũng góp phần dẫn tới đức tin cho người chưa tin, đào sâu đức tin cho người đã biết, và cũng quan trọng không kém là củng cố sức mạnh cho những niềm tin đang ở trong tình trạng nhạt nhòa.

Niềm tin là một công trình còn phải dựng xây và là một hành trình còn phải tiếp tục. Trên cơ sở ấy, xin đi vào Thánh Lễ hôm nay.

1) Từ tên gọi “lễ Ba Vua”…

Đây là tên gọi quen dùng đối với tín hữu Việt Nam, để chỉ về việc các Đạo sĩ Đông Phương tìm đến Hang đá viếng Chúa Hài Đồng. Gọi là vua vì họ là những bậc quyền quý đến từ phương Đông theo nhãn giới của bài đọc thứ nhất; và xác định con số ba vì có ba sắc dân được nói đến trong Isaia 60, mà cũng vì lễ vật tiến dâng được liệt kê ba món rành rành là vàng, nhũ hương và mộc dược, như chuyện kể của Phúc Âm. Để rồi cứ thế theo truyền thống, Ba Vua đã trở nên tên gọi cho ngày lễ.

Nhưng điều quan trọng không phải là lo xác định họ là vua hay không phải là vua, họ có ba vị hay có thể có nhiều hơn nữa, mà chính là hãy nhìn họ như hình ảnh sống động của tất cả những ai trong đời đã có một lòng khát khao chân thành tìm kiếm Thiên Chúa khởi đi từ những thiện hảo tốt lành, để rồi với sự trợ giúp của ơn thánh, tới lúc Chúa muốn và bằng muôn ngàn cách thế linh động theo sáng kiến của Ngài, họ sẽ được dẫn tới gặp gỡ Đấng họ nỗ lực tìm kiếm.

Dưới cái tên gọi “lễ Ba Vua”, chính là một thiện chí tìm kiếm đức tin. Nhưng cũng dưới tên gọi ấy, trong bối cảnh của trang Tin Mừng, người ta lại còn thấy cả một đối chứng đau lòng. Trong khi dân ngoại từ xa, dẫu chẳng hề biết đến lời hứa để mà hy vọng, chẳng hề có được giao ước để mà tin tưởng, và cũng chẳng hề được dẫn đường bởi lề luật, nhưng lại chân thành tìm kiếm và sẵn sàng vượt qua những chặng đường gian khổ để mà tìm gặp; thì ngược lại, dân Do Thái ở gần, dẫu có tất cả thuận lợi của một truyền thống dài lâu chờ mong Đấng Cứu Thế, lại không mảy may kiếm tìm, và tệ hại hơn nữa, còn xôn xao về chính việc Chúa đến, không phải vì hối hận về việc mình không sẵn sàng, mà vì lo ngại rằng Chúa đến sẽ đặt dấu chấm hết cho cả một cơ chế họ đã bao đời gầy dựng. Không lạ gì nếu cơ chế ấy đã sản sinh ra những khuôn mặt như Hêrôđê!

Hóa ra, Ba Vua tìm Chúa với lễ vật lòng thành, khi về đã thấy mình là những kẻ tin; còn Hêrôđê tìm Chúa với ác tâm tận diệt, mãi mãi sẽ thấy mình chỉ là một bạo chúa.

2) … Đến tên gọi “lễ Hiển Linh”…

Mặc dù tên gọi “lễ Ba Vua” vẫn giữ nguyên giá trị cổ kính, nhưng ngày nay Phụng Vụ thích sử dụng tên gọi “lễ Hiển Linh” hơn, chẳng phải vì tên gọi đó nghe kêu hơn hoặc hiểm hóc hơn, cũng chẳng phải để tránh né những câu hỏi không cần thiết về những chi tiết nhiều khi chỉ làm cho ngày lễ thêm rườm rà; mà thật ra là để làm nổi bật lên ý định mầu nhiệm chung nhất của Thiên Chúa trong Mùa Giáng Sinh. Đó là: Ngài muốn tỏ mình ra cho tất cả mọi người, mọi thời, bất luận họ là ai và ở đâu, miễn là họ biết chân thành kiếm tìm Ngài.

Nếu “Ba Vua” là tên gọi nói lên thiện chí của con người, thì “Hiển Linh” là danh xưng khẳng định hồng ân của Thiên Chúa. Thiện chí thôi, dẫu rất lớn, vẫn chỉ là khởi điểm; nhưng chính hồng ân Hiển Linh mới là kết điểm mở ra những mùa gặp gỡ. Và tới phiên mình, mỗi lần gặp gỡ tại kết điểm hành trình, lại là một khởi điểm mới cho hành trình tìm kiếm mới, với những thiện chí mới nhằm vươn lên những đỉnh cao mới.

Và gặp gỡ như thế là một cuộc đổi đời. Vì thiện chí luôn tìm kiếm hồng ân, mà cũng vì hồng ân luôn đợi chờ một thiện chí biến đổi cuộc đời. Ba Vua gặp Chúa với cả tâm tình được thể hiện qua những lễ vật tiến dâng, họ đã được soi sáng để theo đường khác mà về nhà. Và ở đó sẽ là những cuộc Hiển Linh mới trong đời sống thường ngày.

Gặp ai thì cũng có thể gỡ ra được, nhưng thiện chí con người một khi đã gặp được Thiên Chúa vốn từ bao giờ đã sẵn tỏ mình ra, thì sẽ không thể gỡ ra được nữa. Người ta thành người nhà của Thiên Chúa, và trong mắt nhìn của Phaolô, người ta dẫu xa cũng hóa gần, dẫu lạ cũng nên quen, dẫu gốc gác thế nào đi nữa “cũng cùng được thừa hưởng gia nghiệp với người Do Thái, cùng làm thành một thân thể và cùng chia sẻ điều Thiên Chúa hứa” (bài đọc thứ hai). Hiển Linh chính là tên gọi khác của mầu nhiệm Nhập Thể, của danh xưng Emmanuel và của bốn mùa gặp gỡ.

3) … Để dẫn tới sứ điệp đời sống.

“Lễ Ba Vua” hay “Lễ Hiển Linh”, mỗi tên gọi có những bước nhấn riêng, nhưng rốt cuộc cũng chỉ là một mầu nhiệm gặp gỡ mà Thiên Chúa từ bao thuở đã mở ra cho những kẻ biết kiếm tìm. Thế nên đây không chỉ là một biến cố của ngày đã qua, mà còn là một sứ điệp của ngày hôm nay và cho những ngày sẽ tới. Chúa vẫn tỏ mình, nhưng vấn đề là người ta có thiện chí đến gặp Ngài không.

Hôm qua đã có một nghịch lý là những kẻ đến gặp Chúa đều là những kẻ thành tâm như các mục đồng tại Bêlem, như cụ già Simêon tại Đền Thánh, như những Đạo sĩ hôm nay từ xa đến; còn toàn thể xã hội tôn giáo Do Thái lại hầu như vắng bóng, hay nếu có thì chỉ như một lực cản đáng buồn. Thế đấy! điều tưởng như thuận lợi lại là một cạm bẫy dẫn tới sự thảm bại, còn điều tưởng chừng như bất lợi lại trở nên lợi thế cho việc gặp Chúa. Liệu nghịch lý ấy hôm nay còn có mặt trong đời sống đức tin của cộng đoàn cũng như của mỗi cá nhân?

Trả lời câu hỏi ấy với quyết tâm khởi hành trên con đường mới, thiết tưởng sẽ là một điều tích cực trong Mùa Giáng Sinh. Nhưng điều tích cực hơn của ngày lễ hôm nay không chỉ là sứ điệp hoán cải, mà chính là lời mời gọi mở rộng tấm lòng, mà trân trọng tất cả những người không cùng chia sẻ một niềm tin với mình, bởi lẽ họ cũng có chỗ đứng trong tấm lòng hiển linh của Chúa. Ơn cứu độ là phổ quát. Và nếu nét đặc trưng của lễ Hiển Linh là ánh sao dẫn đường, thì trách nhiệm của những kẻ đã được gặp gỡ Thiên Chúa sẽ không chỉ thu hẹp trong đời sống cá nhân tu thân tích đức, mà còn hướng tới sứ vụ đối với những kẻ lân cận mình. Những chứng tá đức tin cậy mến, những gương sáng đời sống gia đình, những nỗ lực thực thi các giá trị Phúc Âm chính là những ánh sao cụ thể soi đường truyền giáo.

Nếu mỗi kẻ tin là ánh sao, con đường gặp gỡ biết bao sáng ngời, và lời tiên báo của tiên tri Isaia sẽ nên hiện thực hiển linh cho đời.

Tóm lại, khởi đi từ cách hiểu về tên gọi của ngày lễ để dẫn tới đời sống đức tin, đó là chủ đích của những điều chia sẻ trên đây. Nhưng từ hiểu biết đến đức tin, khoảng cách vẫn không nhỏ. Chính Phúc Âm hôm nay là một kinh nghiệm. Xin đừng để kinh nghiệm ấy mãi còn là một nghịch lý không thể vượt qua. Nhưng hãy để kinh nghiệm ấy biến thành những kinh nguyện quyết tâm mở sang cuộc sống mới. Và đó chính là cách gọi tên cụ thể một ngày lễ.

(Trích trong ‘VỚI CẢ TÂM TÌNH’ – Trg. 31)

(Nguồn: mtgthuduc.net)

TRUYỀN THỐNG ĐÓN NĂM MỚI THÚ VỊ Ở MỘT SỐ QUỐC GIA

   Hà Lan

Tại đất nước của những cối xay gió, người nông dân Hà Lan có truyền thống đổ nước và cacbua (carbide) vào những bình sữa đã cũ, đóng nắp thật chặt và sau đó dùng đèn khò đốt nóng phần đáy cho đến khi áp lực mạnh đẩy bật chiếc nắp và tạo nên tiếng nổ lớn như những khẩu thần công.

Một nông dân đang đốt lửa dưới đáy bình sữa làm bắn những quả bóng bay lên cao . Ảnh : Vincent jannink/AP

Buổi sáng năm mới, họ sẽ bắt đầu với hoạt động trầm mình xuống nước và bạn sẽ thấy hàng ngàn người (đa phần là đã ngà ngà say vì cuộc vui đêm giao thừa) ào xuống biển lạnh.

Anh

Người Anh cũng có phong tục xông nhà và tin rằng người đầu tiên đến nhà mình sẽ mang điềm báo trong cả năm. Do đó, người xông nhà thường là nam, bước vào nhà từ cửa chính, tặng vài món quà truyền thống cho gia như như bánh mì để trong bếp, đồ uống cho chủ nhà, than để đốt lò, bằng không anh ta sẽ không được vào nhà. Người Anh cũng cho rằng tất cả những gì vị khách mang đến trong năm mới đều sẽ mang lại may mắn cho họ cả năm

Đan Mạch

Tại quê hương của nhà văn Andersen và câu chuyện cô bé bán diêm, những người Đan Mạch giữ những chiếc đĩa ăn cũ và để dành đến cuối năm và trong những ngày nghỉ đầu năm, họ mang đến trước cửa nhà bạn bè, hàng xóm để đập vỡ chúng. Điều này tượng trưng cho tình bạn và tình xóm giềng, người ta tin rằng nhà nào càng có nhiều đĩa vỡ ngổn ngang trước cửa thì chứng tỏ họ có rất nhiều bạn. Ngoài ra, khi đồng hồ điểm đúng 12h đêm họ sẽ đứng trên ghế và nhảy xuống để chào đón năm mới.

Đức

Chì được xem là sẽ mang lại điềm lành ở đây. Họ đổ chì nung chảy vào nước lạnh và hình dáng khi bị đông cứng lại sẽ nói lên tương lai. Hình trái tim biểu tượng cho tình yêu hay đám cưới, hình tròn có nghĩa là may mắn, hình mỏ neo có nghĩa là bạn cần giúp đỡ và nếu là hình chữ thập hay cây thánh giá thì ai đó có thể gặp chuyện buồn.

Người Đức thường nung chì và đổ vào chậu nước lạnh để đoán tương lai vào năm mới. Ảnh : aroundgermany.com .

Tây Ban Nha

Người Tây Ban Nha ăn 12 quả nhỏ mỗi khắc đồng hồ trong năm mới. Họ tin rằng điều đó sẽ mang đến may mắn và hạnh phúc trong 12 tháng tới.

Hy Lạp

Người ta gọi ngày đầu năm mới tại đất nước này là ngày của thánh Basil, người đã khai sinh ra những nhà thờ của người Hy Lạp, bởi đây cũng là dịp kỉ niệm ngày mất của ông. Họ nướng những chiếc bánh mì hay bánh bông lan đặc biệt, bên trong đặt 1 đồng xu. Quy trình phục vụ món bánh cũng rất đốc đáo. Họ dâng lát đầu tiên cho Chúa, miếng thứ hai cho người đứng đầu gia đình và miếng thứ ba dành cho ngôi nhà. Nếu miếng thứ ba có đồng xu bên trong, mùa xuân năm nay sẽ đến sớm. Còn nếu bất cứ ai nhận được miếng bánh mì trong có đồng xu, họ sẽ được thêm may mắn cho năm sau.

Tại Hy lạp những ai nhận được đồng xu trong miếng bánh của mình sẽ có thêm may mắn trong năm mới sắp đến . Ảnh : whippedtheblog.com . Wales

Tại xứ Wales, khi tiếng chuông nửa đêm đầu tiên rung lên, cửa sau của nhà sẽ được mở và đóng lại ngay tức khắc. Điều này biểu tượng cho việc tiễn đưa năm cũ đồng thời xóa hết mọi điều không may mà nó đã mang đến. Đến tiếng chuông thứ 12 của đồng hồ, cửa nhà lại được mở ra để chính thức đón năm mới với tất cả những ước nguyện cho 365 ngày tới may mắn, thịnh vượng.

Ireland

Những phụ nữ Ireland độc thân có cách cầu nguyện rất riêng và đáng yêu đó là đặt những lá tầm gửi dưới gối với hy vọng sẽ có một tấm chồng tốt trong năm mới. Trong văn hóa truyền thống của Ireland, cách này cũng thường được sử dụng để gạt bỏ những điều không may mắn.

Mỹ

Tại Mỹ người ta tin rằng trao nhau những nụ hôn trong thời khắc giao thừa sẽ mang lại điềm lành và xua đuổi mọi ma quỷ. Tại châu Mỹ nói chung, ôm hôn là hành động luôn làm cho năm mới trở nên tốt đẹp hơn. Theo cách truyền thống nụ hôn ngọt ngào giữa đôi tình nhân, vợ chồng sẽ là minh chứ cho tình yêu chân thành, giúp mọi người quên đi những ký ức không tốt trong quá khứ.

Một đôi bạn trẻ trao nhau nụ hôn trong đêm giao thừa  tại quảng trường Thời Đại, New York, Mỹ . Ảnh : nydailynews.com

Mexico

Người Mexico lại có truyền thống khá thú vị vào năm mới đó là để đảm bảo cho một năm hạnh phúc và may mắn họ sẽ mặc quần lót nhiều màu sắc vào đêm giao thừa. Những ai tìm kiếm vận may sẽ mặc đồ lót màu vàng và nếu đang muốn sớm có nửa kia của trái tim sẽ thử màu đỏ.

Ecuador

Người Ecuador tổ chức năm mới bằng cách quên đi những gì kém may mắn và những lời phàn nàn trong năm cũ. Họ dựng nên những viejos – hình nộm lấy cảm hứng từ những nhân vật đời thường như các chính trị gia và cả hình mẫu trong phim ảnh như Batman và sau đó đốt chúng giữa đường.

Trong khi đó, những người đàn ông sẽ đóng vai các viudas – góa phụ của những nhân vật hình nộp, ăn mặc lôi thôi và nhảy múa trên đường để xin tiền nhằm làm lễ tang cho các “ông chồng” kia. Một trong những truyền thống khá kỳ quặc.

Những hình nộm theo nhiều đề tài nhân vật dựng lên trong năm mới tại Ecuador . Ảnh : kivafellow/blogspot.

Brazil

Người Brazil tin rằng đậu lăng tượng trưng cho sự giàu có và thịnh vượng, vì thế ngày đầu năm mới họ làm những món đậu như súp và dùng chung với cơm hay bánh mì. Các thầy cúng mặc bộ đồ xanh và trắng để làm lễ cầu may mắn với thần nước. Những hoa đăng đặt bên trên là nến, vòng hoa được đưa ra bãi biển Rio de Janeiro và để con sóng cuốn ra ngoài khơi xa với hy vọng năm mới sẽ mang đến sức khỏe, an khang và hạnh phúc cho họ.

Chile

Tại nhiều vùng ở đất nước Nam Mỹ Chile như thành phố Talca, ngoài việc đi tảo mộ, họ còn ngồi luôn tại nghĩa trang và chờ năm mới đến bên cạnh thi hài của người thân.

Nhiều người Chile chọn cách đón năm mới cùng những người đã khuất . ảnh : urban-review.com

Bolivia

Tại Bolivia cũng có nét giống truyền thống tại Mexico khi mọi người mặc màu vàng để cầu may mắn và điểm khác biệt là họ chờ đến đúng ngay thời điểm chuyển giao giữa hai năm để thay đồ. Điều này cũng giúp họ tin rằng mình sẽ thay đổi được vận mệnh xấu.

Australia

Australia có lẽ là quốc gia mà mọi người ít ở nhà nhất trong đêm giao thừa. Sau khi đón năm mới tại các trung tâm thành phố hay bãi biển, họ bắt đầu mở tiệc ăn mừng với heo sữa. Cùng với kem bạc hà cho món tráng miệng, người Australia tin là năm mới sẽ thành công với họ.

Nhật Bản

Nước Nhật bắt đầu “ăn” tết dương lịch từ thế kỉ 19 và tiếp tục giữ truyền thống đó đến nay. Người Nhật sẽ dọn dẹp nhà cửa những ngày cuối năm và cố gắng trả hết các nợ nần của năm cũ. Trước khi đồng hồ điểm 12 giờ, họ rung 108 quả chuông để loại trừ 108 điều xấu.

Nhưng đó chưa phải là điều hấp dẫn nhất. Năm 2014, hãng hàng không All Nippon Airlines (ANA) còn bán vé máy bay đặc biệt cất cánh vào sáng sớm từ sân bay Chubu, tỉnh Aichi để đón những ánh bình minh đầu tiên của năm mới. Ghế ngồi cửa sổ có giá khoảng hơn 700 USD và ghế hàng giữa khoảng 400 USD.

Bánh gạo mochi, thường xuất hiện trong ngày đầu năm mới ở Nhật . Ảnh : oh-isee.com/blog

Philippines

Người Philippines tin rằng tất cả những cái gì hình tròn sẽ mang lại may mắn cho năm mới do đó họ ăn nho, tặng nhau đồng xu, mặc váy có đốm tròn. Họ cũng tung đồng xu trong thờ khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới để cầu tiền tài và thịnh vượng.

Ai Cập

Năm mới ở Ai Cập là ngày nghỉ và tràn ngập không khí lễ hội. Mặc dù đã biết năm mới là khi nào họ vẫn làm theo tục lệ là chờ đến khi nhìn thấy mảnh trăng bán nguyệt đầu tiên và lời tuyên bố của chính quyền ban hành.

Trên đỉnh ngọn đồi ở Cairo là nơi thánh đường hồi giáo Muhammad Ali tọa lạc sẽ là nơi lan tỏa thông điệp về năm mới đã đến do vị Grand Mufti - giáo sĩ đứng đầu tuyên bố.

Một người đàn ông đã chờ sẵn bên ngoài thánh đường và gửi lời chúc mừng năm mới đến toàn thể mọi người với câu “Kol Sana We Enta Tayeb!".

Nam Phi

Tại Nam Phi họ rung chuông nhà thờ vào thời khắc giao thừa và bắt những phát đại bác hoặc súng trường lên trời. Những ai ở tỉnh Cape, ngày đầu tiên và thứ 2 của năm mới bạn sẽ tưởng như mình đang tham gia vào lễ hội đường phố khi mọi người mặc những bộ quần áo đầy màu sắc và nhảy múa ngay trên đường phố cùng điệu trống rộn rã.

               
                                     Cape Town rực rỡ trong ngày đầu năm mới .

(Nguồn : www.asiasuntravel.com)

MỘT MÓN QUÀ TÂM LINH NĂM MỚI

Trong những ngày đầu năm mới, tôi thường dành ra nhiều thời giờ hơn, để sống bên Chúa, cảm tạ Người và cầu nguyện cho tất cả các thân nhân, bạn hữu và ân nhân được luôn sống bên Chúa và thực thi Thánh ý của Người. Tôi tự hỏi: “Chúa muốn chúng con sống thế nào trong Năm Mới?”. Tôi còn đang lúng túng suy nghĩ, thì thình lình tôi nhớ tới bản kinh “Chúc nguyện” (Desiderata) người ta mới tìm được trong ngôi thánh đường cũ kỹ và đổ nát, nhà thờ Thánh Phaolô, tại Baltimore, bang Maryland, Hoa Kỳ. Bản kinh được viết năm 1692. Như nhận được một sự trợ giúp đặc biệt của Thiên Chúa, tôi hoan hỷ chuyển bản kinh quí báu đó và gửi tới quí anh, chị, em, để làm qùa Tết năm nay. Bản kinh cũng cho chúng ta biết: Chúa muốn chúng ta sống thế nào trong Năm Mới: 1. “Con hãy bước đi trong khoan thai và êm nhẹ, giữa những vội vã và ồn ào. Con hãy nhớ rằng: Sự bình an thường ẩn mình trong thinh lặng. 2. Con hãy có liên hệ thân thương với mọi người, nhưng đừng đi quá xa, đến nỗi con tự đánh mất chính mình. 3. Con hãy nói sự thật một cách bình tĩnh và rõ ràng. Con cũng hãy lắng nghe người khác, kể cả những người khờ dại và vô minh, bởi vì họ cũng có những câu chuyện riêng của họ. 4. Con hãy xa lánh những người ăn nói hống hách và cư xử thô bạo; họ là một cực hinh cho đời sống tâm linh. 5. Nếu con so sánh mình với người khác, thì con có thể trở thành kiêu căng hoặc ti tiện, bởi vì bao giờ cũng có những người hay hơn, hoặc kém hơn con. Vậy con hãy bằng lòng với khả năng của mình cũng như với những kế hoạch của con. 6. Con hãy tiếp tục chú tâm vào bước đường con đang đi, dù nó chỉ là một bước đi thật khiêm tốn, nhưng nó là bước đi của con mà! 7. Trong khi giao tế, con hãy thận trọng, vì ở đời có lắm kẻ xảo trá. Nhưng con hãy nhìn nhận những hành động đoan chính nơi tha nhân, bởi vì cũng có rất nhiều người sống theo những lý tưởng cao đẹp. Đâu đâu cũng có những người hiền nhân, quân tử và anh hùng. 8. Con hãy là chính mình, con đừng bao giờ sống giả tạo, cũng đừng bao giờ đùa giỡn trong vấn đề yêu đương. 9. Con hãy thanh thản đón nhận tuổi già và hãy nhường chỗ cho giới trẻ, một cách niềm nở và hài hòa. 10. Con hãy tăng cường sức mạnh của tâm linh, để nó bảo vệ con, khi những rủi ro thình lình đến với con. Tuy nhiên, con đừng sống trong mơ mộng hão huyền. 11. Lo âu thường xảy ra, khi con mệt mỏi và cô đơn. Con cần đặt kỷ cương cho mình, nhưng con hãy thân thương với chính con. Bởi vì con là một đứa con của Thiên Chúa, cũng như cây cỏ và trăng, sao, con có quyền được sống trên địa cầu này! 12. Con có biết, hay là con không biết rằng: Vũ trụ này vẫn tiếp tục phát triển, theo một chương trình đã được qui định? Thế nên, con hãy sống an vui trong Thiên Chúa, bất luận con có quan niệm thế nào về Người. 13. Trong mọi hoạt động và ước muốn, con hãy giữ cho linh hồn con được bình an, giữ những ổn tạp của cuộc sống. Tuy nó có những ti tiện, những tội ác và những giấc mơ tan vỡ, nhưng tựu trung, thế giới này vẫn là một thế giới xinh đẹp. Bởi vậy, con hãy cẩn trọng mà sống cho thật hạnh phúc”. Và cũng lại do một sự may mắn, tôi tìm được bản kinh nguyện tân niên, do Đức cha Michael Sailer (1761-1832), Tổng Gíam mục giáo phận Regensburg, Đức quốc, viết. Tôi xin ghi lại, để bạn dùng mà cầu nguyện trước thềm Năm Mới: “Lạy Cha trên trời, con không biết trong năm mới này những gì sẽ xảy đến cho con. Nhưng có một điều con biết chắc chắn, đó là lời Thánh Phaolô viết cho tín hữu tại Rôma rằng: “Thiên Chúa làm cho mọi sự đều sinh lợi ích cho những ai kính mến Người”. (Rm 8, 28) Biết được như vậy, là đã đủ cho con rồi. Bởi vì: • Tất cả chua cay sẽ trở thành niềm an ủi, khi con kính mến Chúa. • Tất cả những thiếu thốn sẽ trở thành dư đầy, khi con kính mến Chúa. • Tất cả những công việc nặng nhọc sẽ trở thành nghỉ ngơi, khi con kính mến Chúa. • Tất cả những giọt nước mắt sẽ trở thành nguồn suối an vui, khi con kính mến Chúa. Con chỉ biết được bấy nhiêu thôi, và như vậy là đã đủ cho con rồi. Amen”. Mến chúc qúi anh, chị, em trong đại gia đình của Chúa một Năm Mới hạnh phúc và an lành! CUNG CHÚC TÂN XUÂN

Lm. Giuse Nguyễn Văn Tịnh

CHÚC PHÚC LÀNH NGÀY ĐẦU NĂM MỚI

                                                    

1-1-2015

     
            

LỄ KÍNH ĐỨC MARIA MẸ THIÊN CHÚA  Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long Bên xã hội các nước Tây phương có “ngày nhớ ơn mẹ” hằng năm. Tùy theo tập tục văn hóa mỗi nước chọn ngày tháng nào trong năm làm ngày nhớ ơn mẹ. Nhiều nước chọn một ngày trong tháng Năm. Nhưng trong lịch phụng vụ của Giáo Hội Công giáo, vào ngày đầu năm mới Dương lịch, ngày 01.01., là ngày lễ mừng kính Mẹ Maria, mẹ Thiên Chúa. Tại sao Giáo Hội lại chọn ấn định ngày đầu năm mới là ngày nhớ đến Mẹ Thiên Chúa, mà không chọn vào ngày khác trong năm? Giáo Hội chọn ngày đầu năm mới kính nhớ đến Đức Mẹ Maria, mẹ Thiên Chúa trong niềm tin tưởng xác tín sâu xa vào chúc phúc lành của Thiên Chúa, cùng với niềm vui mừng biết ơn. Trong lễ nghi phụng vụ vào ngày đầu năm mới mừng kính: - một người mẹ đã trao tặng hài nhi Giêsu, đấng cứu thế, sự sống. Đây là cách sống lòng quảng đại kính trọng thiên chức làm mẹ, mà Thiên Chúa đã ban cho được làm mẹ. - một người mẹ khi ngắm nhìn sự sống mới của em bé chào đời con mình đã với lòng cung kính ngạc nhiên mừng rỡ. Và sau cùng chỉ còn biết gìn giữ suy nghĩ mọi sự trong tâm hồn. Một tâm hồn biết bỡ ngỡ ngạc nhiên trước mầu nhiệm sự sống là một tâm hồn có đời sống đơn sơ chân thành.  - một người mẹ đã đặt tên cho con mới chào đời của mình là Giêsu, như lời Thiên Thần Chúa đã loan báo. Đây là tấm lòng một người mẹ yêu thương con mình, nên đã chọn đặt tên cho con mình như thánh ý Thiên Chúa mong muốn. - một người mẹ đã suốt dọc đời sống hằng cùng đồng hành với con mình, cho dù có khi hiểu và cũng có khi không hiểu thấu đáo con đường đời sống của người con. Nhưng người mẹ đó vẫn luôn đứng sát cạnh con mình trong mọi hoàn cảnh. - một người mẹ đã sống cùng chịu đau khổ trong niềm tin tưởng cậy trông phó thác vào thánh ý Chúa đối với con đường đời sống của con mình. Và dần dần người mẹ đó đã hiểu nhận ra chương trình của Chúa muốn thực hiện nơi con mình, cùng qua sự chết của con mình sẽ phát sinh sự sống mới. Trong ngày lễ mừng kính Mẹ Thiên Chúa ngày đầu năm mới, mẹ hài nhi Giêsu muốn đặt con mình dưới sự bảo trợ chúc phúc lành của Thiên Chúa.  Cha mẹ hài nhi Giêsu muốn xin chúc phúc lành của Thiên Chúa cho sự sống mới của con mình, và cho tất cả đời sống con mình còn đang ẩn chứa cùng trên bước đường phát triển hướng về ngày mai.  Theo gương cung cách sống như thế, chúng ta cũng như mẹ Thiên Chúa, ngày đầu năm mới cầu xin chúc phúc lành của Thiên Chúa cho đời sống mình, đời sống tất cả mọi người trong gia đình mình, cho Cộng đoàn xứ đạo, cho quê hương đất nước Việt Nam, nơi sinh ra lớn lên, cho quê hương đất nước nơi đang sinh sống… trong năm mới còn đang chứa đựng nhiều ẩn dấu nơi đời sống tương lai chúng ta. Ngày đầu năm mới chúng ta xin chúc phúc lành của Thiên Chúa xuống: trên các hài nhi trong năm nay sẽ mở mắt chào đời.  trên các đôi bạn trẻ năm nay sẽ thành hôn với nhau. trên  mọi người cha người mẹ đang mong chờ ngày chào đời con mình sắp tới. trên mọi người năm nay bắt đầu bước vào làm việc xây dựng đời sống. trên các trẻ em bạn trẻ năm mới này sẽ bắt đầu cắp sách đi học. trên các thanh thiếu niên năm nay sẽ bước vào ngưỡng cửa trường đại học cao đẳng hay học một ngành nghề chuyên môn. trên mọi người năm nay sẽ tới thời gian đi nghỉ hưu. trên những người chịu đựng sự đau yếu bệnh tật; trên những đôi vợ chồng năm nay có kỷ niệm 25 ,30, 40, 50, 60 năm đời sống hôn nhân với nhau. trên những người phải đi tỵ nạn rời bỏ quê hương xứ sở. trên những người làm việc từ thiện đồng hành giúp đỡ những người cần được giúp đỡ,  và trên  các nhà cầm quyền biết tôn trọng giữ gìn công lý hòa bình cho đất nước cùng người dân trong xã hội. Trong năm mới cầu xin chúc phúc lành của Thiên Chúa chiếu tỏa trên tất cả mọi người chúng ta đang đi tìm Chúa Giêsu, Đấng đã qua sự chết kêu gọi chúng ta vào đời sống mới! Ave Maria, con dâng lời chào Mẹ!

                                                                            (Nguồn:ldcg.de)

NHỮNG NGÀY LỄ CỦA GIA ĐÌNH

  Ngọt ngào tốt đẹp lắm thay,
anh em được sống vui vầy bên nhau.
  (Tv 133,1)

Mỗi gia đình đều có những ngày lễ riêng, đánh dấu những biến cố vui, buồn của gia đình. Chẳng hạn như ngày giỗ của ông bà, cha mẹ, ngày kỷ niệm thành hôn của vợ chồng, ngày sinh nhật, ngày lễ bổn mạng của một người trong gia đình... Những ngày lễ của gia đình là dịp để mọi người trong gia đình quây quần bên nhau trong tình yêu thương hiệp nhất, vun xới thêm tình gia đình.

Đầu năm, mỗi gia đình nên ghi các ngày lễ của gia đình mình vào cuốn lịch Công giáo để dễ nhớ.

1. Lễ Gia tiên

Trong Cựu Ước, Thiên Chúa thường tự xưng là Thiên Chúa của Abraham, của Ixaác, của Giacop, nghĩa là Thiên Chúa các tổ phụ. Ngài không phải là Thiên Chúa của kẻ chết, nhưng là Thiên Chúa của người sống.^[1] Bên kia cái chết, các bậc tiền nhân đã thực sự “sống khôn thác thiêng” đều đang sống trong Thiên Chúa. Các tín hữu ở trần gian kết hợp với họ trong mầu nhiệm các thánh thông công. Do đó, khi bày tỏ lòng hiếu kính, nhớ đến gia tiên tổ phụ, người Công giáo không làm một sự thờ phượng nằm ngoài sự thờ phượng Thiên Chúa, nhưng là để nhờ đó mà thêm lòng biết ơn và kính mến Thiên Chúa là nguồn mọi tình phụ tử trên trời dưới đất^[2]. Đàng khác, khi nhớ đến tổ tiên theo huyết thống, người Công giáo cũng nhớ đến các tổ phụ trong đức tin.

Người Việt Nam thường có thói quen rất tốt: mỗi khi gia đình có việc buồn vui đều luôn tưởng nhớ gia tiên và biểu lộ tâm tình ấy bằng việc cúng lễ, hoặc đơn giản thắp một nén nhang trên bàn thờ. Người tín hữu Công giáo Việt Nam tiếp nhận truyền thống tốt đẹp ấy với một cái nhìn chính xác, phù hợp với đức tin Kitô giáo.

Mỗi gia đình nên có một bàn thờ gia tiên đơn sơ. Ngày tết, ngày giỗ nên giữ một cây hương cháy suốt ngày. Tránh những chi tiết trái với đức tin và tránh tốn kém không hợp tình hợp lý. Về hình thức, cốt sao biểu lộ được tấm lòng và giúp con cháu trong nhà học được tâm tình biết ơn tổ tiên và biết ơn Thiên Chúa Tạo Hoá.

Khi cúng lễ, cần nhắc cho mọi người trong nhà nhớ: đức tin Công giáo dạy ta biết rằng người quá cố không cần đến thức ăn vật chất, các lễ vật chỉ nhằm bày tỏ lòng biết ơn kính nhớ mà thôi.

Lễ gia tiên thường do vị trưởng tộc hoặc người cha trong gia đình chủ lễ. Nếu vị này vắng mặt, thì vợ hoặc con trai hoặc con dâu trưởng chủ lễ.

2. Dọn tất niên

Tết Nguyên đán là dịp sum họp gia đình, kính nhớ tổ tiên và thăm viếng nhau để gia tăng tình thân ái. Cần loại bỏ những chi tiết phong tục quá rườm rà, cũng như những gì đi ngược lại với Tin mừng, và phải lưu ý phát huy những gì tốt đẹp. Khởi đầu là việc dọn tất niên.

Từ giữa tháng chạp là thời gian thuận tiện để mỗi gia đình tổng kết một năm. Cha mẹ và con cái sẽ cùng nhau:

- Làm xong những việc cần thiết còn đọng lại.

- Tổng kết chi thu, thanh toán nợ nần.

- Tổng kết kinh nghiệm sống, kinh nghiệm làm việc một năm qua.

- Chọn hướng sống hoặc chủ đề giáo dục gia đình trong năm mới.

- Dọn mình xưng tội cuối năm.

- Cha mẹ đỡ đầu thăm nom nhắc nhở con thiêng liêng (các con thiêng liêng thì chúc tết cha mẹ đỡ đầu dịp cuối năm hoặc đầu năm).

- Cũng nên dành một tuần lễ kết bó hoa thiêng liêng tạ ơn Thiên Chúa và cầu cho nhau (gồm: dâng lễ, rước lễ, đọc Lời Chúa, lần hạt, hy sinh...)

Những việc trên đây sẽ làm xong trước ngày ăn bữa tất niên (vào ngày cuối năm hoặc một ngày nào sớm hơn, tùy tiện). Bữa ăn này được coi như để kết toán mọi chuyện: còn gì phải xin lỗi nhau, hoặc góp ý xây dựng đều nói hết trong dịp này, để rồi ngày đầu năm sẽ không còn phải nhắc gì đến chuyện cũ, chỉ chúc tuổi nhau thật vui vẻ.

Cũng nên nhân bữa ăn này mà trình bày chủ đề sống của năm tới và dự tính trước việc vui xuân của gia đình, thu xếp sao để trẻ em khỏi lây nhiễm thói xấu cờ bạc ngoài xã hội.

3. Tưởng nhớ gia tiên dịp Tết Nguyên Đán

Dịp Tết Nguyên Đán, trong những gia đình theo đúng tinh thần Việt Nam, ẩn dưới những niềm vui rộn rã đầu xuân là cả một thực tại linh thiêng trầm mặc đầy ắp không gian: cõi hữu hình và cõi vô hình đan dệt vào nhau, ông bà tổ tiên đã khuất như thể đang có mặt giữa con cháu một cách thân thiết, gần gũi, linh thiêng và đầy an ủi. Có được bầu khí ấy là nhờ các nghi lễ rất nghiêm túc của phụng tự gia đình.

Các nghi lễ này mở đầu với giờ “cúng đón” (đón ông bà về ăn tết với con cháu) vào ngày 29 hoặc 30 tết, và kết thúc với giờ “cúng đưa” (tiễn chân ông bà) vào ngày mùng 3 hay mùng 4 tết (có nhà cúng đưa từ chiều mùng 2). Người Công giáo biết rằng các linh hồn đã về với Thiên Chúa vẫn hiệp thông với các tín hữu ở trần gian thường xuyên, chứ không riêng mấy ngày tết, cho nên không có chuyện đón ông bà về ăn tết và tiễn ông bà đi. Tuy nhiên, thiết tưởng ngày nay cả nơi đại chúng người không có đạo, không mấy ai còn hiểu hai chữ đón đưa này theo nghĩa đen, nhưng hiểu theo một nghĩa tượng trưng sâu sắc, nhằm xác định một thái độ nội tâm và đánh dấu khoảng thời gian họ muốn dành để tưởng nhớ gia tiên một cách thật sâu đậm, khoảng thời gian họ muốn để cho tâm hồn lắng đọng trong niềm cảm mến biết ơn.

Trong khoảng thời gian ấy, bàn thờ gia tiên lúc nào cũng có khói hương, mỗi ngày người ta cúng hai ba lần vào đúng giờ cả nhà quy định trước. Mỗi gia đình có một người trực ở nhà để giữ cho hương đèn được liên tục, và lo nấu thức ăn, đúng giờ thì bày lên bàn thờ, thành tâm cầu nguyện. Người trực đóng vai đại diện gia đình, luôn ở trong tâm tình cung kính trước sự hiện diện của anh linh tiên tổ, để bày tỏ niềm biết ơn và tưởng nhớ. Ngày nay, cả người không có đạo cũng không mấy ai còn nghĩ ông bà tổ tiên cần “ăn tết”, nhưng người ta thấy rằng sự túc trực để bày tỏ lòng thành là điều cần thiết. Đó là một tâm tình rất thiêng liêng cao quý mà bầu khí của các lễ nghi gia tiên đã đem lại.

Khi đón nhận các truyền thống tốt đẹp của dân tộc, người Công giáo nhằm đạt được phần tinh hoa, chứ không vụ vào những hình thức rườm rà. Tuy vậy, trong mức độ vừa phải, hình thức vẫn cần thiết. Để phục hồi và phát huy được bầu khí linh thiêng thuận lợi cho tình cảm và hạnh phúc gia đình, rất cần giữ lấy những hình thức diễn tả tối thiểu và chính yếu.

4. Lễ giao thừa

Tối cuối năm, gia đình đoàn tụ, giải trí chung với nhau, cùng thức đón giao thừa. Giây phút kết thúc năm cũ và bắt đầu năm mới là lúc thật ý nghĩa để ca tụng Chúa, Đấng làm chủ thời gian và lịch sử. Khí xuân mới cũng gợi cho ta nhớ đến công trình sáng tạo của Ngài. Chúng ta xin Chúa chúc lành cho một năm mới đang bắt đầu. Sau khi cầu nguyện, mọi người chúc tuổi nhau rồi đi ngủ.

Lễ giao thừa không phải là lễ gia tiên. Lễ gia tiên đã được thực hiện vào lúc “tiên thừa”, tức là lúc đầu hôm đêm cuối năm. Tuần hương thắp lúc giao thừa là để kính thờ Đấng Tạo Hoá và cầu nguyện với Ngài.

5. Lễ Minh niên

Gia đình sum họp buổi sáng đầu năm là điều rất quý giá. Thánh lễ ở nhà thờ xong, mọi người về nhà ngay. Các cháu mừng tuổi ông bà, con cái mừng tuổi cha mẹ, mọi người mừng tuổi nhau.

6. Lễ bổn mạng một người trong gia đình

Trước ngày lễ, người có tên thánh bổn mạng nên dành vài giờ tĩnh tâm cầu nguyện. Ngày lễ, cả nhà đi dự lễ, rước lễ sốt sắng. Kinh tối, theo chương trình trong tuần (nên hỏi linh mục về lời nguyện ngày lễ, chép sẵn từ trước). Nhớ nhắc con thiêng liêng dọn mừng lễ bổn mạng. Hôm lễ, nên mời các con thiêng liêng dùng cơm.

7. Giáp năm ngày rửa tội

Trước ngày lễ, người có lễ kỷ niệm nên dành vài giờ tĩnh tâm cầu nguyện. Ngày lễ, cả nhà đi dự lễ, rước lễ sốt sắng. Trong giờ Kinh tối, gia đình cùng hiệp ý dâng lời tạ ơn, đồng thời cũng nhắc nhớ nhau sống xứng đáng ơn gọi làm Kitô hữu.

8. Thôi nôi hoặc sinh nhật

Đây là dịp vui của toàn gia đình. Những món quà nho nhỏ của mọi người vào dịp này là một cách bày tỏ sự quan tâm và yêu thương nhau. Nên tổ chức một bữa ăn để tạo thêm bầu khí yêu thương. Giờ kinh tối cũng là dịp để toàn thể gia đình cùng hiệp thông với nhau trong niềm vui này.

9. Giáp năm ngày cưới

Mỗi lần phong thánh, Hội Thánh cũng ấn định ngày mừng lễ hằng năm, thường là vào ngày qua đời của vị thánh. Ngày 22-10-2001 vừa qua, Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã phong chân phước cho đôi vợ chồng người Ý là Luy và Maria Beltrame Quattrocchi. Tuy nhiên, để ấn định ngày mừng lễ, ngài không chọn ngày qua đời của họ như thường lệ, mà lại chọn ngày kỷ niệm lễ thành hôn của họ: ngày 25-11-1905.

Trước ngày kỷ niệm lễ thành hôn, nếu có điều kiện, vợ chồng nên tĩnh tâm vài giờ, nhớ lại tình thương Chúa và kiểm điểm đời sống để tiếp tục xây dựng hạnh phúc gia đình. Ngày kỷ niệm, vợ chồng, con cái cùng đi dự lễ. Ở nhà, trong bữa ăn kỷ niệm, nên nhắc đến niềm vui này. Những dịp khác trong năm có thể mang những hình thức đơn giản, nhưng hôm nay phải là đại lễ của gia đình. Nếu được, cũng nên mời vài đôi bạn thân thiết cùng dự bữa ăn và chia sẻ kinh nghiệm. Giờ kinh tối, nên dành ít phút để dâng lên Chúa tâm tình tạ ơn, xin Chúa chúc lành và củng cố mối giây yêu thương giữa hai vợ chồng và tất cả gia đình.

10. Ma chay

10.1. Trong thánh lễ an táng cũng như trong những dịp cầu nguyện cho các tín hữu đã qua đời, Hội Thánh cử hành mầu nhiệm phục sinh, xác tín rằng những người đã tin vào Đức Kitô và đã chịu phép Rửa tội để nên chi thể Ngài, sẽ được cùng Ngài vượt qua sự chết mà đến sự sống. Vì thế, mọi lời dẫn giải, lời ca, lời kinh trong các dịp ấy phải diễn tả được niềm hy vọng vào đời sống vĩnh cửu. Trong tinh thần đức tin, thân nhân của người mới qua đời cũng cần tỏ ra can đảm, bình an, tránh khóc lóc ai oán.

10.2. Người Công giáo đón nhận tất cả những gì tốt đẹp trong truyền thống dân tộc về việc tôn kính ông bà tổ tiên cũng như về việc mai táng, nhưng dứt khoát loại bỏ những chi tiết không phù hợp với đức tin, như coi ngày giờ, coi phương hướng, rải giấy vàng bạc, vẽ bùa, đập chén bát khi động quan, vv...

10.3. Tang phục: Nên có một dấu hiệu nào đó để nói lên tâm tình đau buồn thương tiếc tự nhiên của ta, nhưng không nên để nó che mờ nỗi vui mừng lớn lao đích thực của người con vừa được gọi về nhà Cha và niềm hy vọng vào một ngày kia sẽ gặp lại người ấy trong hạnh phúc quê trời. Tránh những tang phục rườm rà gây cảm tưởng mình hoàn toàn mất mát, thất vọng ê chề và những gì không rõ ý nghĩa.

10.4. Mọi cách diễn tả trong tang lễ cũng như trong việc thờ kính tổ tiên phải có ý nghĩa rõ ràng chính xác, hợp với đức tin và tình yêu thương. Làm một hành vi, ta phải hiểu ý nghĩa của hành vi đó. Ví dụ, việc rảy nước thánh và vái kính thi hài phải được hiểu đúng:

- Rảy nước thánh trên thi hài là để nhớ rằng nhờ nước rửa tội, người tín hữu đã được ghi tên vào số những người được sống đời đời.

- Thắp nhang đèn, vái kính trước thi hài tín hữu là vì thân xác ấy đáng tôn trọng: lúc còn sống, thân xác ấy đã là đền thờ Chúa Thánh Thần, và giờ đây đang đợi chờ ngày sống lại.

10.5. Trong việc cầu nguyện cho người quá cố, Lời Chúa là phần quan trọng, nên chọn đoạn Kinh Thánh cho thích hợp.

10.6. Người hướng dẫn các giờ cầu nguyện nên làm phấn khởi lòng trông cậy của thân nhân người quá cố, cũng như hun đúc niềm tin của mọi người đang hiện diện, nhưng phải liệu sao để không làm phật lòng những người đang buồn phiền.

11. Lễ giỗ

Việc cầu nguyện trong ngày giỗ vừa để cảm tạ Chúa đã giải thoát các bậc tổ tiên, đưa về hưởng nhan Chúa, vừa để cầu xin Chúa sớm giải thoát những người đang phải ở luyện ngục (thường đối với những người mới qua đời, ta hướng tới việc cầu hồn, còn đối với những người đã qua đời từ lâu, ta có thể tin vào lòng Chúa nhân từ mà dâng lời cảm tạ). Ngay cả những vị đã chết mà không chịu phép Rửa tội, ta vẫn tin rằng Thiên Chúa nhân từ và đầy quyền năng đã có cách cứu vớt họ trong Đức Kitô và nhờ Đức Kitô.

Giờ kinh tối sẽ theo ngày trong tuần, với lời nguyện giỗ. Nếu là cầu hồn, thì theo mẫu canh thức cầu nguyện cho tín hữu đã qua đời.

Cũng đừng quên rằng chúng ta có thể cầu nguyện với những bậc tổ tiên đang được hưởng hạnh phúc với Thiên Chúa. Nói đúng hơn, ta có thể xin họ cầu nguyện với Chúa cho ta. Khi còn sống, họ đã yêu thương cầu nguyện cho ta, thì khi đã về với Chúa, họ còn yêu thương ta hơn và lời cầu nguyện của họ còn hữu hiệu hơn.

4 CẦU NGUYỆN :

Lạy Chúa,
Cha đã làm cho chúng con thành một gia đình.
Chúng con cần đến nhau
Chúng con yêu thương nhau.
Chúng con tha thứ cho nhau.
Chúng con làm việc với nhau.
Chúng con vui đùa có nhau
Chúng con cầu nguyện bên nhau.

Cùng với nhau chúng con lắng nghe Lời Chúa
Cùng với nhau chúng con lớn lên trong Đức Kitô
Cùng với nhau chúng con yêu thương mọi người chung quanh
Cùng với nhau chúng con phụng thờ Chúa
Cùng với nhau chúng con hy vọng Nước Trời.

Lạy Chúa,

Đó là những điều chúng con ước nguyện,
Xin giúp chúng con đạt tới
nhờ Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng con. Amen.

(Nguồn :simonhoadalat.com)